Ponad 190 samorządowców z Podkarpacia spotkało się w Rzeszowie, by omówić zasady korzystania z pożyczek wspierających zieloną transformację miast. Środki pochodzą z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności (KPO).
Koniec z betonozą?
Środki mogą wesprzeć inwestycje w tereny zielone, termomodernizację oraz odnawialne źródła energii. Pożyczka jest jednym z kluczowych elementów strategii finansowania zielonych inicjatyw, a jej łączny budżet wynosi 40 mld zł.
Wsparcia nie będą mogły uzyskać projekty, których celem lub skutkiem będą:
- zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej w przestrzeniach miast i obszarów funkcjonalnych oraz zasklepiania gleby miasta
- wycinka drzew (w przypadku braku możliwości zrealizowania inwestycji bez usunięcia drzewa starszego niż 15 lat, drzewo musi zostać profesjonalnie przesadzone w inne miejsce)
- nieuzasadnione wyburzanie obiektów.
Koszty mają być niższe
Podczas spotkania w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim uczestnicy dyskutowali m.in. o preferencyjnych warunkach pożyczki, która ma pomóc samorządom w realizacji ekologicznych projektów.
Pierwsze polskie miasta, takie jak Kielce, Toruń czy Kołobrzeg, już podpisały umowy na łączną kwotę blisko 82,5 mln zł. Projekty te koncentrują się głównie na redukcji zanieczyszczeń, oszczędności energii oraz poprawie infrastruktury wodnej.
– Zielona transformacja to nie tylko kwestia środowiska, ale i niższe koszty dla samorządów Leszek Stypułkowski, wiceprezes zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK).
Jak projekty mogą otrzymać wsparcie?
Wsparcie zielonej i energetycznej transformacji na wpływać pozytywnie m.in. na „zazielenienie” terenów miejskich, łagodzenie zmian klimatu i adaptację do nich. Samorządy, które zaprojektują działania obejmujące poniższe zakresy mają szanse na uzyskanie pożyczki:
- zwiększania powierzchni biologicznie czynnych na obszarach miejskich i funkcjonalnych oraz ograniczania zasklepiania gleby
- inwestycji miejskich opartych na przyrodzie (NBS) wraz z powiązanymi rozwiązaniami w zakresie roślinności
- zrównoważonych systemów zarządzania wodami deszczowymi obejmującymi zielono-niebieską infrastrukturę i rozwiązania oparte na przyrodzie
- poprawy jakości powietrza w miastach, w tym rozwoju energetyki rozproszonej i obywatelskiej
- ustanawiania Stref Niskiej Emisji, zrównoważonej multimodalnej mobilności miejskiej, skutecznych planów mobilności, zielonych stref na obszarach miejskich
- rozwoju klastrów i spółdzielni energetycznych
- zwiększenia wykorzystania OZE jako źródła energii w mieście
- rozwoju zeroemisyjnej infrastruktury transportowej (pieszej, rowerowej) zintegrowanej z transportem zbiorowym
- wdrażania energooszczędnych technologii oświetleniowych dróg i przestrzeni publicznych
- edukacji i podnoszenia świadomości obywateli na temat konieczności transformacji miast w kierunku neutralności klimatycznej w zakresie adaptacji do zmian klimatycznych
- rewitalizacji budynków i przestrzeni miejskich.
Wyzwanie dla samorządów
Podkarpacka wojewoda, Teresa Kubas-Hul, apelowała do samorządów o aktywne korzystanie z oferowanych środków. Podkreślała, że w obliczu zmian klimatycznych niezbędne są inwestycje w zrównoważony rozwój miast. Przypomniała również, że pożyczka wspierająca zieloną transformację to doskonała okazja dla miast i gmin na sfinansowanie kluczowych działań ekologicznych.
Bank Gospodarstwa Krajowego planuje w 2023 roku podpisanie ponad 200 umów, a do 2025 roku ich liczba ma przekroczyć 400.
Szczegóły pożyczek z KPO
Pożyczka na zieloną transformację miast ma bardzo korzystne warunki:
- okres spłaty: do 20 lat
- oprocentowanie: od 0 do 1 proc.
- możliwość umorzenia: do 5 proc. kapitału
- karencja w spłacie: do 24 miesięcy od zakończenia inwestycji
- bez prowizji i opłat: za udzielenie i obsługę pożyczki.
Ponadto, pożyczka może pokryć do 100 proc. kosztów kwalifikowalnych netto, jednak każdy projekt musi spełniać zasady Do No Significant Harm (DNSH), co oznacza, że nie może pogarszać stanu środowiska naturalnego.
(red)
