Rzeszów po raz kolejny sięga po pieniądze, by chronić swoje dziedzictwo. Miasto ogłosiło nabór wniosków na dotacje na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytkach wpisanych do rejestru.
W 2026 roku na ten cel przeznaczono 410 tys. zł, a zainteresowanie programem, jak pokazują poprzednie lata, może pomóc w ratowaniu konkretnych zabytków.
Pieniądze na ochronę zabytków
Prezydent Rzeszowa ogłosił nabór wniosków o dotacje celowe z budżetu miasta na prace przy zabytkach położonych na terenie Gminy Miasto Rzeszów, które nie stanowią jej wyłącznej własności. Chodzi o obiekty wpisane do rejestru zabytków, często nazywane „cichymi świadkami historii”, które współtworzą tożsamość i wizerunek miasta.
Celem programu jest wsparcie właścicieli i opiekunów zabytków w działaniach zapewniających im właściwą ochronę i opiekę konserwatorską. Szczególny nacisk położono na obiekty o istotnym znaczeniu dla krajobrazu i historii Rzeszowa, zwłaszcza te, które bez wsparcia publicznego mogłyby ulegać dalszej degradacji.
Co można sfinansować?
Dotacje z budżetu Rzeszowa obejmują zarówno etap przygotowania inwestycji, jak i konkretne prace budowlane oraz konserwatorskie. Środki mogą zostać przeznaczone m.in. na wykonanie ekspertyz technicznych i konserwatorskich, badań architektonicznych, dokumentacji i projektów budowlanych, a także programów prac konserwatorskich i restauratorskich.
Wsparcie finansowe pozwala również na bezpośrednie ratowanie samych zabytków. Dotacje mogą objąć zabezpieczenie i utrwalenie konstrukcji obiektów, stabilizację fundamentów i elementów nośnych, remonty elewacji, tynków oraz okładzin architektonicznych, a także renowację stolarki okiennej i drzwiowej, więźby dachowej i pokrycia dachów. Przewidziano też możliwość sfinansowania izolacji przeciwwilgociowych, modernizacji instalacji elektrycznych w zabytkach drewnianych oraz montażu instalacji przeciwpożarowych, przeciwwłamaniowych i odgromowych.
Program uwzględnia również obiekty szczególnego rodzaju, takie jak zabytki archeologiczne, ziemne formy dawnych obiektów obronnych czy historyczne układy parków i ogrodów, w których możliwe jest finansowanie działań zmierzających do wyeksponowania oryginalnych elementów kompozycji.
Kto może złożyć wniosek?
O miejskie dotacje mogą ubiegać się osoby fizyczne oraz jednostki organizacyjne niezaliczane do sektora finansów publicznych, w tym właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy czy podmioty posiadające inny tytuł prawny do zabytku. Program jest otwarty także dla stowarzyszeń i instytucji opiekujących się zabytkowymi obiektami.
Intensywność dofinansowania wynosi do 50 proc. nakładów koniecznych na wykonanie prac, ustalonych na podstawie kosztorysu inwestorskiego. W przypadku możliwości odzyskania podatku VAT dotacja może objąć do 50 proc. wartości netto inwestycji. W szczególnych, uzasadnionych przypadkach miasto dopuszcza możliwość sfinansowania nawet 100 proc. kosztów kwalifikowanych.
Ważne terminy
Nabór wniosków na dotacje na prace przy rzeszowskich zabytkach rozpocznie się 1 lutego i potrwa do 28 lutego 2026 roku. Szczegółowe informacje dotyczące zasad programu, wymaganych dokumentów i procedury składania wniosków dostępne są w Biuletynie Informacji Publicznej Miasta Rzeszowa.
Dodatkowych wyjaśnień udziela także Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków i Rewitalizacji – Nowe Centrum Urzędu Miasta Rzeszowa, które od lat koordynuje działania związane z ochroną lokalnego dziedzictwa. Szczegółowe informacje można uzyskać pod numerami telefonu: 17 875 48 38 i 17 875 44 77.
Zabytki dofinansowane w 2025 roku
Warto przypomnieć, że w 2025 roku Rzeszów przeznaczył na ochronę zabytków 400 tys. zł. Po ocenie dziewięciu złożonych wniosków wsparcie otrzymało sześć projektów.
Dotacje pozwoliły na remont południowej elewacji kamienicy przy Rynku 25 (za 59 746 zł), prace przy dachu kamienicy przy ul. 3 Maja 4 (101 580 zł), kompleksowy remont domku myśliwskiego w zespole dworsko-parkowym na Słocinie (101 183 zł), konserwację figury św. Jana Nepomucena przy ul. Polnej i Morgowej (17 490 zł), prace przy wyposażeniu cerkwi greckokatolickiej pw. Zaśnięcia NMP przy ul. Targowej 4 (20 000 zł) oraz remont i konserwację kamienicy przy ul. Grodzisko 3 (100 000 zł).
To właśnie takie realizacje pokazują, że miejskie dotacje realnie przekładają się na ratowanie zabytkowej substancji Rzeszowa i zachowanie jej dla kolejnych pokoleń.
Czytaj więcej:
Pierwszy taki zabieg na Podkarpaciu. To przełom dla pacjentów i sukces rzeszowskiej kardiologii
Czytasz Rzeszów News? Twoje wsparcie pozwoli nam działać sprawniej.
