Fot. Sebastian Stankiewicz / Rzeszów News. Na zdjęciu Konrad Fijołęk, prezydent Rzeszowa

Wszystko wskazywało na to, że Konrad Fijołek nie uzyska na dzisiejszej Sesji Rady Miasta Rzeszowa absolutorium i wotum zaufania. Ostatecznie o politycznym przetrwaniu prezydenta zadecydował jeden głos opozycyjnego radnego, co wywołało ostre spięcie na sali.

Prezydent Konrad Fijołek wystąpił na czerwcowej sesji Rady Miasta z obszernym raportem pełnym rekordów. Opozycja pokazała wykresy i trudne pytania o dług oraz zasadność największych projektów. Sesja absolutoryjna miała zatem poważny ciężar merytoryczny, ale i czysto matematyczny: po wyborach prezydent nie dysponuje większością.

Dwa kluby prezydenckie – Rozwój Rzeszowa i Koalicja Obywatelska – to 12 mandatów, podczas gdy opozycja, czyli PiS i Razem dla Rzeszowa, ma ich 13. 

Prezydent: rok największego frontu inwestycyjnego w historii

Fijołek oparł wystąpienie na danych z raportu, odrzucając krytykę opozycji. „Rzeszów nie rozwija się od deklaracji. Rzeszów rozwija się od pracy, decyzji i konsekwentnie realizowanych inwestycji” – mówił. Wskazywał na sukcesy demograficzne i to, że miasto pozostaje jednym z najmłodszych w kraju.

Sercem przekazu był historyczny rozmach finansowy. „Rok 2025 był rokiem największego frontu inwestycyjnego w historii Rzeszowa, gdzie w jednym czasie realizowaliśmy strategiczne projekty o wartości przekraczającej miliard złotych!” – podkreślał prezydent. Wyliczał m.in. Wisłokostradę (184 mln zł), nowe połączenie ulic Wieniawskiego i Krzyżanowskiego (45 mln zł), łącznik ul. Warszawskiej z Krakowską (ok. 400 mln zł) oraz Podkarpackie Centrum Lekkiej Atletyki (194 mln zł).

Opozycja punktuje: skok zadłużenia i brak nadwyżki

Krytyka opozycji opierała się przede wszystkim na liczbach. Krystyna Wróblewska z Prawa i Sprawiedliwości przedstawiła zestaw niekorzystnych dla miasta statystyk. Zadłużenie w przeliczeniu na mieszkańca wzrosło z ok. 5 tys. zł w 2022 r. do prawie 8 tys. zł, czyli o 60 procent. Koszt obsługi długu skoczył z 12,4 mln zł w 2021 r. do niemal 80 mln zł, a całkowite zadłużenie miasta zbliża się do 1,6 mld zł.

Najostrzejszą analizę przedstawił Jacek Strojny z Razem dla Rzeszowa. Wskazał, że Rzeszów zajmuje dopiero 55. miejsce na 66 miast na prawach powiatu pod względem kondycji finansowej. Strojny dowodził, że problemem nie jest sam dług, lecz chroniczny brak nadwyżki operacyjnej – od lat znacznie niższej niż w porównywalnie zadłużonych miastach, takich jak Szczecin czy Toruń. Ostrzegał: „Spłatę długu i trudne decyzje miasto bezceremonialnie przepycha na przyszłą radę i przyszłego prezydenta”.

W drugiej części dyskusji, oceniając samo wykonanie budżetu, Strojny zaatakował kwestię braku jawności. Zarzucił władzom miasta ukrywanie przed radnymi rzeczywistych kosztów budowy aquaparku: „Jeżeli nasze władze podejmują decyzję o tym, żeby angażować środki wielomilionowe, a ignorują informacje z dokumentów (…), z których wynika, że strata na działalności aquaparku będzie na poziomie pół miliarda złotych, jest to informacja, która powinna trafić do radnych”. Powołał się też na badania, według których mieszkańcy bardziej od aquaparku oczekują m.in. parkingów i częściej kursujących autobusów.

Skarbnik broni budżet i podpiera się „czarnymi łabędziami”

Odpór krytyce finansowej dawał skarbnik miasta Jacek Mróz. Wskazał, że deficyt na koniec 2025 roku wyniósł 170,8 mln zł, ale sprawozdanie finansowe uzyskało pozytywną opinię niezależnego biegłego rewidenta oraz Regionalnej Izby Obrachunkowej.

Skarbnik tłumaczył, że miasto stało się ofiarą systemowych niedoborów i „czarnych łabędzi” – pandemii COVID-19, wojny w Ukrainie, przerwanych łańcuchów dostaw i kryzysu energetycznego. Zwrócił uwagę na gigantyczną lukę oświatową rzędu 100 mln zł (a wraz z inwestycjami nawet 210 mln zł) oraz na to, że nowa ustawa faworyzuje mniejsze samorządy kosztem miast na prawach powiatu.

Mróz argumentował, że rosnące zobowiązania Rzeszowa to w istocie wkład własny w potężne projekty, bez którego rozwój nie byłby możliwy. Zauważył, że majątek miasta cały czas rośnie – od 3,85 mld zł aktywów trwałych w 2019 roku do niemal 4,45 mld zł obecnie. Bronił też decyzji prezydenta, podając przykład interwencyjnego zakupu węgla podczas kryzysu. Mimo wygenerowanej straty miasto zdecydowało się na ten krok, aby „mieszkańcy nie marzli” (Rzeszów musiał sprzedać niewykorzystany węgiel za kwotą taniej niż kosztował).

Zaskakujący finał i decydujący głos Andrzeja Szlachty

Punktem kulminacyjnym wielogodzinnej sesji były głosowania. Tu w grę wchodziła nie tylko polityka, lecz i prawo. Rada Miasta Rzeszowa liczy 25 radnych, a uchwały o udzieleniu wotum zaufania oraz absolutorium zapadają bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. Oznacza to próg co najmniej 13 głosów „za” – więcej niż połowa z 25.

Arytmetyka była więc bezlitosna dla prezydenta: gdyby cała 13-osobowa opozycja zachowała dyscyplinę i zagłosowała „przeciw”, Fijołek zebrałby tylko 12 głosów „za” – o jeden poniżej progu. Uchwały nie zostałyby podjęte, a zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych niepodjęcie uchwały o udzieleniu absolutorium jest równoznaczne z jego nieudzieleniem. To z kolei oznacza inicjatywę przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania prezydenta, nad którym rada mogłaby głosować po co najmniej 14 dniach (do jego rozpisania potrzeba większości 3/5 ustawowego składu).

Tablice wyników pokazały jednak w obu kluczowych sprawach – wotum zaufania i absolutorium – identyczny rezultat: 13 głosów „za”, 12 „przeciw”, nikt nie wstrzymał się od głosu. To dokładnie próg bezwzględnej większości. Prezydenta uratował jeden głos radnego opozycji: poparł go Andrzej Szlachta (PiS), były prezydent Rzeszowa i przewodniczący Komisji Budżetu i Finansów. Jego „za” przesunęło wynik z 12 do wymaganych 13 – i przesądziło zarówno o wotum zaufania, jak i o absolutorium. Już w trakcie dyskusji Szlachta apelował o wyważenie interesów i kulturę debaty: „Różnijmy się ze sobą, ale szlachetnie, nie na pięści”.

„Co się zmieniło, Panie Przewodniczący, w ciągu dwóch tygodni?

Jego decyzja wywołała natychmiastowe oburzenie w szeregach opozycji. Radna Elżbieta Niedzielska (Razem dla Rzeszowa) ostro skonfrontowała się ze Szlachtą:

„Co się zmieniło, Panie Przewodniczący, w ciągu dwóch tygodni? Że dwa tygodnie temu podpisał Pan wniosek o referendum w sprawie odwołania Prezydenta, a dzisiaj zagłosował Pan za udzieleniem Prezydentowi wotum zaufania. Rozumiem, że za absolutorium również Pan zagłosuje, natomiast nie rozumiem zupełnie tej sytuacji”.

Wywołany do tablicy Szlachta odparł bez emocji: „Ja nie widzę koincydencji między uchwałą budżetową a wnioskami o referendum. To są zupełnie dwie różne sprawy, jeżeli chodzi o aktywność tutaj poszczególnych radnych. (…) My oceniamy w tej chwili wykonanie budżetu miasta za 2025 rok”.

Podczas trzeciego, wieńczącego sesję głosowania – nad zatwierdzeniem sprawozdania finansowego i z wykonania budżetu – opozycja ostatecznie się podzieliła. Ta uchwała wymagała już tylko zwykłej większości. Za przyjęciem sprawozdania ponownie opowiedziało się 13 radnych (kluby popierające prezydenta plus Andrzej Szlachta). Przeciw było 8 radnych, a 4 osoby wstrzymały się od głosu. Ww tym gronie znaleźli się m.in. główni krytycy prezydenta z mównicy: Jacek Strojny i Krystyna Wróblewska.

Tym samym, dzięki jednemu wyłamującemu się głosowi byłego gospodarza miasta, prezydent Konrad Fijołek wyszedł z tegorocznej próby absolutoryjnej obronną ręką.

Razem dla Rzeszowa (4)

Radny Wotum zaufania Absolutorium Sprawozdanie budżetowe
J. Strojny przeciw przeciw wstrzymał się
E. Niedzielska przeciw przeciw wstrzymał się
R. Kulig przeciw przeciw przeciw
M. Wróbel przeciw przeciw przeciw

PiS (9) – klub był podzielony w głosowaniach 🙂

Radny Wotum zaufania Absolutorium Sprawozdanie budżetowe
W. Szumny przeciw przeciw wstrzymał się
A. Szlachta za za za
K. Wróblewska przeciw przeciw wstrzymał się
R. Kultys przeciw przeciw przeciw
W. Kotula przeciw przeciw przeciw
J. Jęczmienionka przeciw przeciw przeciw
M. Szpyrka przeciw przeciw przeciw
P. Kilar przeciw przeciw przeciw
A. Szala przeciw przeciw przeciw

 

Koalicja Obywatelska (7)

Radny Wotum zaufania Absolutorium Sprawozdanie budżetowe
A. Dec za za za
M. Maciejczyk za za za
M. Niewczas za za za
W. Ziemiński za za za
W. Jaślar za za za
A. Woźniak-Kunicka za za za
K. Maciechowska za za za

Rozwój Rzeszowa (5)

Radny Wotum zaufania Absolutorium Sprawozdanie budżetowe
M. Kwaśniak za za za
W. Walawender za za za
R. Walawender za za za
B. Sak za za za
S. Gołąb za za za

 

Czytaj więcej: 

Koniec z wyciąganiem butelek i laptopów, zniesiony limitu 100 ml płynu. Rewolucja na lotnisku Rzeszów-Jasionka