Podkarpacie dołącza do ogólnopolskiego programu, którego celem jest skuteczniejsza ochrona dzieci przed przemocą seksualną. Już w listopadzie w Rzeszowie odbędzie się specjalistyczna Akademia PKDP, skierowana do przedstawicieli wielu instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo najmłodszych.
To dopiero początek szerszej współpracy, która ma zmienić sposób reagowania na zagrożenia wobec dzieci.
Podkarpacie stawia na ochronę dzieci
W województwie podkarpackim oficjalnie zainaugurowano Akademię PKDP – program Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej 15. roku życia. Inicjatywa ma stworzyć stałą platformę współpracy pomiędzy samorządami, służbami publicznymi, wymiarem sprawiedliwości, policją, organizacjami społecznymi oraz środowiskami pracującymi z dziećmi i młodzieżą.
Twórcy programu podkreślają, że skuteczna ochrona najmłodszych nie może opierać się wyłącznie na działaniach pojedynczych instytucji. Kluczowe znaczenie ma wymiana doświadczeń, wspólne standardy postępowania oraz szybkie reagowanie na sygnały mogące świadczyć o krzywdzeniu dziecka.
Podczas spotkania z wojewodą podkarpacką Teresą Kubas-Hul przedstawiciele Państwowej Komisji rozmawiali nie tylko o organizacji szkoleń, ale także o stworzeniu trwałego systemu współpracy po ich zakończeniu. Akademia ma stać się miejscem wymiany analiz, raportów oraz dobrych praktyk, które będą wspierały rozwój lokalnego systemu ochrony dzieci.
– Ochrony dzieci nie da się budować w pojedynkę. Potrzebujemy lokalnych partnerstw i współpracy instytucji odpowiedzialnych za ich bezpieczeństwo – podkreśla Joanna Napierała, przewodnicząca komisji. – Wierzymy, że dobrze przygotowani specjaliści oraz ścisła współpraca międzyinstytucjonalna to fundament skutecznego systemu ochrony dzieci – dodaje wiceprzewodniczący Konrad Ciesiołkiewicz.
Akademię PKDP w Rzeszowie
O planach dotyczących programu poinformowała również wojewoda podkarpacka Teresa Kubas-Hul po spotkaniu z kierownictwem Państwowej Komisji.
„Rozmawialiśmy o Akademii PKDP – specjalistycznym, certyfikowanym programie szkoleniowym „Zapobieganie, rozpoznawanie i reagowanie na wykorzystanie seksualne małoletnich”. Skuteczna ochrona dzieci wymaga wspólnych standardów, dobrze przygotowanych specjalistów i przede wszystkim współpracy – napisała Teresa Kubas-Hul.
Wojewoda zapowiedziała też termin rozpoczęcia projektu w regionie. „Już w listopadzie w Rzeszowie odbędzie się Akademia PKDP dla województwa podkarpackiego” – napisała.
Czym zajmuje się komisja?
Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej 15. roku życia pełni znacznie szerszą rolę niż tylko działalność szkoleniowa. Po otrzymaniu informacji o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przekazuje sprawę do prokuratury, a zgłoszenie złożone do Komisji jest jednocześnie zawiadomieniem organów ścigania.
Komisja monitoruje również prowadzone postępowania przygotowawcze i sądowe, analizuje działania organów państwa pod kątem ewentualnych uchybień oraz w razie ich stwierdzenia – podejmuje odpowiednie kroki prawne.
W sprawach, które uległy przedawnieniu, może prowadzić własne postępowania wyjaśniające i decydować o wpisie sprawcy do prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Jednocześnie Komisja podkreśla, że taki wpis nie jest karą ani orzeczeniem o winie, lecz ma charakter prewencyjny.
Instytucja wspiera także osoby pokrzywdzone, uczestnicząc za ich zgodą w postępowaniach sądowych jako oskarżyciel posiłkowy, składając wnioski do Prokuratora Generalnego czy występując o objęcie spraw szczególnym nadzorem. Równolegle prowadzi szeroką działalność edukacyjną, przygotowuje raporty, organizuje szkolenia oraz opracowuje rekomendacje zmian prawnych mających zwiększyć bezpieczeństwo dzieci.
System ochrony dzieci na Podkarpaciu
Uruchomienie Akademii PKDP oznacza, że przedstawiciele instytucji z Podkarpacia będą mogli zdobywać specjalistyczną wiedzę dotyczącą rozpoznawania sygnałów wykorzystywania seksualnego dzieci, właściwego reagowania oraz współpracy pomiędzy poszczególnymi służbami i instytucjami.
Organizatorzy podkreślają, że celem programu nie jest jednorazowe przeszkolenie uczestników, lecz stworzenie trwałej sieci współpracy w regionie. Dzięki temu osoby pracujące z dziećmi mają szybciej wymieniać informacje, korzystać z wypracowanych standardów oraz skuteczniej reagować w sytuacjach zagrożenia.
Setki spraw o wykorzystywanie
Wykorzystanie seksualne dzieci pozostaje jednym z najpoważniejszych i jednocześnie najtrudniejszych do wykrycia przestępstw. Sprawy często wychodzą na jaw dopiero po wielu latach, kiedy karalność czynów zdążyła się już przedawnić. W latach 2020-2025 do Państwowej Komisji wpłynęło 439 spraw, z czego 66 zostało wszczętych w samym ubiegłym roku. To pokazuje skalę problemu i liczbę osób, które po latach decydują się mówić o doznanej krzywdzie.
Jednym z największych zagrożeń jest upływ czasu. Komisja podkreśla, że rozpatruje sprawy dotyczące przestępstw sprzed wielu, a nawet kilkudziesięciu lat. W efekcie osoby wskazywane jako sprawcy mają dziś często od 80 do 90 lat. Istnieje więc realne ryzyko zamknięcia poszkodowanym drogi do uzyskania sprawiedliwości za życia sprawcy. To właśnie dlatego Komisja przy wyborze spraw do rozpoznania bierze pod uwagę również wiek osoby wskazywanej jako sprawca.
Statystyki pokazują również, że wiele postępowań kończy się z przyczyn niezależnych od samych ustaleń dotyczących przestępstwa. W 2025 roku Państwowa Komisja zakończyła 67 spraw. Spośród nich jedynie w 14 przypadkach zdecydowano o wpisie do Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, a w 11 odmówiono wpisu.
Aż 42 postępowania zakończyły się z powodu śmierci osoby wskazanej jako sprawca lub sprzeciwu wniesionego przez osobę pokrzywdzoną. Dane te pokazują, jak ogromnym wyzwaniem jest prowadzenie postępowań dotyczących przestępstw seksualnych wobec dzieci po upływie wielu lat od ich popełnienia.
Czytaj więcej:
Policja zatrzymała nielegalny zlot hulajnóg w Rzeszowie. 23 kontrole i aż 21 wykroczeń [WIDEO]
