W strugach deszczu, pod parasolami i z transparentami domagającymi się prawa do wyboru. W czwartek wieczorem na rzeszowskim Rynku odbyła się demonstracja „Czerwona kartka za aborcję”. Jej uczestnicy zarzucali rządzącym niespełnienie wyborczych obietnic. W pobliżu pojawiła się także grupa przeciwników aborcji z dużym banerem przedstawiającym drastyczne zdjęcia. Oba środowiska prezentowały przeciwstawne stanowiska w sprawie przerywania ciąży.
Czarne parasole, czerwone kartki i charakterystyczny symbol błyskawicy. Tak wyglądał w czwartek (22 października) wieczorem protest pod pomnikiem Tadeusza Kościuszki w Rzeszowie. Pomimo deszczowej pogody na starówce zgromadziła się grupa osób domagających się liberalizacji prawa aborcyjnego.
“Czarny protest”
Demonstracja rozpoczęła się o godz. 18:00. Jej uczestnicy pojawili się z transparentami, flagami partii Razem oraz dużym czarnym banerem z napisem „CZARNY PROTEST”. Wśród protestujących przeważały kobiety, ale obecni byli również mężczyźni.
Wydarzenie było częścią ogólnopolskiej akcji „Czerwona kartka za aborcję”, zainicjowanej przez Fundację Widzialne. W Rzeszowie organizowali je przedstawiciele Partii Razem, Manify Rzeszów i Kolektywu Wisłok.
O celach demonstracji, postulatach organizatorów i politycznym kontekście wydarzenia pisaliśmy już w środowej zapowiedzi protestu na łamach Rzeszów News.
„Nie o taką Polskę walczyłyśmy”
Na przyniesionych przez demonstrantów transparentach dominowały hasła odwołujące się do prawa do samodzielnego decydowania o macierzyństwie i przerywaniu ciąży.
„MY BODY, MY CHOICE” (Moje ciało, mój wybór) – głosił jeden z czerwonych transparentów. Na innym można było przeczytać: „NIE O TAKĄ POLSKĘ WALCZYŁYŚMY”. Pod napisem umieszczono czerwoną błyskawicę, symbol protestów przeciwko zaostrzeniu prawa aborcyjnego.
Uwagę zwracało także hasło „DZIECI RODZI SIĘ Z MIŁOŚCI, NIE Z PRZYMUSU ANI ZŁOŚCI”. To bezpośrednie nawiązanie do argumentu, że decyzja o urodzeniu dziecka nie powinna wynikać z prawnego przymusu.
Inne transparenty głosiły: „NIE MA RÓWNOŚCI BEZ WOLNOŚCI WYBORU”, „ABORCJA NA ŻĄDANIE” oraz „DOŚĆ ŁAMANIA NASZYCH PRAW”.
Hasła łączył wyraźny przekaz: uczestnicy demonstracji domagali się nie tylko zmian w obowiązujących przepisach, lecz także uznania prawa do podejmowania decyzji dotyczących własnej ciąży.
Na Rynku pojawiła się również flaga Ogólnopolskiego Strajku Kobiet z charakterystycznym symbolem błyskawicy oraz partyjne flagi Razem.
Przeciwnicy aborcji z drastycznymi zdjęciami
Czwartkowa demonstracja nie była jedynym zgromadzeniem dotyczącym aborcji na rzeszowskim Rynku.
W pobliżu manifestujących pojawiła się niewielka grupa osób prezentujących stanowisko przeciwne liberalizacji przepisów. Uczestnicy tej pikiety rozstawili duży baner zawierający drastyczne zdjęcia mające przedstawiać skutki aborcji.
Na jego górnej części widniał napis „MOŻESZ ODWRÓCIĆ WZROK”, a poniżej umieszczono przekaz sprzeciwiający się przerywaniu ciąży. Jeden z uczestników trzymał również tablicę z hasłem odnoszącym się do aborcji i szpitali.
Kontrast pomiędzy obiema grupami był wyraźny. Podczas gdy uczestnicy „Czarnego Protestu” akcentowali wolność wyboru i prawa kobiet, przeciwnicy aborcji odwoływali się do ochrony życia prenatalnego, wykorzystując w przekazie fotografie o silnym ładunku emocjonalnym.
Aborcjoniści kontra antyaborcjoniści
Obecność obu środowisk nie była przypadkowym zbiegiem okoliczności. Z miejskiego rejestru zgromadzeń publicznych wynika, że na 22 października zgłoszono na Rynku także pikiety antyaborcyjne, zaplanowane w godzinach 17:00–20:00. Wskazano między innymi przestrzeń przy Ratuszu i schodach podestu. Dla poszczególnych zgłoszeń deklarowano udział od 10 do 40 osób. Są to jednak liczby szacunkowe podane przy zgłoszeniu, a nie potwierdzona frekwencja.
Dokumentacja fotograficzna potwierdza obecność przeciwników aborcji na Rynku. Deszcze skutecznie wychłodził emocje pomiędzy obiema grupami.
Czerwona kartka dla rządzących
Data protestu nie była przypadkowa. Dokładnie sześć lat wcześniej, 22 października 2020 roku, Trybunał Konstytucyjny pod przewodnictwem Julii Przyłębskiej wydał wyrok uznający za niezgodną z konstytucją jedną z przesłanek dopuszczających przerywanie ciąży – dotyczącą ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu.
Orzeczenie stało się impulsem do masowych demonstracji w całym kraju, również w Rzeszowie.
Tegoroczny protest miał jednak innego adresata politycznego. Organizatorzy kierowali swoje zarzuty przede wszystkim do obecnej koalicji rządzącej, przypominając obietnice liberalizacji prawa aborcyjnego składane przed wyborami parlamentarnymi w 2023 roku.
Symboliczna czerwona kartka oznaczała dezaprobatę dla tempa i zakresu zmian w prawie. Demonstranci podkreślali, że częściowa dekryminalizacja pomocy w aborcji nie jest równoznaczna z wprowadzeniem legalnego i dostępnego przerywania ciąży do 12. tygodnia.
– Częściowa dekryminalizacja aborcji to plaster na otwartą ranę – potrzebny, ale niewystarczający – mówiła przed demonstracją Karolina Dżoń z podkarpackich struktur Partii Razem, cytowana przez Rzeszów News.
Polityczka krytykowała również pomysł powrotu do przepisów obowiązujących przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2020 roku. Jej zdaniem byłoby to odstępstwo od wcześniejszych deklaracji dotyczących legalizacji aborcji do 12. tygodnia ciąży.
Protest także przeciw politycznej bezczynności
Wśród postulatów organizatorów znalazło się przypomnienie, że od wyborów parlamentarnych w 2023 roku minęły trzy lata, a kluczowa dla części wyborców obietnica dotycząca legalnej aborcji do 12. tygodnia ciąży wciąż nie została zrealizowana.
– Sześć lat po wyroku TK i trzy lata po wyborach nadal musimy upominać się o prawa, których przywrócenie obiecywano. Nie wystarczą deklaracje ani pozorne zmiany – podkreślała przed protestem Zuzanna Ciećko z podkarpackich struktur Razem.
Wypowiedź ta pokazuje, że organizatorzy czwartkowej manifestacji chcieli nie tylko upamiętnić protesty z 2020 roku, ale przede wszystkim wywrzeć presję na polityków obecnej większości parlamentarnej.
Właśnie ten polityczny wymiar odróżnia tegoroczną demonstrację od części protestów sprzed sześciu lat. Wówczas gniew demonstrantów koncentrował się na decyzji Trybunału Konstytucyjnego i rządach Prawa i Sprawiedliwości. Obecnie organizatorzy rozliczają przede wszystkim tych, którzy zapowiadali zmianę obowiązujących przepisów. (mob)
Czytaj więcej:
Dramat w Rzeszowie przy Wieniawskiego. Młody Ukrainiec potrącił jeszcze młodszego na pasach
