Jutro rozpoczyna się Generalny Pomiar Ruchu 2025 (GPR) na drogach krajowych. W województwie podkarpackim pomiary dokonywane będą z wykorzystaniem kamer wideo w 130 punktach przez 9 dni pomiarowych.
Wyniki pomiarów poznamy w przyszłym roku. Stanowią one podstawę wszelkich działań o charakterze planistycznym, projektowym i strategicznym w odniesieniu do sieci drogowej. Wykorzystywane są również w pracach związanych z zarządzaniem ruchem, analizach środowiskowych, ekonomicznych oraz przy tworzeniu statystyk.
Metoda i cel
Pomiar na drogach krajowych wykonywany jest metodą wideorejestracji w wybranych dniach pomiarowych. Na potrzeby realizacji pomiaru ruchu, sieć dróg krajowych została podzielona na tzw. odcinki pomiarowe, których granice zlokalizowane są przede wszystkim:
– na skrzyżowaniach z drogami krajowymi i wojewódzkimi,
– na granicach miejscowości mających ponad 10 tysięcy mieszkańców,
– na skrzyżowaniach z ważnymi drogami lokalnymi,
– w miejscach, które ze względu na swoją specyfikę mają duży wpływ na ruch (np. duże obszary inwestycyjne, ośrodki rekreacyjne, zakłady przemysłowe, centra handlowe itp.).
– W województwie podkarpackim zarządzamy siecią 896 km dróg krajowych, z czego autostrada A4 to ponad 166 km, a droga ekspresowa prawie 84 km. Tegorocznym pomiarem objętych będzie w naszym regionie 130 punktów, w tym 12 odcinków pomiarowych będzie zlokalizowanych na A4, a 13 na drodze ekspresowej – wylicza Joanna Rarus, rzeczniczka Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Rzeszowie.
I w dzień i w nocy
Pomiary prowadzone będą zarówno w dzień jak i w nocy. Następnie na podstawie obrazu zarejestrowanego przez kamery określana jest liczba przejeżdżających pojazdów.
– Należy zaznaczyć, że pomiary realizowane w trakcie GPR dotyczą wyłącznie zliczania pojazdów przejeżdżających przez dany przekrój pomiarowy oraz określania ich sylwetek – dodaje rzeczniczka.
Nie dostarczają one informacji o trasach, jakimi poruszają się pojazdy, w związku z tym na potrzeby GPR nie są rejestrowane numery tablic rejestracyjnych.
Na krajówkach i wojewódzkich
Pomiary prowadzone są na sieci dróg krajowych i wojewódzkich, z wyjątkiem tych odcinków, za które odpowiadają władze miast na prawach powiatu. Przeprowadzane są cyklicznie (co 5 lat) i dostarczają najważniejszych informacji o ruchu drogowym.
Wyniki GPR stanowią podstawę działań o charakterze planistycznym, projektowym i strategicznym w odniesieniu do sieci drogowej, na poziomie krajowym.
– Zebrane dane są dla nas niezmiernie istotne w codziennej pracy. Korzystamy z nich m.in. przy planowaniu rozwoju sieci transportowych oraz tworzeniu i ocenie prognoz ruchu – – wyjaśnia Joanna Rarus.
Do czego posłużą?
Dane uzyskane z GPR są kluczowe przy podejmowaniu wielu decyzji, m.in. związanych z ustalaniem priorytetów inwestycyjnych na sieci drogowej, klasyfikacją ciągów drogowych, zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym.
– Dane służą nam również w pracach związanych z utrzymaniem sieci drogowej i w zarządzaniu ruchem. Wykorzystywane są m.in. do planowania koniecznych prac remontowych, przy ocenie projektów organizacji ruchu, obliczaniu przepustowości czy też do określania lokalizacji elementów systemów zarządzania ruchem – dodaje rzeczniczka.
Wyniki GPR to także cenne źródło danych do analiz ekonomicznych, oceny efektywności inwestycji i rozliczania poniesionych wydatków.
Czego dowiemy się z GPR i co będziemy liczyć
Podstawową informacją, którą uzyskamy dzięki pomiarowi ruchu pojazdów, będzie Średni Dobowy Ruch Roczny (SDRR). Ta liczba pokaże nam, ile średnio pojazdów i jakiego rodzaju porusza się w ciągu 24 godzin danym odcinkiem drogi. To jednak nie wszystko. Będziemy też mierzyć:
– średni dobowy ruch w typowe dni robocze (wtorek, środa, czwartek),
– średni dobowy ruch letni (lipiec, sierpień),
– średni ruch dzienny (od 6:00 do 18:00),
– średni ruch wieczorny (od 18:00 do 22:00),
– średni ruch nocny (od 22:00 do 6:00).
Powyższe wielkości zostaną obliczone w różnych ujęciach, m.in. dla poszczególnych odcinków, klas technicznych dróg, województw, całego kraju.
Kategorie pojazdów, które będą zliczane podczas podstawowego pomiaru ruchu, to:
– samochody osobowe,
– motocykle i motorowery,
– lekkie samochody ciężarowe (dostawcze),
– mikrobusy,
– samochody ciężarowe bez przyczep,
– samochody ciężarowe z przyczepami lub naczepami,
– autobusy,
– ciągniki rolnicze,
– rowery, hulajnogi elektryczne i Urządzenia Transportu Osobistego.
Pomiary wideo rozpoczną się 23 stycznia. Dla dróg krajowych przewidziano 9 dni pomiarowych, w których prowadzone będą pomiary wideo. W przypadku dróg wojewódzkich pierwsze pomiary przewidziane są na marzec 2025 r., a liczba dni pomiarowych wynosi maksymalnie 5.
Szczegółowe informacje o metodzie pomiarowej oraz datach przeprowadzenia pomiarów dostępne są na stronie https://www.gov.pl/web/gddkia/generalny-pomiar-ruchu-2025 .
Kiedy będą dostępne wyniki pomiaru
– Wyniki GPR 2025 udostępniamy publicznie w formie opracowań opisowych, tabel, map i zestawień bazodanowych. Pierwsza, wstępna publikacja pn. „Synteza wyników GPR 2025 na drogach krajowych” planowana jest w II kwartale 2026 roku, podobnie jak opracowanie wyników dla dróg wojewódzkich – informuje rzeczniczka GDDKiA.
Ostateczny dokument, opisujący szczegółowo wyniki pomiaru, pn. „Ruch Drogowy 2025” powinien być dostępny w II połowie 2026 roku.
Ze względu na specyfikę pomiaru i konieczność uwzględnienia wielu czynników w metodzie obliczeniowej, nie są udostępniane dane z poszczególnych dni pomiarowych, ponieważ obarczone są one pewnym stopniem losowości i nieodpowiednio przetworzone mogą być źródłem mylnych interpretacji.
100 lat pomiarów
Warto zwrócić uwagę na symboliczny wymiar GPR 2025, bowiem wyniki badania zostaną opublikowane w 2026 roku, czyli równo 100 lat od wykonania pierwszego, generalnego pomiaru ruchu drogowego na ówczesnej sieci dróg państwowych o nawierzchni twardej w Polsce.
Wtedy badania rozpoczęły się na początku stycznia 1926 roku (2, 3 i 4 stycznia), następnie kontynuowano je co 26 dni, do końca roku. Pomiary wykonywali dróżnicy lub nadzorcy mostów. W specjalnie zaprojektowanych w tym celu książeczkach ręcznie zaznaczali, ile pojazdów i jakiego rodzaju przejeżdżało przez dany punkt.
W pomiarze tym wyróżniano dwie podstawowe kategorie – konne i mechaniczne. Od roku 1926 pomiary wykonywano regularnie, w odstępach 4 lat. Po II wojnie światowej pomiary ruchu drogowego wznowiono w 1954 roku, a od 1965 roku realizowane są cyklicznie co 5 lat, zgodnie z metodyką wypracowaną przez Organizację Narodów Zjednoczonych.
Po zmianie podziału administracyjnego kraju, od 2000 roku pomiar ruchu wykonuje się odrębnie w każdym województwie, na drogach krajowych i wojewódzkich, na podstawie zasad opracowanych przez GDDKiA.
Z każdym kolejnym GPR pomiar był w coraz większym stopniu wykonywany za pomocą wideorejestratorów, które zastąpiły powszechnych wcześniej obserwatorów, jednocześnie zwiększano również udział odcinków z pomiarem automatycznym lub półautomatycznym.
(oprac. red)
