W Zarzeczu w powiecie jarosławskim, na ścianie jednego z budynków, odsłonięto mural poświęcony Włodzimierzowi Dzieduszyckiemu – wybitnemu działaczowi społecznemu, przyrodnikowi i mecenasowi kultury XIX wieku.
To symboliczne wydarzenie odbyło się w Roku Włodzimierza Dzieduszyckiego, ogłoszonym przez Sejmik Województwa Podkarpackiego z okazji 200. rocznicy urodzin tej zasłużonej postaci.
Pamięć o twórcach historii
– Nie zapominamy o swoich korzeniach, o ludziach wielkich, którzy pracowali na tej ziemi i dla niej – powiedział podczas uroczystości marszałek Władysław Ortyl. – Ten mural jest kolejnym elementem uczczenia tej wybitnej postaci i jej dokonań oraz rodzajem inspiracji dla kolejnych pokoleń.
Mural powstał w ramach projektu „Przestrzeń Dziedzictwa” realizowanego przez Województwo Podkarpackie. Za jego projekt i wykonanie odpowiada artystyczny duet Czary-Mury, czyli Marek Grela i Marta Piróg-Helińska. Praca została sfinansowana z budżetu województwa i powstała we współpracy z wieloma instytucjami, w tym Związkiem Rodowym Dzieduszyckich herbu Sas, Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu, Muzeum Kamienica Orsettich w Jarosławiu, lokalnymi władzami oraz Centrum Kultury w Zarzeczu.
Mural pełen symboliki
Mural to nie tylko artystyczna forma upamiętnienia, ale również opowieść o wartościach bliskich Włodzimierzowi Dzieduszyckiemu. W kompozycji odnaleźć można wiele symboli nawiązujących do jego działalności – słowik na palcu hrabiego symbolizuje zamiłowanie do sztuki i mecenatu, dzika gęś przypomina o jego pasji ornitologicznej i myśliwskiej, a zakładka do książki i huculski kilim – o etnograficznych zainteresowaniach.
Nie zabrakło również obrazu Sejmu Krajowego we Lwowie, gdzie Dzieduszycki pełnił funkcję poselską i marszałkowską, a także muzealnego tła przywołującego jego rolę kolekcjonera i założyciela Muzeum Przyrodniczego im. Dzieduszyckich we Lwowie.
Polityk, przyrodnik i mecenas
Włodzimierz Dzieduszycki, urodzony w 1825 roku na Podolu, zapisał się w historii jako pionier ochrony przyrody i kultury na ziemiach polskich. Był fundatorem pierwszego polskiego muzeum przyrodniczego oraz pierwszego na polskich ziemiach rezerwatu przyrody „Pamiątka Pieniacka”. Wspierał rozwój edukacji, rzemiosła i sztuki ludowej, organizując wystawy i wspomagając artystów takich jak Artur Grottger czy Juliusz Kossak.
Podczas powstania styczniowego angażował się w działania konspiracyjne, a przez lata był też członkiem Izby Panów Rady Państwa w Wiedniu.
Zmarł w 1899 roku w Poturzycy i został pochowany w rodzinnej krypcie pod kościołem św. Michała Archanioła w Zarzeczu. Dziś jego postać nie tylko wraca w formie artystycznej na murach rodzinnej miejscowości, ale także inspiruje współczesnych do troski o dziedzictwo narodowe i wspólne dobro.
Czytaj więcej:
Cztery podkarpackie kąpieliska już czynne. W najbliższych dniach otworzą się kolejne
