Władze województwa podkarpackiego ogłosiły kontynuację działań w ramach Podkarpackiego Funduszu Kolejowego – inicjatywy mającej na celu poprawę infrastruktury kolejowej w regionie.
Choć projekt spotyka się z pozytywnym odbiorem lokalnych samorządów, pojawiają się też pytania o jego skalę, efektywność i rzeczywisty wpływ na rozwój transportu zbiorowego.
Więcej niż tylko przystanki
Podkarpacki Fundusz Kolejowy to druga edycja przedsięwzięcia zainicjowanego przez zarząd województwa, które w latach 2015–2023 funkcjonowało pod nazwą Wojewódzki Fundusz Kolejowy. Jak przekonuje marszałek województwa Władysław Ortyl, dotychczasowe działania koncentrowały się na budowie infrastruktury towarzyszącej: wiat przystankowych, oświetlenia, miejsc postojowych czy dojść do peronów.
W nowej odsłonie funduszu priorytetem mają być parkingi przy przystankach kolejowych. Całkowita kwota przeznaczona na ten cel to 3 miliony złotych rozłożone na 5 lat, co pozwoli – według zapowiedzi – na realizację czterech inwestycji rocznie.
Transport intermodalny
– Chcemy, aby podróż koleją była dla mieszkańców Podkarpacia jak najbardziej atrakcyjna – mówił Ortyl podczas rozmowy w ramach serii „Podkarpackie Q&A”. – Budowa parkingów przy stacjach i przystankach kolejowych realnie ułatwia przesiadkę z samochodu do pociągu – dodał, podkreślając znaczenie transportu intermodalnego.
Choć idea poprawy dostępności do kolei wydaje się słuszna, pojawiają się pytania o skalę inwestycji. Trzy miliony złotych przez pięć lat w kontekście całego województwa to kwota stosunkowo niewielka, zwłaszcza biorąc pod uwagę rosnące ceny materiałów budowlanych i robót infrastrukturalnych. Czy 20 inwestycji w ciągu 5 lat wystarczy, by realnie poprawić sytuację pasażerów na terenie kilkudziesięciu gmin województwa?
Partnerstwo z samorządami
W projekcie aktywny udział mają brać również lokalne gminy. Jak podkreśla marszałek, montaż finansowy zakłada współfinansowanie zadań przez samorządy lokalne i województwo. Taka forma współpracy ma umożliwić realizację większej liczby inwestycji w krótszym czasie, co może przełożyć się na lepszy standard infrastruktury kolejowej w całym regionie.
Jednakże warto zapytać, czy wszystkie gminy będą w stanie partycypować finansowo w projektach, zwłaszcza te mniej zamożne, zmagające się z innymi priorytetami infrastrukturalnymi.
Infrastruktura kolejowa Podkarpacia
Fundusz kolejowy to tylko część większej strategii transportowej regionu. Jak zapowiedział Ortyl, województwo angażuje się również w modernizację istniejących linii kolejowych. Obecnie trwają prace nad rewitalizacją linii nr 108 (Jasło–Nowy Zagórz), przygotowywane są również koncepcje projektów takich jak Kolej Lasowiacka na północy województwa, skansen kolejowy w gminie Olszanica czy modernizacja odcinków linii nr 25, 74 i 78 na trasie Stalowa Wola–Tarnobrzeg–Sandomierz–Ocice–Padew.
Tego typu inicjatywy mogą mieć duże znaczenie zarówno dla codziennych pasażerów, jak i dla rozwoju turystyki oraz promocji regionu. Pytanie, czy ich realizacja nie zostanie rozciągnięta na wiele lat, zwłaszcza przy ograniczonych środkach i wymagającym procesie inwestycyjnym.
Rośnie liczba pasażerów
Marszałek województwa podkreślił, że kolej na Podkarpaciu zyskuje na popularności. W 2023 roku z usług kolei w regionie skorzystało niespełna 4 miliony osób, a w 2024 – już 4,4 mln. W pierwszym półroczu 2025 roku liczba ta wyniosła 2,34 mln pasażerów, co może oznaczać dalszy wzrost.
Czy jednak ten trend to zasługa działań samorządu województwa, czy też efekt czynników zewnętrznych – takich jak rosnące koszty podróży samochodem, poprawa siatki połączeń krajowych czy zwiększona świadomość ekologiczna społeczeństwa? Tego na razie nie sposób jednoznacznie ocenić. Niewątpliwie Podkarpacki Fundusz Kolejowy to krok w stronę większej dostępności kolei. Kluczowe będzie jednak to, czy inicjatywa ta nie pozostanie jedynie symboliczna.
Czytaj więcej:
Strzały i helikoptery w Bieszczadach. Ruszają ćwiczenia służb przy polsko-ukraińskiej granicy
