Do 19 października w Muzeum Kamienica Orsettich można zobaczyć 400-letni poemat o pożarze miasta z 1625 r. Wystawa “Lament żałosny na straszliwy pożar sławnego miasta Jarosławia” Wawrzyńca Chlebowskiego potrwa do 19 października. Liryk o pożarze miasta to jeden z trzech zachowanych do dziś egzemplarzy bezcennego starodruku z 1625 r.
Wystawa upamiętnia dokładnie 400 lat od wielkiego pożaru Jarosławia, który wybuchł w nocy z 24 na 25 sierpnia 1625 r. podczas trwania wielkiego jarmarku. W tragicznym wydarzeniu życie około 300 osób, a straty kupców oszacowano na 10 mln zł – kwotę porównywalną do importu morskiego całej Rzeczypospolitej w porcie gdańskim.
Jarmark przyciągał 30 tys. kupców
– W XVII wieku Jarosław był uznawany za jedno z najważniejszych miast handlowych Rzeczypospolitej. Wielki jarmark, rozpoczynający się 15 sierpnia, co roku przyciągał nawet do 30 tysięcy kupców z całej Europy oraz krajów Orientu – mówi Konrad Sawiński, dyrektor jarosławskiego Muzeum.
Właśnie podczas takiego zjazdu kupieckiego wybuchł największy pożar w historii Jarosławia. Spłonęła całkowicie drewniana zabudowa miasta, znacznie ucierpiały również budynki murowane, kościoły i ratusz. Według relacji naocznych świadków płomienie były tak wielkie, że stopiły się dzwony na wieży kościoła parafialnego.
Tylko trzy egzemplarze na świecie
Poruszony wiadomością o katastrofie poeta Wawrzyniec Chlebowski napisał poemat poświęcony kupcowi Maurycemu – przyjacielowi poety, który stracił życie podczas pożaru. Dzieło ukazało się w Krakowie w 1625 r., prawdopodobnie w dwóch wydaniach.
– Wiemy na pewno o trzech zachowanych do dziś egzemplarzach bezcennego starodruku. Wszystkie reprezentują drugie wydanie poematu pochodzące z drukarni Marcina Philipowskiego. Oba egzemplarze przechowywane w Bibliotece Narodowej w Warszawie pochodzą ze Lwowa. Trzeci egzemplarz wypożyczono z Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego – opowiada Adriana Pobuta, kustosz w jarosławskim Muzeum.
Poemat zabrzmi na koncercie
Kustosz podkreśla, że relacja Wawrzyńca Chlebowskiego z pożaru jest niezwykle plastyczna i opiera się na relacji naocznych świadków.
– Dzieło w bardzo przejmujący sposób przedstawia potęgę dawnego Jarosławia oraz zagładę ginącego w ogniu miasta – dodaje Pobuta.
Wystawa ma również duże znaczenie symboliczne w związku z obchodami 100-lecia jarosławskiego Muzeum w 2025 roku. Po raz pierwszy “Lament żałosny…” można było oglądać w Jarosławiu w 1933 r. na wystawie “Stary Jarosław”.
W niedzielę 17 sierpnia umuzyczniona wersja dzieła Wawrzyńca Chlebowskiego zabrzmi na koncercie otwierającym XXXIII Festiwal Pieśń Naszych Korzeni. Utwór wykonają Lúthien Consort & Stowarzyszony Chór Łzawitów.
(red.)
Czytaj więcej:
Marka karpacka, inwestycje z Chinami i nowe miejsca pracy. Historyczne porozumienie w Rzeszowie
