Po prawie 75 latach z placu Ofiar Getta w Rzeszowie znika kontrowersyjny Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej. Początek prac rozbiórkowych wywołał natychmiastową i ostrą reakcję rosyjskiej dyplomacji, która w specjalnym komunikacie potępiła działania polskich władz, żądając wstrzymania prac.
O rozbiórce monumentu z placu Ofiar Getta w Rzeszowie pisaliśmy na Rzeszów News: Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej znika z Rzeszowa. Rozbiórka trwa [ZDJĘCIA].
Rozpoczęcie rozbiórki pomnika na placu Ofiar Getta
Z krajobrazu centrum Rzeszowa znika jeden z najbardziej rozpoznawalnych i zarazem spornych elementów dawnej architektury – Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej stojący na placu Ofiar Getta od 1951 roku.
Na miejscu pracują już wynajęci przez miasto specjaliści, którzy przy użyciu specjalistycznego sprzętu rozpoczęli demontaż konstrukcji. Jako pierwsza z obelisku zniknęła figura kobiety trzymającej dziecko, a całe zadanie realizowane przez rzeszowskie przedsiębiorstwo „Trans-Pama” ma kosztować blisko 156 tys. zł i potrwać do końca listopada.
Kulisy wieloletniego sporu i decyzja o demontażu
Decyzja o usunięciu monumentu jest finiszem wieloletniej debaty publicznej i napięć na linii miasto–Instytut Pamięci Narodowej. Choć rzeszowscy radni przyjęli uchwałę o dekomunizacji przestrzeni już w 2018 roku, realizacja tego kroku odwlekała się w czasie.
IPN domagał się całkowitego zniszczenia symbolu sowieckiej propagandy, jednak rzeszowski ratusz wypracował kompromis: sam obelisk znika z reprezentacyjnego placu, ale historyczne elementy, takie jak rzeźby i tablice, trafią do muzeum oraz na cmentarze przy ul. Lwowskiej i Pobitno.
Ostry protest i oburzenie Ambasady Rosji w Polsce
Rozpoczęcie prac budowlanych spotkało się z gwałtowną reakcją ze strony rosyjskiej. Ambasada Rosji w Polsce opublikowała oficjalny komentarz, w którym nazwała demontaż „świętokradzkim krokiem” oraz elementem „barbarzyńskiej polityki władz polskich”.
Strona rosyjska zarzuciła władzom naruszenie bilateralnych porozumień dotyczących ochrony obiektów memorialnych i wezwała do natychmiastowego wstrzymania prac. W swoim oświadczeniu Moskwa przypomniała również o stratach Armii Czerwonej podczas zdobywania miasta w sierpniu 1944 roku, kierując formalne apele do polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, MSZ oraz Wojewody Podkarpackiego.
– Z ubolewaniem po raz kolejny musimy stwierdzić: barbarzyńska polityka władz polskich, polegająca na niszczeniu wszystkiego, co stanowi świadectwo nieocenionego czynu żołnierzy i oficerów Armii Czerwonej w wyzwoleniu Polski spod okupacji nazistowskiej, jest kontynuowana w coraz szybszym tempie. Podejmowane są wszelkie możliwe wysiłki, aby zmusić naród polski do zapomnienia o tych, którzy wnieśli decydujący wkład w całkowite i bezwarunkowe zwycięstwo nad III Rzeszą – czytamy w komunikacie ambasady. (am)
Czytaj więcej:
Chaos na DK28. Zderzenie z jeleniem, karambol pięciu aut: ranni i wielogodzinne opóźnienia [ZDJĘCIA]
