Wszczęto śledztwo w sprawie poświadczenia nieprawdy oraz niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych, w tym szefów ABW, w związku ze zmianą statutu Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i likwidacją 10 z 15 delegatur ABW we wrześniu 2017 roku – poinformował rzecznik Prokuratury Krajowej prok. Przemysław Nowak.
Zawiadomienie Komisji ds. badania wpływów rosyjskich i białoruskich
Jak przekazał w piątek rzecznik Prokuratury Krajowej prok. Przemysław Nowak, w styczniu 2025 r. do Prokuratury Krajowej wpłynęło zawiadomienie Przewodniczącego Komisji ds. badania wpływów rosyjskich i białoruskich gen. bryg. Jarosława Stróżyka o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych przez byłego Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
– Przedmiotowe zawiadomienie zostało przekazane do Mazowieckiego Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Warszawie w celu procesowego rozpoznania – wyjaśnił prok. Nowak.
Przesłuchania świadków i wszczęcie śledztwa
Podkreślił, że w toku postępowania sprawdzającego prokurator przesłuchał w charakterze świadka osobę upoważnioną przez komisję i wszczął śledztwo. Dotyczy ono poświadczenia nieprawdy oraz niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych, w tym szefów ABW, w związku ze zmianą statutu Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i likwidacją 10 z 15 delegatur ABW z dniem 15 września 2017 r., a następnie zaniechania podjęcia decyzji o przywróceniu tych struktur, co doprowadziło do powstania realnego zagrożenia dla realizacji przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego ustawowych zadań polegających na ochronie bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i jego porządku konstytucyjnego.
– Wszczęcie śledztwa umożliwia przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym dokonanie oględzin i analizy odpowiedniej dokumentacji oraz przesłuchanie w charakterze świadków osób mogących mieć wiedzę w przedmiocie postępowania – podał prok. Nowak.
Zarzuty wobec byłego szefa ABW
15 stycznia Ministerstwo Sprawiedliwości informowało, że szef komisji ds. badania wpływów rosyjskich gen. Jarosław Stróżyk skierował do Prokuratury Krajowej zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa niedopełnienia obowiązków przez byłego szefa ABW Piotra Pogonowskiego
Jak wskazano, Pogonowski, który był szefem ABW w latach 2015-2020, “jako funkcjonariusz publiczny miał nie dopełnić swoich obowiązków, co wynikało z decyzji o przeprowadzeniu zmian w statucie Agencji”. “W ich efekcie zlikwidowano 10 z 15 delegatur terenowych ABW. Decyzja ta, jak wskazuje Komisja, miała negatywny wpływ na zdolność Agencji do realizacji jej ustawowych zadań i doprowadziła do istotnego zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa” – informowano w komunikacie.
Wątek rzeszowski – kluczowa rola delegatury
MS wskazało w nim też, że chodzi m.in. o likwidację delegatury ABW w Olsztynie, odpowiedzialnej za monitorowanie zagrożeń z rejonu Obwodu Królewieckiego; w Rzeszowie, która, jak wskazano, jest kluczowa dla logistyki wsparcia Ukrainy, oraz w Bydgoszczy, zajmującą się m.in. zlokalizowanymi tam obiektami NATO. “Komisja wskazuje, że decyzja o likwidacji tych jednostek została podjęta bez przeprowadzenia analizy wpływu na bezpieczeństwo narodowe” – poinformowało MS.
Ponadto – przekazało, że komisja ds. wpływów “wyraża poważne wątpliwości co do rzetelności informacji przekazywanych przez ówczesnego Szefa ABW w uzasadnieniu do wprowadzanych zmian”. Komisja wskazała możliwość, że “zawarte w tych materiałach dane były nieprawdziwe i mogły wprowadzać w błąd decydentów”.
“Co więcej, nawet po agresji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. nie podjęto żadnych działań naprawczych mających na celu przywrócenie likwidowanych delegatur, w szczególności na obszarach wschodnich kraju. W opinii Komisji działania te miały charakter szkodliwy dla interesu publicznego, doprowadzając do głębokiej dysfunkcji systemu służby specjalnej odpowiedzialnej za bezpieczeństwo wewnętrzne państwa i jego porządek konstytucyjny” – przekazało wówczas MS.
“Komisja wyraża nadzieję, że złożone zawiadomienie przyczyni się do wyjaśnienia tej sprawy oraz wyciągnięcia odpowiedzialności wobec osób, które naruszyły przepisy prawa i interes publiczny” – podkreśliło.
Raport rządowej komisji
W styczniu rządowa komisja ds. badania wpływów rosyjskich i białoruskich przedstawiła raport, w którego wynika, że przeciwdziałanie zagrożeniom dezinformacyjnym Rosji i Białorusi było w ostatnich latach niewystarczające.
Gen. Stróżyk zapowiedział wtedy, że komisja złoży zawiadomienie do prokuratury w sprawie likwidacji delegatur ABW, do czego doszło, gdy rządziła Zjednoczona Prawica.
Plan przywrócenia delegatur ABW
Jeszcze jesienią zeszłego roku gen. Stróżyk mówił PAP, że likwidacja w 2017 r. 10 z 15 delegatur terenowych ABW doprowadziła w kilku miejscach wręcz do zatracenia możliwości operacyjnych. Wskazywał wówczas, że likwidacja większości delegatur doprowadziła do ubytku od 1/4 do nawet połowy kadry. Od połowy 2024 r. ABW, oprócz centrali w Warszawie, ponownie ma delegatury w 15 pozostałych województwach.
(PAP) akuz/ mark/
