Panujące w ostatnich dniach niskie temperatury powodują zwiększoną emisję zanieczyszczeń, w tym pyłów zawieszonych, m.in. z powodu ogrzewania. Dotyczy to kilku województw, w tym podkarpackiego, Rzeszowa i innych miast regionu. Wyniki pomiarów są dość zatrważające.
Podkarpacie wśród zanieczyszczonych regionów
Mieszkańcy części woj. podkarpackiego od kilku dni oddychają powietrzem o fatalnej jakości. Przynajmniej jeden fatalny wynik w zakresie zawartości pyłów zawieszonych w powietrzu zanotowały w ciągu ostatnich 30 dni Rzeszów, Dębica, Krosno czy Sanok.
Przyczyną jest zarówno wzmożona emisja zanieczyszczeń związana z ogrzewaniem domów, jak i niekorzystne warunki atmosferyczne – brak wiatru i wysokie ciśnienie. Razem sprawia to, że szkodliwe pyły zawieszone kumulują się w powietrzu.
Główny winowajca – domowe piece
Polski Alarm Smogowy (PAS) przypomina, że smog w Polsce, w tym na Podkarpaciu, pochodzi przede wszystkim z indywidualnych systemów ogrzewania domów. Według danych PAS, aż 90 proc. pyłu zawieszonego PM10 pochodzi z tzw. kopciuchów – przestarzałych kotłów na węgiel i drewno. Wiele z nich działa nielegalnie, mimo obowiązujących zakazów.
Podkarpacie bije światowe normy… zanieczyszczeń
Według GIOŚ w lutym 2025 r. epizody smogowe są dłuższe i bardziej intensywne niż w poprzednich latach.
– W Radomsku 17 lutego br. odnotowano średniodobowe stężenie PM10 na poziomie 192,3 µg/m³ (ponad trzykrotnie więcej niż dopuszczalna norma) – poinformował Tomasz Matusiak, rzecznik GIOŚ.
Niewiele lepsze wyniki, zdecydowanie przekraczające normy, GIOŚ zanotował także w Rzeszowie, np. przy ul. Kwiatkowskiego. Dane z ostatnich 30 dni mówią, że powietrze w tej lokalizacji jest zwyczajnie złe, a w maksimach nawet bardzo złe.
| Dane z ostatnich 30 dni | PM10 | PM2,5 |
| Maksimum | 164,8 | 140,1 |
| Średnia | 41,3 | 33,1 |
Dopuszczalne normy stężeń pyłu zawieszonego WHO
Jak wskazuje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), szkodliwość dla zdrowia osób, które są narażone na przebywanie w powietrzu z tzw. pyłami zawieszonymi, związana jest ściśle z wielkością i składem chemicznym ziaren pyłu:
- norma średniego 24-godz. stężenia pyłu PM10: 50 µg/m3
- norma średniego rocznego stężenia pyłu PM10: 20 µg/m3
- norma średniego 24-godz. stężenia pyłu PM2,5: 25 µg/m3
- norma średniego rocznego stężenia pyłu PM2,5: 10 µg/m3
O ile dużo mówi się o PM10, który również jest mikroskopijny, ale grubszy od tzw. pyłu drobnego, czyli PM2.5, to ten drugi jest bardziej niebezpieczny. Dociera aż do pęcherzyków płucnych, stamtąd wędruje do naczyń krwionośnych, a stamtąd dalej do całego krwiobiegu. Drobniejszy pył jest zatem szkodliwy dla układu oddechowego, jak i całego układu krążenia.
(rom / PAP / GIOŚ)
Czytaj więcej:
