Z roku na rok kultura na Podkarpaciu przyciąga coraz więcej mieszkańców. Z danych GUS wynika, że w 2024 roku muzea, galerie i biblioteki w regionie odnotowały wyraźny wzrost liczby odwiedzających.
W 2024 roku życie kulturalne Podkarpacia było wyjątkowo bogate – od zajęć w domach kultury po wielkie imprezy plenerowe. Co ciekawe Rzeszów pozostaje liderem wydarzeń kulturalnych regionu.
Podkarpackie muzea przyciągają odwiedzających
Podkarpacie może pochwalić się rosnącym zainteresowaniem swoimi muzeami. W 2024 roku odwiedziło je ponad milion osób – dokładnie 1186,4 tys. To o blisko 55 tys. więcej niż rok wcześniej. Jak zaznaczono w raporcie, przygotowanym przez Urząd Statystyczny w Rzeszowie:
– Wyniki badań z działalności placówek kultury w województwie podkarpackim za 2024 r. wykazały, że większość z nich odnotowała wzrost odwiedzających.
Co ciekawe, największą popularnością cieszył się powiat łańcucki, przyciągając niemal 389 tys. zwiedzających. Nieco mniej osób wybrało muzea w powiecie sanockim, bo było to ponad 204 tys. Co ciekawe, choć powiat brzozowski znalazł się na końcu listy, to tam właśnie odnotowano największą dynamikę wzrostu – aż o 26,4 proc. więcej niż rok wcześniej.
Oferta muzealna była bardzo różnorodna – od historii, przez etnografię, aż po sztukę i ekspozycje interdyscyplinarne. W sumie zorganizowano 354 wystawy czasowe i 168 stałych. Podkarpackie muzea były pod tym względem aktywne także za granicą, gdzie stworzyły 4 wystawy. Na uwagę zasługuje także Noc Muzeów, w której wzięło udział ponad 43 tys. osób.
Galerie sztuki zyskały drugie życie
Rok 2024 był wyjątkowo udany dla galerii sztuki. Choć w naszym województwie działa ich zaledwie sześć, to przyciągnęły aż o połowę więcej osób niż w poprzednim roku, czyli łącznie 66 tys. mieszkańców regionu i turystów.
– W 2024 r. w konkursach organizowanych przez galerie sztuki brało udział ponad 4 razy więcej osób niż w 2023 r. – czytamy w raporcie Urzędu Statystycznego w Rzeszowie.
Widać więc, że mieszkańcy nie tylko oglądają sztukę, ale coraz chętniej angażują się w jej współtworzenie.
Galerie, oprócz działalności wystawienniczej, organizowały także inne wydarzenia, jak chociażby spotkania o charakterze edukacyjnym. W 2024 r. zorganizowały 1314 warsztatów i lekcji, w których uczestniczyło 12,1 tys. osób.
Stabilizacja w teatrach i filharmonii
Podkarpackie teatry i filharmonia mogą mówić o względnej stabilizacji. W 2024 roku odbyło się ponad 1600 spektakli i koncertów, które obejrzało 206,5 tys. widzów i słuchaczy. To niemal identyczny wynik jak rok wcześniej, choć repertuar obejmował zarówno nowe premiery, jak i sprawdzone tytuły. Warto tutaj zaznaczyć, że badane były jedynie 3 teatry, w tym dwa dramatyczne i jeden lalkowy, a także jedna filharmonia.
Wskaźnik uczestnictwa utrzymał się na poziomie 100 osób na 1000 mieszkańców. W praktyce oznacza to, że teatr i muzyka klasyczna wciąż mają wierne grono odbiorców, które nie maleje – choć nie rośnie tak dynamicznie jak w przypadku muzeów czy galerii.
Mniej bibliotek, ale więcej czytelników
Na Podkarpaciu działa 653 biblioteki publiczne, a ich rola wciąż pozostaje istotna. W 2024 roku skorzystało z nich 287 tys. czytelników, którzy łącznie wypożyczyli ponad 6,2 mln książek. Co ciekawe, najaktywniejsi byli mieszkańcy Rzeszowa – aż 37,9 tys. osób.
– W ciągu roku 287,2 tys. czytelników wypożyczyło na zewnątrz 6,2 mln woluminów – wskazuje raport Urzędu Statystycznego w Rzeszowie.
To oznacza, że statystyczny czytelnik z regionu wypożyczył średnio 21,6 książek rocznie. Co ciekawe, jest to wynik lepszy niż średnia krajowa, która wynosi 18,4 egzemplarzy.
Więcej kinowych seansów i mniej widzów
Nieco inny obraz wyłania się z analizy dotyczącej kin. Choć ich liczba wzrosła do 29, a seansów odbyło się więcej niż rok wcześniej (ponad 84 tys.), to widzów było mniej – łącznie 2 mln, czyli o 1,7 proc. mniej niż w 2023 roku.
Nie oznacza to jednak braku sukcesów. Wyraźnie wzrosło zainteresowanie polskimi produkcjami – na rodzime filmy (których projekcje stanowiły blisko 22 proc. wszystkich seansów) sprzedano aż 560 tys. biletów, co stanowi wzrost o 30 proc. Widać więc, że lokalna publiczność coraz częściej sięga po kino krajowe.
Domy kultury i wydarzenia masowe zebrały miliony uczestników
Okazuje się, że ogromne znaczenie dla życia kulturalnego mają także centra i domy kultury, a tych na Podkarpaciu nie brakuje. W 2024 roku zorganizowały ponad 16 tys. wydarzeń – od warsztatów i lekcji, po koncerty i prelekcje. Skorzystało z nich aż 2,5 mln osób.
Warto podkreślić, że większość aktywności w grupach artystycznych to zajęcia dla dzieci i młodzieży. Dodatkowo, w zespołach tanecznych, folklorystycznych czy chórach uczestniczyło 27,7 tys. osób, z czego blisko 70 proc. to najmłodsi mieszkańcy regionu.
Do tego dochodzą imprezy masowe, które w 2024 roku zgromadziły 332 tys. uczestników. Najwięcej wydarzeń, bo aż 24, odbyło się w Rzeszowie, co potwierdza rolę stolicy województwa jako centrum życia kulturalnego regionu.
(oprac. MK)
Czytaj więcej:
Narodowe Czytanie 2025 zbliża się wielkimi krokami. Pod lupę weźmiemy twórczość Jana Kochanowskiego
