Budowa drogi ekspresowej S19 na Podkarpaciu przynosi nie tylko postępy infrastrukturalne, ale też zaskakującą podróż w czasie. Na odcinku Domaradz – Krosno archeolodzy trafili na wyjątkowe znaleziska, które cofają historię regionu aż do okresu wpływów rzymskich.
Prace wykopaliskowe prowadzone są m.in. w Iskrzyni, Komborni, Bliznem, Jasienicy Rosielnej oraz Orzechówce, na powierzchni ponad 600 arów.
Ekspresówka S19 z historią pod ziemią
Specjaliści odkryli na odcinku S19 Domaradz – Krosno pozostałości pradziejowych osad. Znaleziono m.in. jamy osadowe, paleniska, dołki posłupowe oraz liczne fragmenty ceramiki. To dowód, że teren ten był zamieszkany już setki, a nawet tysiące lat temu. Jak wyjaśniają archeolodzy, takie odkrycia pozwalają lepiej zrozumieć życie dawnych mieszkańców Podkarpacia i ich kulturę.
Jak podkreśla rzeszowski oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, badania archeologiczne to jeden z obowiązkowych etapów przygotowania inwestycji drogowych. Od ich wyników może zależeć nawet przebieg trasy. Dziedzictwo archeologiczne jest nieodnawialne — dlatego zanim wjadą tu ciężkie maszyny, teren musi zostać dokładnie zbadany.
Najpierw archeolodzy analizują dane archiwalne, mapy, zdjęcia satelitarne i skaningi laserowe. Następnie prowadzą badania powierzchniowe. Gdy wstępne analizy potwierdzą potencjalne znaleziska, przystępują do prac wykopaliskowych — to one odsłaniają faktyczne ślady osad, narzędzi czy naczyń.
Na placu budowy przez cały czas obecny jest archeolog, który pilnuje, by nic nie zostało przeoczone. Jeśli trafi na cenne obiekty, prace są wstrzymywane, a teren przeznaczany do dalszych badań. To może wpływać na harmonogram robót, ale pozwala ocalić pamiątki historii.
Kluczowy fragment Via Carpatia
Odcinek S19 Domaradz – Krosno to strategiczna część międzynarodowego szlaku Via Carpatia. Trasa ta połączy północ i południe Europy, prowadząc od Litwy aż po Grecję. Odcinek ten umożliwi szybkie połączenie z Krosnem, Miejscem Piastowym, a docelowo z przejściami granicznymi ze Słowacją.
Budowany fragment rozpoczyna się na styku z odcinkiem Lutcza – Domaradz, a kończy przy węźle Krosno. Ma długość ok. 12,5 km i obejmuje m.in. bezkolizyjne węzły, zjazdy oraz tymczasowe połączenie z drogą krajową nr 19. To jeden z najbardziej wymagających (pod względem robót) odcinków na trasie S19, przebiegający przez pagórkowate części Podkarpacia.
Wykonawcą inwestycji jest Mostostal Warszawa S.A. Umowę podpisano w listopadzie 2022 roku, a całkowity koszt budowy wynosi ponad 864 mln zł netto. Prace mają potrwać 39 miesięcy, a zakończenie robót planowane jest na październik 2026 roku. Postęp inwestycji jest coraz bardziej widoczny — trwa przygotowywanie terenu, roboty ziemne i konstrukcyjne, a teraz dodatkowo szeroko zakrojone badania archeologiczne, które jednak nie powinny wpłynąć na termin finalizacji inwestycji.
Czytaj więcej:
LOTAMS odsłania nam szczegóły nowej bazy w Jasionce. Więcej pracy dla Podkarpacia
