Na stromym wzgórzu nad doliną Sanu, w samym sercu Bieszczadów, trwają intensywne prace archeologiczne i konserwatorskie przy ruinach zamku Sobień. Choć miejsce przez lata przyciągało turystów, obecnie teren jest czasowo zamknięty z powodu prowadzonych prac.
W przyszłym sezonie turystycznym ruiny mają zostać udostępnione w nowej, bezpiecznej odsłonie, a odrestaurowane mury połączone z tablicami edukacyjnymi przybliżą odwiedzającym fascynującą historię tego średniowiecznego zamku.
Strażnica królewska i siedziba rodu Kmitów
Zamek Sobień powstał prawdopodobnie w drugiej połowie XIV wieku, za panowania króla Kazimierza Wielkiego, na strategicznym wzgórzu w pobliżu ujścia potoku Adyszów do Sanu. Jego lokalizacja pozwalała kontrolować ważny szlak handlowy prowadzący z Małopolski na Węgry.
W 1389 roku zamek przeszedł w ręce rodu Kmitów herbu Szreniawa, którzy uczynili z niego swoją rodową siedzibę i rozbudowali warownię. W kolejnych dziesięcioleciach Sobień był ważnym ośrodkiem życia politycznego i gospodarczego ziemi sanockiej.
Ruina nie uniknęła jednak burzliwych dziejów regionu. W 1474 roku zamek został zdobyty i zniszczony przez wojska węgierskie króla Macieja Korwina. Kolejne zniszczenie nastąpiło w 1512 roku. Ród Kmitów przeniósł wówczas swoją rezydencję do Leska, a Sobień popadł w zapomnienie.
Zamek wzniesiono z kamienia na planie nieregularnego czworoboku. W narożniku południowo-zachodnim znajdowała się czworoboczna wieża obronna. Wejście prowadziło przez przygródek po stronie południowo-wschodniej. Obecnie zachowały się fragmenty murów, szczątki budynków i ślady wałów przedzamcza, które tworzą wyjątkowy krajobraz historyczny Bieszczadów.
Archeolodzy odkrywają przeszłość Sobienia
W ostatnich miesiącach miejsce to stało się obiektem szeroko zakrojonych badań archeologicznych. Podczas posiedzenia Zespołu ds. Leśnego Dziedzictwa Kulturowego uczestnicy mogli wysłuchać szczegółowych informacji na temat postępów prac w ruinach.
Edward Marszałek, rzecznik Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie, relacjonował: – Podczas ostatniego posiedzenia, uczestnicy wysłuchali m.in. obszernej informacji na temat postępów prac w ruinach zamku Sobień. Obecnie archeolodzy zakończyli poszukiwania terenowe, a prace koncentrują się na zabezpieczeniu murów i utrwaleniu ruin.
Nadleśniczy Nadleśnictwa Lesko, Jan Mazur, podkreślił: – Archeolodzy zakończyli już poszukiwania, teraz trwają prace przy zabezpieczaniu murów i utrwaleniu ruiny, które na zlecenie nadleśnictwa prowadzi wyspecjalizowana firma. Z tego powodu rezerwat i ruiny zamku są niedostępne dla zwiedzających.
Infrastruktura i tablice edukacyjne
Obok prac archeologicznych trwają działania infrastrukturalne. Budowane jest ogrodzenie parkingu, który w przyszłym roku zyska nową nawierzchnię. Wokół ruin planowane jest ustawienie tablic edukacyjnych prezentujących historię zamku Sobień, atrakcje rezerwatu „Góra Sobień” oraz wyniki badań archeologicznych.
– Chciałbym, żeby w przyszłym sezonie turystycznym ruiny w nowej odsłonie były już bezpieczne i dostępne dla zwiedzających – dodał Mazur.
Historia, przyroda i turystyka
Zamek Sobień to nie tylko miejsce historyczne. Położony na stromym wzgórzu nad doliną Sanu, oferuje jedne z najpiękniejszych widoków w regionie. Rezerwat „Góra Sobień”, utworzony w 1970 roku, chroni nie tylko zabytkowe ruiny, ale również unikalną roślinność i faunę Bieszczadów.
Ruiny są częścią lokalnej kultury i turystyki edukacyjnej – dzięki pracom archeologicznym i konserwatorskim turyści wkrótce będą mogli zobaczyć je w bezpiecznej i uporządkowanej formie. Odrestaurowane mury oraz tablice edukacyjne pozwolą odkryć historię średniowiecznego życia rycerskiego i znaczenie zamku w regionie.
Choć obecnie teren jest czasowo zamknięty, efekty prowadzonych prac mają sprawić, że w przyszłym sezonie turystycznym Sobień ponownie stanie się jedną z głównych atrakcji Podkarpacia. Połączenie wartości historycznych, edukacyjnych i przyrodniczych ma sprawić, że zamek stanie się punktem obowiązkowym dla każdego turysty odwiedzającego Bieszczady.
Czytaj więcej:
Andrzej Duda w radzie nadzorczej firmy z Rzeszowa. „Nie będę walczył, żeby zostać premierem”
