Siekierkę sprzed prawie 3 tysięcy lat i dwa kilkusetletnie żelazne topory będzie można wkrótce obejrzeć w Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich. Zostały znalezione przez Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Grupa Jarosław” z użyciem wykrywacza metalu.
Kilka razy starsze niż Polska
Zabytki zostały odkryte przez członków Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Grupa Jarosław” podczas poszukiwań z wykorzystaniem wykrywaczy metalu prowadzonych na podstawie pozwolenia Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Przemyślu.
– Niezwykle cennym znaleziskiem jest wykonana z brązu siekierka z późnego okresu epoki brązu. Zabytek, datowany na okres około 900-800 przed naszą erą, został znaleziony w pobliżu wsi Piwoda, około 10 km na północ od Jarosławia – mówi dr Ela Sieradzka-Burghardt z jarosławskiego Muzeum.
Zabytki trafiły już do Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich, gdzie wkrótce będzie można je oglądać na stałej wystawie archeologicznej.
Drugi taki obiekt odkryty w Polsce
– Kształt i bardzo charakterystyczna dekoracja eksponatu nawiązuje do siekierek ze skarbu z miejscowości Ruda na zachodniej Ukrainie – tłumaczy dr Marcin Burghardt, kierownik Działu Zbiorów i Badań jarosławskiej instytucji. – Znaleziska podobnych przedmiotów koncentrują się przede wszystkim w dorzeczu górnego Dniestru oraz w zachodniej części Kotliny Karpackiej. Do niedawna siekierki typu Ruda nie były znane z terenów naszego kraju – zabytek z Piwody jest dopiero drugim takim obiektem odkrytym w Polsce – podkreśla Burghardt.
Biorąc pod uwagę wyraźnie „obce” koligacje przedmiotu obiekt prawdopodobnie przywędrował na teren Podkarpacia. Znalezisko poszerza wiedzę na temat dalekich kontaktów mieszkańców ziemi jarosławskiej w epoce brązu.
Broń, jak i narzędzie
Jak mówi dalej archeolożka z jarosławskiego Muzeum, siekiery podobne do tej, która została odkryta w Piwodzie, były mogły być używane zarówno jako broń, jak i narzędzie. Siekierka jest pusta w środku. W miejscu obucha miała otwór, przez który do środka wkładano krótszy koniec drewnianego styliska w kształcie odwróconej litery „L”. Aby przedmiot nie się zsuwał, przywiązywano go dodatkowo do trzonka przewlekając sznur przez specjalne „uszko”, które w przypadku zabytku z Piwody niestety się nie zachowało.
Podczas swoich poszukiwań członkowie Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Grupa Jarosław” natrafili także na dwa żelazne topory.
– Średniowieczne i nowożytne siekiery i topory były przedmiotami wielofunkcyjnymi. Z jednej strony – topory używane były powszechnie jako broń. Z drugiej strony, siekiery z żelaznymi żeleźcami stanowiły narzędzie codziennej pracy, służące m.in. do ścinania i rąbania drzew – wskazuje dr M. Burghardt.
Wcześniej znaleźli miedziany sztylet
Siekierka z epoki brązu oraz topory to już kolejne zabytki archeologiczne odkryte przez członków Stowarzyszenie Historyczno-Eksploracyjnego „Grupa Jarosław”, które trafiły do zbiorów Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich.
W listopadzie 2023 roku członek Stowarzyszenia Piotr Gorlach odkrył w lasach na terenie Nadleśnictwa Jarosław unikatowy miedziany sztylet z końca III tysiąclecia przed Chrystusem. Niewielki przedmiot, który na chwilę obecną jest najstarszym sztyletem wykonanym z metalu odkrytym na terenie południowo-wschodniej Polski, dziś stanowi ozdobę stałej wystawy archeologicznej w jarosławskim Muzeum. Odkryte niedawno eksponaty wkrótce do niego dołączą.
(oprac, rom na podstawie tekstu E. Sieradzkiej-Burghardt, M. Burghardt, zdjęcia: Ł. Śliwiński)
Czytaj więcej:
Ekspert z Rzeszowa: problem Wołynia to nie ekshumacje, a interpretacja tamtych wydarzeń
