Środowy wieczór (12 sierpnia) może przejść do historii jako jeden z najciekawszych astronomicznych spektakli ostatnich lat. Mieszkańcy Rzeszowa i Podkarpacia zobaczą częściowe zaćmienie Słońca, ale czasu na jego obserwację będzie wyjątkowo mało.
Wystarczy kilka minut spóźnienia, by przegapić najbardziej widowiskowy moment.
Kiedy patrzeć w niebo?
Zaćmienie Słońca to jedno z tych zjawisk, które nie zdarzają się często i przyciągają zarówno miłośników astronomii, jak i osoby, które po prostu chcą zobaczyć coś niezwykłego na własne oczy. W Rzeszowie wszystko rozpocznie się około godziny 19:17. Wtedy Księżyc zacznie przesuwać się na tle tarczy Słońca, stopniowo zasłaniając coraz większą jej część.
Maksimum zjawiska w Rzeszowie przypadnie około godziny 19:52. W tym momencie zakryte będzie około 58 proc. tarczy Słońca. Problem polega jednak na tym, że zaledwie kilka minut później, około godziny 19:56, Słońce schowa się za horyzontem. Oznacza to, że mieszkańcy stolicy Podkarpacia będą mieli dosłownie kilka minut na zobaczenie najbardziej efektownej fazy zaćmienia.
To właśnie zachód Słońca sprawia, że obserwacje na Podkarpaciu są znacznie trudniejsze niż w zachodniej Polsce. Im dalej na wschód kraju, tym wcześniej Słońce znika za linią horyzontu, skracając czas na podziwianie zjawiska.
Czym jest zaćmienie Słońca?
Zaćmienie Słońca występuje wtedy, gdy Księżyc znajdzie się dokładnie pomiędzy Ziemią a Słońcem i zasłoni część lub całość jego tarczy. Ponieważ orbita Księżyca jest nachylona względem orbity Ziemi, takie ustawienie zdarza się stosunkowo rzadko.
W Rzeszowie będziemy obserwować zaćmienie częściowe. Oznacza to, że Księżyc nie przykryje całego Słońca, lecz tylko jego fragment. Mimo to widok będzie bardzo efektowny, zwłaszcza że zjawisko zbiegnie się z zachodem Słońca, kiedy jego tarcza przybiera charakterystyczny pomarańczowy kolor.
Poprzednie dobrze widoczne częściowe zaćmienie Słońca w Polsce miało miejsce 25 października 2022 roku. Na kolejne całkowite zaćmienie, które będzie można oglądać podczas wakacji w Europie, trzeba będzie poczekać do 2027 roku.
Gdzie najlepiej oglądać zaćmienie?
W przypadku dzisiejszego zjawiska w głównej mierze nie decyduje wysokość punktu obserwacyjnego, lecz niczym niezasłonięty widok na zachodni lub północno-zachodni horyzont. Słońce podczas maksimum będzie znajdowało się bardzo nisko nad linią drzew i zabudowań.
Za najlepszą lokalizację do obserwacji uznawana jest Magdalenka. Zarówno punkt widokowy, jak i znajdująca się tam wieża oferują szeroką panoramę zachodniego nieba. Warto przyjechać tam już około godziny 19:00 – 19:10, aby spokojnie znaleźć odpowiednie miejsce.
Dobrym wyborem będzie również punkt widokowy przy Krzyżu na osiedlu Matysówka, a także punkt widokowy przy ulicy św. Rocha. Osoby, które mogą podjechać kilka kilometrów poza Rzeszów, mogą rozważyć również okolice Krzyża Milenijnego w Niechobrzu. To miejsce szczególnie docenią miłośnicy fotografii krajobrazowej.
Domowa obserwacja?
Niezależnie od wybranej lokalizacji warto upewnić się, że nic nie zasłania zachodniego horyzontu. Nawet pojedyncze drzewa czy pobliskie budynki mogą skutecznie uniemożliwić obserwację najciekawszej fazy zjawiska.
Zaćmienie Słońca będzie można obserwować nawet z balkonu, jednak tylko pod pewnymi warunkami. Miejsce musi być skierowane na zachód lub północny zachód i zapewniać szeroki widok aż po linię horyzontu.
Jeżeli mieszkanie znajduje się od strony wschodniej lub zachodnie niebo zasłaniają bloki, drzewa albo inne przeszkody, obserwacja może okazać się niemożliwa. W przypadku dzisiejszego zaćmienia nawet niewielka przeszkoda terenowa może sprawić, że Słońce zniknie z pola widzenia jeszcze przed osiągnięciem maksimum.
Na Podkarpaciu warunki będą wyjątkowe
Dzisiejsze zaćmienie będzie wyglądało inaczej w różnych częściach Polski. Na zachodzie kraju maksimum zjawiska nastąpi jeszcze wysoko nad horyzontem, co będzie ułatwiać obserwację. Miejscami zakrytych zostanie nawet około 88 proc. tarczy Słońca.
Na Podkarpaciu sytuacja jest bardziej wymagająca. W Rzeszowie zakrycie tarczy przekroczy 58 proc., natomiast w Bieszczadach będzie ono najmniejsze (około 54 proc.). Jednocześnie mieszkańcy regionu mają najmniej czasu na obserwację, ponieważ Słońce zachodzi tutaj znacznie wcześniej niż w zachodniej części kraju.
Obserwacja z elementem ryzyka
Choć zachodzące Słońce wydaje się mniej intensywne, jego obserwacja bez odpowiedniego zabezpieczenia nadal jest bardzo niebezpieczna. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie chronią wzroku przed szkodliwym promieniowaniem. Patrzenie na zaćmienie Słońca „gołym okiem”, lub przez nieodpowiednie przedmioty może doprowadzić do trwałego uszkodzenia wzroku.
Do bezpiecznej obserwacji należy używać wyłącznie certyfikowanych okularów do obserwacji zaćmień lub specjalnych filtrów słonecznych. Szczególnie niebezpieczne jest patrzenie na Słońce przez lornetkę lub teleskop bez odpowiednich filtrów.
Kolejne atrakcje na niebie
Miłośnicy astronomii nie będą musieli długo czekać na kolejne widowisko na niebie. Już w nocy z 12 na 13 sierpnia swoje maksimum osiągnie rój Perseidów.
Przy sprzyjającej pogodzie będzie można zobaczyć nawet około 100 meteorów na godzinę. To oznacza, że po dzisiejszym zaćmieniu Słońca mieszkańców Podkarpacia czeka kolejna okazja do obserwacji jednego z najbardziej spektakularnych zjawisk na nocnym niebie.
Czytaj więcej:
Wieża telewizyjna na Baranówce zostanie zabytkiem? W tle plan nowych bloków [ZDJĘCIA, WIZUALIZACJE]
