Najnowsze dane opublikowane przez Urząd Statystyczny w Rzeszowie nie pozostawiają złudzeń – województwo podkarpackie zmierza w stronę głębokiego kryzysu demograficznego. Z roku na rok w regionie rodzi się coraz mniej dzieci, drastycznie kurczy się liczba kobiet w wieku produkcyjnym i rozrodczym, a średni wiek świeżo upieczonych matek stale rośnie.
Z opublikowanego raportu wynika, że w 2025 roku na Podkarpaciu odnotowano jedynie 12,8 tys. urodzeń żywych. Aby uświadomić sobie skalę problemu, wystarczy cofnąć się o dekadę – w 2015 roku dzieci urodziło się aż o 6,7 tys. więcej. Rekordowy pod tym względem w ostatnim dziesięcioleciu był rok 2017, kiedy na świat przyszło 21,9 tys. małych mieszkańców regionu. Od tamtej pory wykresy nieubłaganie spadają w dół.
Współczynnik dzietności szoruje po dnie
Zatrważająco wyglądają również wskaźniki pokazujące przeciętną liczbę dzieci rodzoną przez jedną kobietę. W 2025 roku współczynnik dzietności na Podkarpaciu osiągnął skrajnie niski poziom 1,04 (przy średniej dla całej Polski wynoszącej 1,07). Dla porównania, jeszcze w 2015 roku wynosił on w regionie 1,20.
Demografowie przypominają, że wielkość tego współczynnika gwarantująca prostą zastępowalność pokoleń wynosi od 2,10 do 2,15. W Polsce poziom zapewniający ciągłość demograficzną po raz ostatni odnotowano w 1989 roku.
Przypomnijmy, że na Podkarpaciu w pierwszej połowie roku zlikwidowano kilka porodówek.
Mniej potencjalnych matek, późniejsze rodzicielstwo
Głównych przyczyn takiego stanu rzeczy jest kilka, a stanowią one naczynia połączone:
- Topniejąca grupa kobiet w wieku rozrodczym: W ubiegłym roku liczba kobiet w wieku 15–49 lat wynosiła na Podkarpaciu 461,8 tys., co oznacza spadek aż o 61,5 tys. w porównaniu z 2015 rokiem. Stanowią one obecnie jedynie 44,0% ogółu żeńskiej populacji w regionie, podczas gdy dekadę wcześniej było to 48,2%.
- Przesunięcie decyzji o macierzyństwie: Mieszkańców Podkarpacia do rodzicielstwa nie skłaniają dotychczasowe programy socjalne. Kobiety decydują się na pierwsze dziecko znacznie później niż kiedyś. W 2025 roku środkowy wiek matki rodzącej pierwsze dziecko wyniósł 29,2 lat. W 2015 roku było to 27,4 lat.
Utrzymanie się tych niekorzystnych trendów oznacza w kolejnych dekadach poważne konsekwencje dla regionalnej gospodarki, rynku pracy oraz systemu ochrony zdrowia i ubezpieczeń społecznych. (am)
Czytaj więcej:
250 weteranów walczy o darmowe autobusy. Rzeszów mówi „nie”, choć inne miasta nie miały wątpliwości
