33 lata temu, w nocy z 18 na 19 lutego 1981 roku w Rzeszowie, podpisano porozumienie między strajkującymi rolnikami, a władzami PRL. Dzień później porozumienie o zawieszeniu strajku podpisano w Ustrzykach Dolnych.
Uroczystości związane z upamiętnieniem podpisanych porozumień odbędą się w Rzeszowie w dniach od 20 do 23 lutego. Z tej okazji serię wykładów, konferencji i spotkań z udziałem uczestników strajków zaplanowano na Uniwersytecie Rzeszowskim.
Spotkanie rocznicowe rozpocznie się referatem nt. „Strajków w Ustrzykach Dolnych i Rzeszowie w latach 1981-82 w obronie ojcowizny”. Wykład wygłosi dr Dominik Szczepański. Następnie odbędzie się dyskusja panelowa z udziałem studentów i naukowców oraz organizatorów strajków: Antoniego Kopaczewskiego, Kazimierza Chorzępy, Janusza Szkutnika i Wieńczysława Nowackiego.
20 lutego o godz. 12 organizatorzy zaplanowali również pikietę pod urzędem wojewódzkim, w obronie polskiej ziemi i lasów oraz przeciwko budowie ferm wiatrowych.
Na piątek zaplanowana jest sesja historyczna w Instytucie Pamięci Narodowej.
– W sobotę odbędzie się zjazd sygnatariuszy i uczestników strajków chłopskich, podczas którego omówimy bieżące problemy ekonomiczne polskiej wsi – wyjaśnia Wieńczysław Nowacki, przewodniczący komitetu organizacyjnego. – Główne uroczystości obchodów rocznicy odbędą się w niedzielę. Serdecznie zapraszam wszystkich najpierw na mszę św., która odbędzie się w kościele Farnym, a następnie na złożenie wieńców pod pomnikiem Tadeusza Kościuszki.
Strajki rolnicze w południowo-wschodniej Polsce rozpoczęły 29 grudnia 1980 r. okupacją budynku Urzędu Miasta i Gminy w Ustrzykach Dolnych. Jednym z ważniejszych żądań było poinformowanie społeczeństwa o istnieniu oraz ograniczenie działalności ośrodków Urzędu Rady Ministrów m.in. w Arłamowie, Mucznym, Wołsowatym, które rozwijały się kosztem lokalnej społeczności.
Oba dokumenty, przeszły do historii pod nazwą porozumień rzeszowsko-ustrzyckich. Kończyły trwające półtora miesiąca strajki okupacyjne rolników w Rzeszowie i Ustrzykach Dolnych. Były ostatnim porozumieniem społecznym zawartym w latach 1980-81.
Ostatecznie NSZZ “Solidarność” Rolników Indywidualnych zarejestrowano 12 maja 1981 r., m.in. dzięki zabiegom ówczesnego prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Strajkujący wywalczyli m.in. gwarancje nienaruszalności chłopskiej własności wraz z prawem do dziedziczenia, zrównanie w prawach rolników indywidualnych z rolnictwem państwowym i spółdzielczym, zniesienie ograniczeń w obrocie gruntami rolnym.
Władze PRL zgodziły się również na postulaty światopoglądowe, które dotyczyły swobody w budownictwie sakralnym oraz dostępu do praktyk religijnych m.in. na koloniach dla dzieci, w więzieniach i wojsku. W porozumieniach rzeszowsko-ustrzyckich mówiono też o rozbudowie sieci szkół i przedszkoli oraz zmniejszeniu sprzedaży alkoholu na wsi.
redakcja@rzeszow-news.pl
