Najstarsza nekropolia w Rzeszowie doczeka się kolejnych prac konserwatorskich. Miasto przeznaczyło środki na ratowanie nagrobków, które od wieków są świadkami historii. To następny etap ochrony jednego z najcenniejszych miejsc pamięci na Podkarpaciu.
Rzeszów kontynuuje inwestycje w ratowanie zabytków znajdujących się na Cmentarzu Starym przy ul. Targowej.
Ratowanie śladów historii
Miasto Rzeszów przeznaczyło blisko 50 tys. zł na kolejne prace konserwatorskie na Cmentarzu Starym przy ul. Targowej. Zadanie obejmie zarówno kompleksową renowację jednego z zabytkowych nagrobków, jak i zabezpieczenie kolejnych cennych obiektów wymagających pilnych prac.
Realizacją inwestycji zajmie się firma OrTech Paweł Wójcik z Radomia. Zanim rozpoczną się właściwe roboty, wykonane zostaną programy konserwatorskie oraz uzyskane wszystkie wymagane pozwolenia. Całość prac, wraz z przygotowaniem dokumentacji powykonawczej, ma zakończyć się do listopada tego roku.
Wtedy zwiedzający będą mogli obejrzeć nowe oblicze jednego z najbardziej klimatycznych lokalizacji w stolicy Podkarpacia.
Zabytkowe groby z XIX wieku
Największy zakres prac przewidziano przy nagrobku Karoliny Wodzińskiej, żyjącej w latach 1800 – 1871. Obiekt przejdzie kompleksową renowację, która pozwoli zachować jego historyczne walory i zabezpieczyć go przed dalszą degradacją.
Konserwatorzy zajmą się również dwoma kolejnymi zabytkowymi nagrobkami. Prace obejmą odnowienie krzyży znajdujących się na grobach Leopolda Praschilla (urodzonego 13 marca 1836 r. i zmarłego 8 grudnia 1888 r.), a także Ludwiki Zennermanowej z Maliszewskich (zmarłej 15 listopada 1891 r.).
Dodatkowo na jednym z bezimiennych grobów powstanie nowa podstawa, która ustabilizuje konstrukcję i umożliwi ponowne połączenie zachowanych elementów nagrobka.
“Perełka” wśród polskich nekropolii
Założony w 1792 roku Cmentarz Stary przy ul. Targowej jest najstarszą nekropolią w Rzeszowie i jedną z najstarszych w Polsce. Zajmuje powierzchnię 3,65 hektara i od dziesięcioleci stanowi wyjątkowe świadectwo historii miasta oraz jego mieszkańców.
Na cmentarzu spoczywa około 40 tysięcy osób. Wśród nich znajdują się dawni mieszkańcy Rzeszowa, powstańcy, społecznicy oraz ofiary II wojny światowej. Większość zachowanych nagrobków pochodzi z drugiej połowy XIX wieku i została wykonana w renomowanych pracowniach kamieniarskich oraz rzeźbiarskich we Lwowie, Krakowie i Rzeszowie. W 1968 roku nekropolia została wpisana do rejestru zabytków.
Inwestycje w ochronę cmentarza
Tegoroczne prace są kontynuacją prowadzonego od kilku lat programu ochrony zabytkowych nagrobków. W latach 2021 – 2025 Rzeszów przeznaczył na ten cel niemal 250 tys. zł, dzięki czemu odnowiono już 19 historycznych nagrobków.
Wśród odrestaurowanych miejsc spoczynku znalazły się m.in. groby kupca i społecznika Ignacego Schaittera, Józefa Łukasiewicza, czyli ojca Ignacego Łukasiewicza, a także architekta Jakóba Holzera. Celem prowadzonych prac jest nie tylko poprawa stanu technicznego zabytków, ale przede wszystkim zachowanie historycznego charakteru nekropolii dla przyszłych pokoleń.
Pomóż odtworzyć historię
Równolegle z pracami konserwatorskimi miasto zwraca się do mieszkańców z prośbą o wsparcie w odtwarzaniu pierwotnego wyglądu zabytkowych nagrobków. Szczególnie cenne mogą okazać się stare fotografie przedstawiające Cmentarz Stary oraz znajdujące się na nim pomniki.
Osoby posiadające takie materiały, mogą przekazać je do siedziby Zarządu Zieleni Miejskiej w Rzeszowie (pl. Ofiar Getta 6), a także skontaktować się z urzędnikami telefonicznie (17 748 37 44) lub mailowo (sekretariat@zzm.erzeszow.pl).
Zebrana dokumentacja pomoże konserwatorom jeszcze dokładniej odtwarzać historyczny wygląd nagrobków i zachować autentyczny charakter jednej z najważniejszych nekropolii Podkarpacia.
(bl)
Czytaj więcej:
Matura 2026. Znamy wyniki – jak spisali się uczniowie z Rzeszowa na tle kraju i Podkarpacia?
