Zdjęcie: 15. rocznica katastrofy smoleńskiej (fot. Sebastian Stankiewicz / Krzysztof Witek / Biuro Prasowe UMWP)

10 kwietnia 2025 roku przypada 15. rocznica katastrofy smoleńskiej. Hołd ofiarom tej tragedii złożyli przedstawiciele podkarpackiego samorządu, którzy położyli kwiaty obok pomnika znajdującego się przy Urzędzie Marszałkowskim w Rzeszowie. Widnieją na nim nazwiska osób związanych z naszym regionem, które poniosły śmierć w Smoleńsku.

Katastrofa smoleńska wpisała się w tragiczną historię naszego kraju równo 15 lat temu. 10 kwietnia 2010 roku polski samolot wojskowy Tu-154, którym leciał prezydent RP Lech Kaczyński z małżonką Marią, ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, wicemarszałkowie Sejmu i Senatu, parlamentarzyści, dowódcy wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych RP, funkcjonariusze Biura Ochrony Rządu, pracownicy Kancelarii Prezydenta, szefowie instytucji państwowych, duchowni, przedstawiciele ministerstw, organizacji kombatanckich i społecznych, oraz osoby towarzyszące, uległ katastrofie w Smoleńsku. Śmierć ponieśli wówczas wszyscy znajdujący się na pokładzie, łącznie 96 osób.

Choć początkowo tragedia zjednoczyła Polaków swoim tragicznym przebiegiem, później niestety stała się powodem konfliktów i podzielenia rodaków, które w pewnym stopniu trwa aż do dzisiaj. Stało się tak głównie za sprawą powiązania katastrofy z polityką i wykorzystania jej w politycznej walce na szczeblach władzy. Tragiczne wydarzenie sprzed 15 lat jest jednak wciąż pamiętane, a jego ofiary wspominane. Wśród nich były także osoby związane z Podkarpaciem.

Upamiętnienie ofiar katastrofy w Rzeszowie

W 15. rocznicę katastrofy smoleńskiej podkarpaccy samorządowcy oddali hołd 96 ofiarom tragicznego lotu do Smoleńska. Wśród osób, które złożyły kwiaty pod pomnikiem przy Urzędzie Marszałkowskim w Rzeszowie znaleźli się m.in. wojewoda podkarpacka Teresa Kubas-Hul, wicemarszałek województwa podkarpackiego Piotr Pilch, a także członkowie Zarządu Województwa Podkarpackiego.

Kwiaty, a także znicze zostały złożone przez oficjeli przy pomniku w kształcie załamanego skrzydła, dokładnie o godz. 8:41 (właśnie wtedy 15 lat temu rozbił się polski samolot w Smoleńsku). Na nim znajdują się nazwiska prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, jego małżonki Marii Kaczyńskiej, a także ostatniego prezydent RP na uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego. Ponadto są tam nazwiska sześciu ofiar katastrofy, których losy były związane z naszym regionem.

Politycy, samorządowcy i wojskowi z Podkarpacia

W powyższym gonie uwzględnieni na pomniku smoleńskim w Rzeszowie zostali: Grażyna Gęsicka, Stanisław Zając, Leszek Deptuła, Janina Fetlińska, gen. bryg. Kazimierz Gilarski, a także gen. broni Bronisław Kwiatkowski. Kim byli?

Zdjęcia: Grażyna Gęsicka (fot. Aargambit / Wikimedia Commons)

Grażyna Gęsicka była polską socjolog i polityk, doktorem nauk humanistycznych i ministrem rozwoju regionalnego w rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego. Była posłanką na Sejm VI kadencji, a za czasów PRL działała w NSZZ „Solidarność”. W wyborach parlamentarnych w 2007 roku uzyskała mandat poselski jako kandydatka z listy Prawa i Sprawiedliwości w okręgu rzeszowskim. W chwili śmierci w Smoleńsku miała 58 lat. Już w 2010 roku została pośmiertnie uhonorowana odznaką „Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego”. Imieniem Grażyny Gęsickiej nazwano skwer u zbiegu ulic Jana III Sobieskiego i Stefana Okrzei w Rzeszowie. Ku jej pamięci powołano Ruch Kobiet im. Grażyny Gęsickiej na Podkarpaciu, a Forum Kobiet Podkarpacia przyjęło do swojej nazwy patronat Grażyny Gęsickiej.

Zdjęcie: Stanisław Zając (fot. Senat Rzeczypospolitej Polskiej / Sławomir Kaczorek)

Stanisław Zając był polskim politykiem, prawnikiem i adwokatem, a urodził się w Święcanach na ziemi jasielskiej na Podkarpaciu. Czynnie uczestniczył w życiu politycznym będąc posłem na Sejm I, III, V i VI kadencji, a także senatorem VII kadencji. Ponadto był wicemarszałkiem Sejmu w latach 1997–2001, a także prezesem Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego w latach 2000–2002. W 2005 roku został wybrany na posła V kadencji w okręgu krośnieńskim z listy Prawa i Sprawiedliwości. W 2008 roku będąc kandydatem PiS wygrał wybory uzupełniające do Senatu rozpisane w okręgu krośnieńskim. Był wiceprzewodniczącym Klubu Parlamentarnego PiS i przewodniczącym Klubu PiS w Senacie, a także przewodniczącym Komisji Obrony Narodowej. W chwili śmierci w Smoleńsku miał 60 lat. Pośmiertnie otrzymał odznakę honorową „Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego”, ma również tytuły honorowego obywatela Jarosławia, Jasła, gminy Dydnia, gminy Jasło i Brzozowa.

Zdjęcie: Leszek Deptuła (fot. Włodzimierz Gąsiewski / Wikimedia Commons)

Leszek Deptuła był polskim politykiem, samorządowcem i lekarzem weterynarii. Już od młodzieńczych lat był związany z Podkarpaciem, ponieważ ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Konarskiego w Mielcu. Po ukończeniu studiów weterynaryjnych, pracował w Lecznicy dla Zwierząt w Wadowicach Dolnych. Działał też w samorządzie zawodowym jako członek Podkarpackiej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej.  W latach 2002-2006 pełnił funkcje marszałka województwa podkarpackiego, a do 2007 r. był radnym sejmiku. Ponadto był wiceprzewodniczącym rady gminy Wadowice Górne. W wyborach parlamentarnych w 2007 r. uzyskał mandat poselski z listy Polskiego Stronnictwa Ludowego w okręgu rzeszowskim. Zginął w Smoleńsku w wieku 57 lat i jest pochowany na cmentarzu komunalnym w Mielcu. Pośmiertnie został odznaczony odznaką honorową „Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego”, a w 2011 r. odsłonięto poświęconą mu tablicę pamiątkową w gmachu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie. W 2014 r. jego imię nadano Publicznemu Gimnazjum w Wadowicach Górnych.

Zdjęcie: Janina Fetlińska (fot. Senat Rzeczypospolitej Polskiej / Sławomir Kaczorek)

Janina Fetlińska była polską polityk, pielęgniarką i doktorem nauk medycznych. Urodziła się Tuligłowach niedaleko Jarosławia. Swoje życie poświęciła głównie medycynie i ochronie zdrowia. Po studiach na Wydziale Pielęgniarskim Akademii Medycznej w Lublinie, w latach 1977-1991 była kierownikiem Wojewódzkiego Ośrodka Doskonalenia Kadr Medycznych Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Ciechanowie. Do 2005 pracowała tam również jako nauczyciel akademicki w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej. W wyborach parlamentarnych w 2005 r. została wybrana na senatora z listy Prawa i Sprawiedliwości w okręgu płockim. Następnie w 2007 r. po raz drugi uzyskała mandat senatorski. Zginęła w Smoleńsku w wieku 57 lat. Pośmiertnie została odznaczona odznaką honorową „Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego”.

Zdjęcie: Kazimierz Gilarski (fot. Mariusz Kubik / Wikimedia Commons)

Kazimierz Gilarski urodził się w Rudołowicach niedaleko Jarosławia. W latach 1974–1978 był podchorążym Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Zmechanizowanych im. Tadeusza Kościuszki we Wrocławiu. W 1978 r. rozpoczął zawodową służbę wojskową, pełniąc kolejno funkcje dowódcy plutonu, zastępcy dowódcy kompanii wart honorowych, pomocnika szefa wydziału ds. uroczystości i imprez wojskowych, starszego oficera wydziału operacyjnego oraz szefa tego wydziału. Był współautorem Ceremoniału Wojskowego. W 1993 r. został mianowany zastępcą komendanta garnizonu i awansowany do stopnia pułkownika. W 2005 r. objął stanowisko komendanta Garnizonu Warszawa, a w 2006 r. otrzymał nominację na stopień generała brygady i dowódcy Garnizonu Warszawa. Zginął w Smoleńsku w wieku 54 lat. Już 15 kwietnia 2010 r. Marszałek Sejmu wykonujący obowiązki Prezydenta RP, Bronisław Komorowski, mianował go pośmiertnie na stopień generała dywizji.

Zdjęcie: Bronisław Kwiatkowski (fot. Ministerstwo Obrony Narodowej)

Bronisław Kwiatkowski przyszedł na świat we wsi Mazury niedaleko Kolbuszowej. Po ukończeniu Technikum Leśnego w Krasiczynie, służył w Siłach Zbrojnych RP już od 1969 r. Był oficerem wojsk pancernych i powietrznodesantowych, mającym ogromne doświadczenie na polu walki. Dowodził Polskim Kontyngentem Wojskowym w Syrii, 6. Brygadą Desantowo-Szturmową oraz Wielonarodową Dywizją Centrum-Południe podczas misji stabilizacyjnej w Iraku. W latach 2005–2007 zajmował stanowisko zastępcy dowódcy 2. Korpusu Zmechanizowanego, a w 2007 r. prezydent Lech Kaczyński awansował gen. dyw. Bronisława Kwiatkowskiego na stopień wojskowy generała broni. Po reorganizacji był dowódcą operacyjnym polskich Sił Zbrojnych. Miał zakończyć służbę wojskową i przejść na emeryturę po 5 maja 2010 r. Niecały miesiąc wcześniej zginął tragicznie w Smoleńsku w wieku 59 lat. Poza licznymi odznaczeniami wojskowymi i państwowymi, został honorowym „Zasłużonym dla Województwa Podkarpackiego”. Ponadto w 2011 r. imię Bronisława Kwiatkowskiego nadano szkole podstawowej w Mazurach, rodzinnej wsi generała.

Czytaj więcej:

Paweł Kowal: Wycofanie wojsk USA z Jasionki to błąd. Europa musi wziąć za siebie odpowiedzialność