Dwie godziny z Rzeszowa do Warszawy, godzina do Lublina i Krakowa, około 30 minut z Mielca do stolicy Podkarpacia? Zintegrowana Sieć Kolejowa (ZSK) ma dać regionowi więcej szybkich połączeń niż dawna koncepcja „szprych” CPK. Nie wszyscy jednak wychodzą na tej zmianie równie dobrze. Największy znak zapytania dotyczy Sanoka, Brzozowa i południa województwa.
W Urzędzie Marszałkowskim w Rzeszowie rozmawiano o najważniejszych inwestycjach kolejowych planowanych w Podkarpackiem oraz o tym, jak w przyszłości może wyglądać rozkład jazdy pociągów w regionie. Przedstawiono założenia zawarte w programie Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK) i Horyzontalnym Rozkładzie Jazdy (HRJ).
Nowa koncepcja kolejowa dla Podkarpacia zakłada około 200 km nowych linii i znacznie większą liczbę szybkich połączeń między miastami regionu oraz z największymi aglomeracjami w kraju.
Koniec “Wielkiej Szprychy”, początek ZSK
Największą zmianą jest odejście od modelu jednej dominującej „szprychy” prowadzącej w kierunku Warszawy i CPK. ZSK ma tworzyć sieć kilku głównych osi.
– Zintegrowana Sieć Kolejowa dla Podkarpacia to olbrzymia szansa – podkreślił Piotr Rachwalski, Port Polska, członek zarządu ds. kolei. – Nie tylko na szybkie skomunikowanie z centralną, północną czy zachodnią częścią Polski, ale także na lepsze połączenia wewnątrz samego regionu, skomunikowanie miast powiatowych całego województwa podkarpackiego i jeszcze lepszy dojazd do lotniska. Plan rozwoju sieci kolejowej w Polsce południowo-wschodniej na najbliższe dekady pozwoli utrwalić rolę regionu jako centrum logistycznego i komunikacyjnego – dodał Piotr Rachwalski.
Rzeszów zyskuje około 40 minut do Warszawy
W dawnej koncepcji CPK szybkie połączenie Rzeszowa z Warszawą miało prowadzić przez Radom, Iłżę i okolice Ostrowca Świętokrzyskiego. Zakładany czas przejazdu wynosił około 2,5–2 godz. 40 min.
W ZSK najszybsza trasa ma prowadzić przez Lublin. Docelowy czas Rzeszów – Warszawa ma wynosić około 2 godzin, a Rzeszów – Lublin około 60 minut.
To oznacza, że Rzeszów nie tylko szybciej dotrze do stolicy, ale zyska też bardzo szybkie połączenie z Lublinem.
Mielec jednym z największych wygranych
Jeszcze większą zmianę może odczuć Mielec.
ZSK zakłada budowę połączenia Mielec – Kolbuszowa, dzięki któremu podróż do Rzeszowa ma trwać około 30 minut.
Mielec ma być również włączony do sieci połączeń dalekobieżnych w kierunku Krakowa, Lublina i Zamościa.
To znacznie więcej niż w dawnym układzie szprych, w którym miasto pozostawało poza główną osią szybkiego połączenia Rzeszowa z Warszawą.
Stalowa Wola i Tarnobrzeg dostają więcej kierunków
ZSK wzmacnia również północ Podkarpacia.
Stalowa Wola, Tarnobrzeg i Mielec mają zyskać szybkie połączenia nie tylko z Warszawą, ale również z Krakowem, Tarnowem, Lublinem i Rzeszowem. Budowa odcinka Stalowa Wola – Sandomierz ma otworzyć północ regionu także na Katowice i Wrocław.
Według założeń przedstawionych przez Port Polska podróż ze Stalowej Woli do Warszawy ma docelowo trwać około 90 minut, a z Tarnobrzega do Krakowa około 100 minut.
Kraków równie ważny jak Warszawa
Nowa koncepcja mocniej niż dawny system szprych stawia również na kierunek zachodni.
Magistrala Południowa ma połączyć Rzeszów z Krakowem, Katowicami i Wrocławiem. Na trasie Kraków – Rzeszów zakładana jest docelowa prędkość 250 km/h, a sam przejazd ma trwać około godziny.
Dla mieszkańców Podkarpacia może mieć to równie duże znaczenie jak skrócenie podróży do Warszawy.
Ale południe regionu może stracić
ZSK nie jest jednak korzystniejsza pod każdym względem.
Dawna koncepcja CPK zakładała budowę zupełnie nowej linii Rzeszów – Sanok. Miała ona radykalnie poprawić dostępność Krosna, Sanoka, Brzozowa i Bieszczad. W obecnym ZSK nie ma bezpośredniego odpowiednika tej inwestycji.
Krosno i Sanok mają zyskać szybsze połączenia dzięki modernizacji istniejących tras i budowie łącznicy pomiędzy liniami 106 i 108. Planowane są także pociągi dalekobieżne do Warszawy i Krakowa. To jednak rozwiązanie mniej radykalne niż budowa całkowicie nowej linii z Rzeszowa do Sanoka.
Kiedy realizacja?
Największy problem tej koncepcji: większość korzyści dla Podkarpacia nie ma dziś twardej daty realizacji. ZSK jest planem na wiele dekad, a nie zatwierdzonym harmonogramem budowy wszystkich wskazanych linii. Ministerstwo podaje, że z ok. 4700 km nowych linii w całej Polsce tylko ok. 1000 km ma być uruchomionych do 2035 r.; na liście inwestycji do 2035 r. nie ma obecnie głównych nowych odcinków podkarpackich.
Najbliżej realizacji jest oś Rzeszów – Lublin – Warszawa. ZSK zakłada, że już przed 2030 r. Warszawa – Lublin ma zejść do ok. 1 godz. 30 min, a odcinek Rzeszów – Lublin został wskazany jako priorytetowy. Nie podano jednak roku, w którym ma zostać osiągnięta godzina między Rzeszowem i Lublinem ani docelowe 2 godziny Rzeszów – Warszawa.
(mob)
