W ostatnich dniach na terenie gminy Bircza pojawił się niedźwiedź, który odważnie przemieszczał się między zabudowaniami. Wcześniej zniszczył pasiekę, a próby jego odstraszenia nie przyniosły oczekiwanego efektu. Teraz, gdy na Podkarpaciu trwa sezon grzybowy, leśnicy i mieszkańcy mają dodatkowy powód, by przypominać o zagrożeniu ze strony tych drapieżników.
Zwierzę zostało nagrane podczas wędrówki po miejscowości, a w pewnym momencie zainteresowało się nawet samochodem, z którego je filmowano.
Niedźwiedź w Leszczawce
Do niebezpiecznego zdarzenia doszło 1 września w Leszczawce w gminie Bircza (powiat przemyski). Niedźwiedź pojawił się w pobliżu zabudowań, wcześniej dobierając się do pasieki. Zniszczone ule i dostęp do łatwego pożywienia sprawiły, że obecność dużego drapieżnika szybko stała się problemem nie tylko dla właściciela pasieki.
Po próbie przepłoszenia zwierzę nie wycofało się jednak w kierunku lasu. Zamiast tego nadal poruszało się po wsi, przechodząc w pobliżu domów i dróg. Co szczególnie niepokojące, niedźwiedź nie wykazywał wyraźnego lęku przed przejeżdżającymi samochodami. Kolejne nagranie dotyczyło miejscowości Olszany w gminie Krasiczyn (pow. przemyski) na odcinku Przemyśl – Bircza.
Informację na temat tych incydentów potwierdzili samorządowcy. „W ostatnim czasie na terenie Miasta i Gminy Bircza zaobserwowano obecność niedźwiedzia. Prosimy Mieszkańców o zachowanie szczególnej ostrożności” – głosi opublikowany apel.
Miś podszedł do samochodu
Niecodzienne zachowanie drapieżnika zostało uwiecznione na nagraniu, które opublikował w mediach społecznościowych poseł Konfederacji z okręgu krośnieńskiego, Andrzej Zapałowski. Na materiale widać niedźwiedzia przemieszczającego się na skraju lasu, a także po drodze.
W pewnym momencie zwierzę zatrzymało się niedaleko auta i nie wydawało się być przestraszone obecnością człowieka. To właśnie ten fragment pokazuje, jak ryzykowne może być traktowanie spotkania z niedźwiedziem jako okazji do zrobienia efektownego filmu.
Leśnicy od lat podkreślają, że do dzikiego zwierzęcia nie należy się zbliżać ani próbować go filmować z niewielkiej odległości. Niedźwiedź może zachować się nieprzewidywalnie, a jego przyzwyczajenie do obecności ludzi jest wręcz sygnałem ostrzegawczym. Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie zwraca uwagę, że choć większość spotkań kończy się bez obrażeń, niedźwiedzie pozostają dzikimi i potencjalnie niebezpiecznymi zwierzętami.
Niedźwiedzie już atakowały
Leszczawka i okolice nie są miejscem, w którym obecność niedźwiedzia powinna być traktowana jako sensacja. W lasach Nadleśnictwa Bircza w przeszłości dochodziło już jednak do sytuacji, które pokazały, jak szybko zwykłe spotkanie z dużym drapieżnikiem może przerodzić się w walkę o bezpieczeństwo.
Według informacji Wirtualnej Polski, w rejonie leśnictwa Leszczyny w gminie Fredropol niedźwiedzica z dwoma młodymi zaatakowała drwala. Mężczyzna zdołał dotrzeć do samochodu, osłaniając się uruchomioną piłą motorową. Z kolei w okolicach Lipy w gminie Bircza niedźwiedź zaatakował kobietę zbierającą grzyby. Na szczęście zdołała się ona schronić na drzewie, na które zwierzę tym razem nie weszło.
Takie przypadki pokazują, że spotkanie z niedźwiedziem nie musi oznaczać jedynie krótkiej obserwacji z bezpiecznej odległości. Wystarczy zaskoczenie zwierzęcia, przypadkowe znalezienie się blisko jego młodych albo próba podejścia, by sytuacja stała się skrajnie niebezpieczna.
Niedźwiedź zabił kobietę na Podkarpaciu
Do zagrożenia związanego z niedźwiedziami na Podkarpaciu szczególnie mocno przemawia tragedia z kwietnia tego roku. 23 kwietnia w lesie na terenie miejscowości Płonna w gminie Bukowsko zginęła 58-letnia kobieta. Kobieta przebywała w lesie razem z synem, a w pewnym momencie doszło do ataku niedźwiedzia.
Szczególnie dramatyczne były ostatnie chwile przed tragedią. Kobieta zdołała zadzwonić do syna i przekazać mu, że atakuje ją niedźwiedź. Mężczyzna rozpoczął poszukiwania i po kilkunastu minutach odnalazł matkę, jednak jej życia nie udało się uratować. Sekcja zwłok potwierdziła później, że przyczyną śmierci były obrażenia charakterystyczne dla ataku zwierzęcia.
Są kolejne zgłoszenia
Właśnie w kontekście tej tragedii szczególnie mocno wybrzmiewają komentarze internautów, którzy zwrócili uwagę na coraz częstsze informacje o niedźwiedziach pojawiających się w pobliżu ludzi. Jeden z internautów napisał o obserwacji tego drapieżnika w okolicach Przemyśla.
„Nie będzie w tym roku grzybobrania na Podkarpaciu. Koło mnie na Zalesiu, 2 kilometry w linii prostej od Przemyśla są już dwa. Przynajmniej tyle widziano. W Krasiczynie jeden przyszedł pod dom do kolegi, a tego co biegał po samym Przemyślu to już cała Polska widziała. Teraz tylko czekać jak…” – napisał pan Robert, zwracając uwagę na zagrożenie ze strony niedźwiedzi.
„W Przemyślu na ul. Rosłońskiego był wczoraj widziany” – dodaje pani Beata. Warto wspomnieć, że obecność niedźwiedzia w centrum Przemyśla wzbudziła zaskoczenie mieszkańców już w czerwcu tego roku. Zwierzę spacerowało po Rynku, a nagrania z tego zdarzenia obiegły inernet.
Ile niedźwiedzi żyje na Podkarpaciu?
Skala populacji niedźwiedzia brunatnego na Podkarpaciu pozostaje przedmiotem dyskusji. Według przywoływanych przez leśników szacunków, w samych Bieszczadach może żyć około 100-150 osobników. Samorządy i część mieszkańców wskazują jednak na znacznie wyższą liczbę, sięgającą nawet około 400 zwierząt, która występuje zarówno w Bieszczadach, jak i Beskidzie Niskim.
Jeden z najbardziej znanych leśników w Polsce, Kazimierz Nóżka, który od lat jest związany z Bieszczadami (to były leśniczy Nadleśnictwa Baligród i współautor wielu książek i opracowań przyrodniczych), mówił podczas jednego ze spotkań z czytelnikami, że niedźwiedzie zawędrowały już nawet w okolice Mielca.
Niezależnie od tego, która wartość jest bliższa rzeczywistości, dla mieszkańców najważniejszy jest inny fakt. Niedźwiedzie występują już nie tylko w głębokich, trudno dostępnych fragmentach górskich lasów. Ich areały są ogromne, a zwierzęta mogą przemieszczać się na znaczne odległości. Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie podaje, że areał samicy może obejmować około 400 km2, a samca nawet 1200 km2.
To oznacza, że pojawienie się niedźwiedzia na skraju lasu, przy gospodarstwie, pasiece czy nawet w większej miejscowości nie powinno być automatycznie uznawane za wybryk natury. Szczególnie jeśli zwierzę znajdzie łatwo dostępne pożywienie, może zbliżać się do miejsc, w których wcześniej nie było częstym gościem.
Ryzykowne grzybobranie?
Ponadto początek września to dla wielu mieszkańców Podkarpacia czas wyczekiwanych wypraw na grzyby. Do lasów ruszają doświadczeni grzybiarze, ale również osoby, które odwiedzają leśne ostępy znacznie rzadziej. W przypadku terenów, gdzie występują niedźwiedzie, warto jednak pamiętać, że poszukiwanie grzybów często oznacza zejście z głównych dróg i wejście w gęstsze fragmenty lasu.
To właśnie tam możliwość niespodziewanego spotkania może być większa. Leśnicy zalecają unikanie gęstych zarośli i miejsc, w których człowiek oraz zwierzę mogą zostać zaskoczeni swoją obecnością. Warto również nie wybierać się samotnie w teren po zmroku, a żywność przechowywać szczelnie, tak aby jej zapach nie przyciągał dzikich zwierząt.
Grzybiarze powinni więc zwracać uwagę nie tylko na to, co rośnie pod nogami. Ślady bytowania niedźwiedzia, nietypowe odgłosy czy świeże oznaki żerowania powinny być sygnałem do zwiększenia ostrożności i opuszczenia danego miejsca. Nie należy też podążać za zwierzęciem ani próbować zrobić mu zdjęcia.
Co zrobić w przypadku spotkania?
Według przekazu ekspertów najważniejsze jest nie wykonywanie gwałtownych ruchów. Trudna może być także ucieczka, ponieważ niedźwiedź potrafi na krótkim dystansie poruszać się szybciej od człowieka. Próba sprintu może zakończyć się zatem tragicznie. Zamiast gwałtownie reagować, należy zachować spokój, stopniowo zwiększać dystans i powoli się wycofywać.
Nie należy również podchodzić do zwierzęcia, krzyczeć na nie ani próbować je przepędzać. Szczególnie niebezpieczne może być znalezienie się w pobliżu młodych, ponieważ niedźwiedzica może potraktować człowieka jako zagrożenie dla potomstwa. Leśnicy ostrzegają także, aby nie zbliżać się do zwierzęcia wyłącznie po to, by zrobić pamiątkową fotografię.
Jeżeli dojdzie do bezpośredniego ataku, zalecenia leśników wskazują na przyjęcie pozycji obronnej na ziemi i osłonięcie głowy oraz szyi. Najważniejsze jest ograniczenie gwałtownych reakcji. Każde spotkanie jest jednak inne, dlatego nie ma jednej gwarantowanej metody zachowania w każdej sytuacji.
Czytaj więcej:
