Strach mieszkańców Bieszczadów i południa Podkarpacia trafił prosto do Sejmu. Samorządowcy alarmują, że sytuacja wymyka się spod kontroli, a liczba niebezpiecznych zdarzeń z udziałem niedźwiedzi rośnie z miesiąca na miesiąc. Po tragicznej śmierci 58-letniej kobiety dyskusja o odstrzale drapieżników stała się jednym z najgorętszych tematów w regionie.
W środę sejmowa Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa zajęła się problemem drapieżników na Podkarpaciu.
Niedźwiedź zabił kobietę
Dyskusja w Sejmie odbyła się kilka tygodni po tragedii, do której doszło w rejonie Płonnej w gminie Bukowsko na Podkarpaciu. Niedźwiedź zaatakował tam 58-letnią kobietę, doprowadzając do jej śmierci.
Sprawa wywołała ogromne poruszenie nie tylko wśród mieszkańców Bieszczadów, ale w całym regionie. Informacje o dramatycznych okolicznościach śmierci kobiety obiegły media w całej Polsce.
Według ustaleń opisywanych przez lokalne media, syn kobiety (z którą zbierał w lesie poroże) miał rozmawiać z nią telefonicznie tuż przed tragedią. Sekcja zwłok potwierdziła później, że przyczyną śmierci był atak niedźwiedzia. To właśnie po tych wydarzeniach samorządowcy zaczęli jeszcze mocniej naciskać na rząd w sprawie zdecydowanych działań wobec rosnącej populacji drapieżników.
Ludzie czy niedźwiedzie?
Autorem jednego z najmocniejszych głosów podczas posiedzenia komisji był wójt gminy Solina Adam Piątkowski. Samorządowiec alarmował, że liczba niedźwiedzi w Bieszczadach wzrosła w ostatnich latach lawinowo, a mieszkańcy żyją dziś w ciągłym strachu. Jego zdaniem w ciągu 15 lat populacja tych zwierząt wzrosła w regionie z 20 do 400 osobników.
– Te 400 niedźwiedzi generuje w mojej gminie rocznie ponad 120 zdarzeń zagrażających życiu. Wykorzystałem wszystkie środki: płoszenie, obroże, relokację. Jedynym wyjściem jest redukcja populacji. Czy w tym państwie parlament wybierają ludzie czy niedźwiedzie? – powiedział Piątkowski.
Wójt podkreślał również, że problem zaczyna uderzać w lokalną gospodarkę i turystykę. Coraz więcej turystów obawia się wypraw w Bieszczady, a przedsiębiorcy notują spadki zainteresowania noclegami i wypoczynkiem w regionie. W miejscowościach położonych blisko lasów mieszkańcy coraz częściej boją się wychodzić po zmroku.
Zakaz wycieczek szkolnych
Jeszcze bardziej dramatycznie sytuację opisywał wójt gminy Bukowsko Marek Bańkowski. To właśnie na terenie tej gminy doszło do śmiertelnego ataku na 58-latkę. Samorządowiec mówił wprost o panice, jaka zapanowała wśród mieszkańców.
– Na 138 kilometrach kwadratowych mojej rolniczej gminy bytują 23 niedźwiedzie. To przekracza pojemność środowiska. Wprowadziłem zakaz wycieczek szkolnych, bo boję się o życie dzieci – powiedział Bańkowski.
Słowa o zakazie wycieczek szkolnych wywołały ogromne emocje podczas komisji. Mieszkańcy regionu od miesięcy alarmują, że niedźwiedzie coraz częściej pojawiają się w pobliżu domów, gospodarstw i dróg. Nagrania drapieżników spacerujących po wsiach czy podchodzących pod zabudowania regularnie trafiają do internetu.
Ile naprawdę jest niedźwiedzi?
Podczas posiedzenia komisji przywołano dane Głównego Urzędu Statystycznego za 2024 rok. Według GUS populacja niedźwiedzia brunatnego w Polsce liczyła 462 osobniki, z czego aż 339 miało znajdować się na Podkarpaciu. To właśnie te liczby wywołują ogromne obawy samorządowców.
Innego zdania jest jednak Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska Piotr Otawski, który podważył wiarygodność statystyk. – Dane GUS są wirtualne i obarczone olbrzymim błędem. Według służb parkowych, w Bieszczadzkim Parku Narodowym żyje 35 niedźwiedzi, a nie setki, jak sugerują statystyki oparte na wielokrotnych obserwacjach tych samych osobników – wskazał Otawski.
Szef GDOŚ poinformował również, że zgoda na odstrzał niedźwiedzia w gminie Bukowsko została wydana już w dniu tragicznego zdarzenia. Dodał, że telemetria i monitoring GPS mają pomóc w identyfikowaniu najbardziej niebezpiecznych osobników.
Grupy interwencyjne
Wiceministra klimatu i środowiska Urszula Zielińska zapowiedziała uruchomienie programu wartego 16 mln zł. Środki mają zostać przeznaczone między innymi na zakup specjalnych kontenerów odpornych na niedźwiedzie, systemy ostrzegania mieszkańców oraz tworzenie lokalnych grup interwencyjnych.
Podkreślała przy tym, że najważniejsze pozostaje bezpieczeństwo ludzi. Poinformowała także, że w Bukowsku ustawiono już „żywołapkę”, która ma pomóc w schwytaniu niedźwiedzia odpowiedzialnego za śmiertelny atak na kobietę.
W trakcie komisji przypomniano również, że na Podkarpaciu odłowionych i objętych monitoringiem GPS zostanie osiemnaście niedźwiedzi brunatnych. Ma to pomóc w dokładniejszym śledzeniu ich przemieszczania się i reagowaniu na zagrożenia.
Wilki też są problemem
Podczas niemal trzygodzinnej debaty dużo mówiono również o gwałtownym wzroście populacji wilków. Wiceminister rolnictwa Adam Nowak wskazywał, że liczba tych drapieżników wzrosła z około 1300 sztuk w 2014 roku do ponad 5100 w 2024 roku.
Resort rolnictwa chce, aby przy wypłacie odszkodowań dla rolników uwzględniano także utracone korzyści wynikające z ataków drapieżników. Rolnicy od dawna alarmują bowiem o coraz częstszych przypadkach zagryzania zwierząt w gospodarstwach.
Z drugiej strony przedstawiciele organizacji ekologicznych oraz część posłów przekonywali, że niedźwiedzie i wilki pełnią niezwykle ważną rolę w ekosystemie. Wskazywano między innymi na ograniczanie populacji chorych zwierząt kopytnych oraz walkę z ASF. Jako rozwiązania proponowano między innymi stosowanie elektrycznych ogrodzeń i psów pasterskich.
Podkarpacie czeka na decyzje rządu
Po środowym posiedzeniu komisji jedno jest pewne – temat niedźwiedzi na Podkarpaciu stał się problemem ogólnopolskim. Samorządowcy domagają się szybkich i zdecydowanych działań, a mieszkańcy regionu oczekują konkretnych rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo.
Tragiczne wydarzenia z Bukowska sprawiły, że dyskusja o ochronie drapieżników przestała być jedynie sporem ekspertów i ekologów. Dla wielu mieszkańców południa Podkarpacia to dziś kwestia codziennego poczucia zagrożenia i obawy o życie własnych rodzin.
(PAP)
Czytaj więcej:
Horror w czterech ścianach. Prokuratura: 50-latek katował konkubinę i groził podpaleniem domu
