Już 12 sierpnia czeka nas jedno z najbardziej widowiskowych wydarzeń astronomicznych tego roku – całkowite zaćmienie Słońca. Pas całkowitego cienia przejdzie m.in. przez Islandię oraz Hiszpanię, przyciągając tysiące pasjonatów nieba z całego świata.
W całej Polsce, w tym również na Podkarpaciu, spektakl ten będzie widoczny jako zaćmienie częściowe, rozgrywające się w wyjątkowych okolicznościach – tuż przed i w trakcie zachodu naszej dziennej gwiazdy.
Słońce zajdzie najszybciej na Podkarpaciu. Uwaga na odsłonięty horyzont
Ze względu na to, że do zdarzenia dojdzie w godzinach wieczornych, Kluczowym czynnikiem dla powodzenia obserwacji będzie niski poziom Słońca nad horyzontem. W Polsce częściowe zaćmienie rozpocznie się między godziną 19:10 a 19:20.
Mieszkańcy naszego regionu muszą pamiętać o geograficznej specyfice – na wschodzie kraju Słońce kryje się za horyzontem najwcześniej. Podczas gdy w Szczecinie zachód nastąpi dopiero o 20:30, w Rzeszowie Słońce zajdzie już około godziny 20:00.
Różnice widać także w skali zakrycia tarczy. Na zachodzie i południowym zachodzie Polski (np. w Dolinie Kłodzkiej) faza maksymalna sięgnie 88 proc. Z kolei na Podkarpaciu spektakl zostanie skrócony przez schowanie się Słońca poniżej linii horyzontu. Najmniej efektowny przebieg zanotują Bieszczady – tam w praktyce uda się dostrzec maksymalnie 42 proc. zasłoniętej tarczy, zanim nasza gwiazda całkowicie zniknie z pola widzenia.
Aby w pełni wykorzystać ten czas, miłośnicy astronomii z Podkarpacia powinni wybrać punkty obserwacyjne z całkowicie odsłoniętym zachodnim horyzontem – wolne od wysokich budynków, drzew czy wzniesień.
Przypomnijmy, że w zaćmienie Słońca nie będzie jedynym zjawiskiem, które będzie można zobaczyć na niebie w sierpniu – Droga Mleczna i Perseidy widziane gołym okiem z Podkarpacia.
Zwykłe okulary nie wystarczą! Pamiętaj o ochronie wzroku
Podczas emocjonujących obserwacji kluczowe jest zachowanie środków ostrożności. Bezpośrednie wpatrywanie się w Słońce gołym okiem, a tym bardziej przez lornetkę czy teleskop pozbawione profesjonalnych filtrów, stwarza ryzyko trwałego uszkodzenia lub utraty wzroku.
O czym warto pamiętać?
Warto mieć specjalne okulary do zaćmień. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie zapewniają należytej ochrony. Bezpieczne filtry (dostępne w sprzedaży za kilka lub kilkanaście złotych) skutecznie osłabiają światło widzialne oraz blokują szkodliwe promieniowanie podczerwone i ultrafioletowe.
Dodatkowo posiadacze przyrządów optycznych mogą bezpiecznie rzutować obraz Słońca z teleskopu na prostopadle ustawiony ekran (np. białą kartkę papieru lub ścianę) i obserwować rzucony obraz, zamiast patrzeć bezpośrednio w okular.
Wielu pasjonatów oraz lokalne organizacje astronomiczne zapewne zorganizują w regionie otwarte pokazy nieba z wykorzystaniem profesjonalnego sprzętu. Dla tych, którym nie uda się obejrzeć tegorocznego zjawiska, kolejna szansa na całkowite zaćmienie w zasięgu wakacyjnych podróży pojawi się w 2027 roku, gdy pas cienia przejdzie m.in. nad Egiptem. (am / PAP)
Czytaj więcej:
Nie 100 tysięcy, a znacznie mniej? Zbliża się potężny zgrzyt dyplomatyczny o Wołyń
