Budowa odcinka drogi ekspresowej S19 między Duklą a granicą państwa w Barwinku rozpoczęła się w lipcu 2025 roku, a pierwsze prace już przyniosły niezwykłe efekty. Rozpoznania saperskie wykazały w tym rejonie obecność prawie 20 tysięcy sztuk różnego rodzaju amunicji.
Praca saperów umożliwiła kontynuacje prac przy budowie odcinka S19 Dukla – Barwinek.
Bomby i miny na trasie
Wśród niebezpiecznych znalezisk na tej trasie było 10 bomb lotniczych, 285 pocisków artyleryjskich, a także 88 granatów moździerzowych. Nie brakowało również granatów RG42 i F1, min, pocisku rakietowego, zapalników oraz amunicji karabinowej i lotek granatów moździerzowych. Łącznie podczas rozpoznania saperskiego ujawniono aż 20 tys. sztuk amunicji.
Eksperci podkreślają, że znaleziska są zardzewiałe i pochodzą z czasów II wojny światowej. Dla mieszkańców regionu i osób obserwujących postęp inwestycji to przypomnienie dramatycznej historii, która wciąż jest obecna w terenie.
Historia „doliny śmierci”
Teren, na którym powstaje nowa droga, był w 1944 roku areną walk między Armią Czerwoną a III Rzeszą. Kluczową częścią operacji karpacko-dukielskiej była jedna z najkrwawszych górskich bitew II wojny światowej – bitwa o Przełęcz Dukielską. Walki trwały od 8 września do 30 listopada 1944 roku, a szacowane straty po stronie radzieckiej i czechosłowackiej przekroczyły 120 tys. osób, zginęło także około 70 tys. żołnierzy niemieckich.
Zdobycie Przełęczy Dukielskiej otworzyło Armii Czerwonej drogę do dalszych działań na zachodzie i wzmocniło pozycję radziecką na froncie wschodnim. Obszar Dukli nazywany jest do dziś „doliną śmierci”, a odnalezione niewybuchy są ponurym świadectwem tamtych wydarzeń.
Techniczne wyzwania i inwestycja przyszłości
18-kilometrowy odcinek S19 realizuje firma Polaqua, a wartość kontraktu przekracza 1,5 mld zł. Zgodnie z harmonogramem wszystkie prace mają zakończyć się w II kwartale 2027 roku. Trasa graniczy bezpośrednio ze Słowacją i zalicza się do trudniejszych odcinków S19, zarówno pod względem geologicznym, jak i środowiskowym.
W ramach inwestycji powstanie węzeł drogowy Barwinek, 15 estakad – w tym najdłuższa o długości 1100 m nad doliną na filarach wysokich na około 27 m – siedem mostów, cztery wiadukty, pięć przejść dla zwierząt oraz szereg obiektów poprzecznych i dodatkowych jezdni. Droga będzie wyposażona w systemy bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz ochrony środowiska, a przebudowane zostaną także kolidujące drogi i infrastruktura techniczna.
Europejskie wsparcie dla S19
Projekt odcinka Dukla–Barwinek jest częścią transgranicznego połączenia drogowego Via Carpatia i finansowany w ramach instrumentu Łącząc Europę (CEF 2). Dofinansowanie wynosi aż 85 proc., co w przypadku tego odcinka przekłada się na kwotę ponad 326 mln euro.
Dzięki temu inwestycja nie tylko usprawni komunikację w regionie, ale również wzmocni strategiczne połączenie Polski ze Słowacją i innymi krajami Europy Środkowo-Wschodniej.
Czytaj więcej:
Trwają prace archeologiczne na Zamku Sobień. Turystyczna perła Podkarpacia odzyska blask [ZDJĘCIA]
