Rzeszów intensywnie pracuje nad Gminnym Programem Rewitalizacji, skupiając swoje działania na osiedlu Śródmieście, które – jak wykazała szczegółowa diagnoza – zmaga się z poważną kumulacją negatywnych zjawisk społecznych i gospodarczych.
Przypomnijmy, że o problemach osiedla Śródmieście pisaliśmy na Rzeszów News: „Leśna recepta” na „betonozę” Rzeszowa. Czy ten projekt odmieni Śródmieście?
Czym jest rewitalizacja i dlaczego objęła rzeszowskie Śródmieście?
Rewitalizacja to złożony i kompleksowy proces wyprowadzania obszarów zdegradowanych ze stanu kryzysowego, prowadzony we współpracy z lokalną społecznością. Władze Rzeszowa zdecydowały o podjęciu takich kroków, ponieważ standardowe działania sektorowe okazały się niewystarczające. W 2023 roku przeprowadzono gruntowną diagnozę wszystkich osiedli miasta, w wyniku której jako obszar zdegradowany wskazano tereny trzech osiedli: Śródmieście, 1000-lecia oraz Króla Augusta. Status oficjalnego obszaru rewitalizacji uzyskało jednak wyłącznie osiedle Śródmieście, dla którego 1 lipca 2025 roku formalnie rozpoczęto prace nad Gminnym Programem Rewitalizacji (GPR).
Wyniki diagnozy: Wyzwania i problemy osiedla Śródmieście
O wyznaczeniu Śródmieścia jako głównego obszaru rewitalizacji zadecydowała przede wszystkim kumulacja czynników społecznych i gospodarczych. Z analizy wynika, że osiedle to należy do najbardziej wyludniających się i najstarszych demograficznie w Rzeszowie. Odnotowano tam najwyższy odsetek osób korzystających z pomocy społecznej, wysokie wskaźniki przestępczości i wypadków drogowych, a także niski poziom aktywności społecznej i gospodarczej oraz wysokie bezrobocie. Co ciekawe, pod względem technicznym, środowiskowym i przestrzenno-funkcjonalnym sytuacja osiedla prezentuje się stosunkowo dobrze na tle innych części miasta.
Rola mieszkańców i partycypacja społeczna w procesie odnowy
Kluczowym elementem przygotowania skutecznego Gminnego Programu Rewitalizacji jest partycypacja społeczna, która ma zagwarantować, że planowane interwencje odpowiedzą na realne potrzeby mieszkańców. Ustawa oraz rzeszowski samorząd przewidują szerokie konsultacje oraz powołanie Komitetu Rewitalizacji – stałego organu opiniodawczo-doradczego prezydenta miasta. Dokument ten stanowi wieloletnią „mapę drogową”, która zawiera szczegółową diagnozę, wizję przekształceń, cele, listę planowanych przedsięwzięć (społecznych, gospodarczych czy środowiskowych) oraz ramy finansowe i system monitoringu.
Spotkania informacyjne, ankiety i nadchodzące spacery badawcze
Aby włączyć mieszkańców i interesariuszy w proces odnowy, przygotowano szereg narzędzi konsultacyjnych. Wdrażana jest specjalna ankieta pozwalająca ocenić codzienne życie w Śródmieściu. Formularze można wypełniać online lub dostarczać w wersji papierowej m.in. do Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków przy ul. Targowej oraz do Urban Labu przy ul. 3 Maja. Ponadto zaplanowano wydarzenia na żywo:
-
24 września (godz. 17:00) – szerokie spotkanie informacyjne z udziałem eksperta w Centrum Innowacji Miejskich Urban Lab (ul. 3 Maja 13).
-
3 października – spacer badawczy obejmujący północną część Śródmieścia.
-
7 listopada – spacer badawczy dedykowany wschodniej i południowej części osiedla. (am)
Czytaj więcej:
Lokalna społeczność w akcji! Sadzenie drzew i charytatywna licytacja w Rzeszowie
