Wielka Sobota to czas wyciszenia, refleksji i przygotowania do nadchodzącego Zmartwychwstania. To także dzień, w którym ulicami Rzeszowa podążają całe rodziny z koszyczkami pełnymi symbolicznych pokarmów. Tradycja święcenia potraw przetrwała stulecia i dla wielu mieszkańców stanowi jeden z najważniejszych momentów świątecznych obrzędów.
Rzeszowskie świątynie wypełniają się mieszkańcami – dziadkowie, rodzice i dzieci przynoszą starannie przygotowane koszyczki. W święconce nie może zabraknąć jajek, chleba, soli, chrzanu, wędlin i baranka – każdy z tych elementów niesie głębokie znaczenie symboliczne. Ten moment to nie tylko ważny obrzęd religijny, ale również rodzinne przeżycie – często poprzedzone wspólnym przygotowywaniem i dekorowaniem koszyczka oraz tłumaczeniem najmłodszym istoty tej tradycji.
Uśmiechnięte twarze, rodzinne grupki i starannie przygotowane koszyczki świadczą o przywiązaniu rzeszowian do wielkanocnych zwyczajów i ich chęci przekazywania ich kolejnym pokoleniom.
– To tradycja bez której nie wyobrażam sobie tego dnia. Co roku razem z wnukami przygotowujemy wspólnie koszyk, dla nich to zabawa, dla mnie tradycja, wierzę, że w dorosłym życiu oni też będą ją kontynuować – mówi nam pani Wiktoria.
W kościele pw. Matki Bożej Różańcowej w Rzeszowie spotykamy pana Piotra.
– Te tłumy cieszą, ale najlepsze jest to, że ponad połowa z nich do kościoła przychodzi tylko w tym dniu – mówi z przymrużeniem oka.
Historia święcenia pokarmów sięga średniowiecza
Zwyczaj błogosławienia pokarmów pojawił się na ziemiach polskich już w XIV stuleciu. Pierwotnie święcono jedynie mięso i chleb, z czasem koszyczek wzbogacił się o jajka, sól, chrzan i różne świąteczne wypieki. Obrzęd wyraża wdzięczność za otrzymane dary i prośbę o błogosławieństwo posiłku wielkanocnego. Każdy składnik ma swoje znaczenie – jajko symbolizuje nowe życie, chleb nawiązuje do ciała Chrystusa, sól oznacza oczyszczenie, a baranek przypomina o zwycięstwie życia nad śmiercią.
Co kryje wielkanocny koszyczek?
Tradycja święcenia pokarmów w Wielką Sobotę to jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich zwyczajów świątecznych. Choć z pozoru może wydawać się tylko urokliwym obrzędem – z ozdobną serwetką, gałązkami bukszpanu i figurką baranka – niesie ze sobą bogatą symbolikę duchową i kulturową, przekazywaną z pokolenia na pokolenie.
Święconka stanowi nieodłączny element wielkanocnych przygotowań dla większości Polaków. Współcześnie przygotowujemy raczej niewielkie koszyczki, ale dawniej były to spore kosze z zapasem jedzenia na całe święta. Każdy produkt wkładany do koszyczka ma swoje głębokie znaczenie i historię.
(rem)
Czytaj więcej:
Wielkanoc 2025. Święcenie pokarmów w rzeszowskich kościołach [GODZINY]
