Stary Cmentarz w Rzeszowie, założony w 1792 r. przy ul. Targowej, to najstarsza zachowana nekropolia w mieście i jeden z najstarszych cmentarzy w Polsce. Tu spoczywają ludzie, którzy tworzyli historię miasta. Dziś to miejsce pamięci wymaga szczególnej ochrony.
Stary Cmentarz w Rzeszowie powstał w wyniku reform austriackich, które zakazywały pochówków przy kościołach. Ten nakaz zmienił historię miasta, tworząc nowe miejsce pamięci poza ówczesnymi murami miejskimi.
Miejsce pamięci o bohaterach
Cmentarz ten przez lata był świadkiem najważniejszych wydarzeń historycznych. Spoczywają tu uczestnicy Powstania Styczniowego, bohaterowie I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej. Nekropolia stała się symbolem patriotyzmu i walki o wolność.
Od zapomnienia do renowacji
Po 1948 r. cmentarz zamknięto dla nowych pochówków. Przez kolejne dekady popadał w zapomnienie, aż do lat 80. XX wieku, kiedy lokalni działacze zainicjowali jego renowację. Dzięki ich staraniom Stary Cmentarz w Rzeszowie zyskał status zabytku i rozpoczęto prace konserwatorskie.
Arystokracja i medycyna
Wśród zasłużonych mieszkańców spoczywa tu hrabia Kajetan Skrzetuski, który jako mecenas kultury wspierał lokalne inicjatywy kulturalne w latach 1778-1861. Obok niego znajduje się grób doktora Piotra Michalskiego, lekarza i społecznika, który nie tylko leczył chorych, ale także przyczynił się do powstania pierwszego miejskiego szpitala w Rzeszowie.
Edukacja i kultura
Stary Cmentarz w Rzeszowie to także miejsce spoczynku Franciszka Sadeckiego, założyciela rzeszowskiego gimnazjum, oraz Wincentego Hipolita Świerszczowskiego – poety i prozaika, który współtworzył lokalny ruch literacki. Ich działalność edukacyjna i kulturalna pozostawiła trwały ślad w historii miasta.
Społecznicy i artyści
Na cmentarzu znajdziemy również nagrobek Jakuba Polikarpusza, rzeźbiarza, którego dzieła do dziś zdobią rzeszowskie budynki. Spoczywa tu także Julian Przybysz, lekarz i uczestnik Powstania Styczniowego, oraz Zofia Pelczar – pielęgniarka oddana pomocy potrzebującym w najtrudniejszych czasach.
Prawnicy i historycy
Wśród pochowanych jest Tomasz Olizarowski, ceniony adwokat i radny działający w okresie międzywojennym, oraz Michał Mieszkowski – historyk, który poświęcił życie badaniom nad dziejami Podkarpacia. Ich działalność przyczyniła się do rozwoju prawnego i kulturalnego miasta.
Bohaterowie wojenni
Na szczególną uwagę zasługuje postać Władysława Surmana, który walczył zarówno w I wojnie światowej, jak i w wojnie polsko-bolszewickiej. Jego grób przypomina o patriotycznej postawie rzeszowian w trudnych czasach.
Stary Cmentarz to nie tylko miejsce pochówku znanych osobistości. To także spoczynek tysięcy zwykłych mieszkańców, którzy swoją codzienną pracą budowali fundamenty dzisiejszego Rzeszowa. Dziś ta historyczna nekropolia stanowi żywe świadectwo bogatej przeszłości miasta i jego mieszkańców.
(Red.)
Czytaj więcej
