45 lat temu determinacja i odwaga rolników oraz działaczy opozycyjnych na Podkarpaciu zmieniły bieg historii Polski. W Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie odbyły się uroczyste obchody rocznicy podpisania Porozumień Rzeszowsko-Ustrzyckich.
Wydarzenia, które stało się fundamentem walki o podmiotowość wsi i jednym z kamieni milowych na drodze do wolnej Rzeczypospolitej.
Uhonorowanie bohaterów walki o wolność
Sala widowiskowa rzeszowskiego WDK wypełniła się osobami, które w najtrudniejszych latach PRL-u wykazały się niezłomną postawą. Podczas uroczystości, odbywającej się pod hasłem „Tu rodziła się Solidarność”, wręczono wysokie odznaczenia państwowe.
Aktu dekoracji, w imieniu Prezydenta RP, dokonał dr Mateusz Szpytma, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, w asyście Marszałka Województwa Podkarpackiego Władysława Ortyla. Krzyżem Wolności i Solidarności uhonorowano sześć osób: Grzegorza Gościńskiego, Andrzeja Adama Kaczmarka, Józefę Łach, Agatę Dorotę Majcher, Piotra Romualda Rychtera oraz Mieczysława Szydło. Ponadto Złoty Krzyż Zasługi otrzymał Andrzej Antoni Nowak.
Ważnym punktem uroczystości było odczytanie listu od Prezydenta RP Karola Nawrockiego. List, przekazany przez doradcę głowy państwa Tomasza Obszańskiego, podkreślał bohaterstwo uczestników strajków i ich kluczowy wkład w budowę demokratycznego państwa.
Kolejnym istotnym punktem programu była dyskusja panelowa „Przez Solidarność do niepodległości” z udziałem Elżbiety Markowicz, Adama Pęzioła, Henryka Cząstki i Mariana Krztonia, która prowadził dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor rzeszowskiego IPN.
2026 Rokiem Porozumień Rzeszowsko-Ustrzyckich
Samorząd Województwa Podkarpackiego podjął symboliczną i ważną dla tożsamości regionu decyzję – ogłosił rok 2026 Rokiem Porozumień Rzeszowsko-Ustrzyckich. Jak zaznaczył marszałek Władysław Ortyl, pamięć o tych wydarzeniach jest niezbędna dla zrozumienia polskiego „genu wolności”.
– Patrząc dzisiaj na wydarzenia w globalnym świecie, zdajemy sobie sprawę, jak ważne były tamte czasy. Pozwoliły one zrealizować ten gen wolnościowy, który tkwił w naszym narodzie i trwa w nim do dziś – podkreślał marszałek Władysław Ortyl.
Ustanowienie patronatu nad rokiem 2026 ma służyć przede wszystkim edukacji młodego pokolenia oraz godnemu upamiętnieniu rolników, którzy przed laty upomnieli się o prawo do niezależnego zrzeszania się.
„Wolność jest w nas” – konkurs dla organizacji
Obchody 45-lecia to nie tylko uroczyste gale, ale także realne działania na rzecz podtrzymywania dziedzictwa Solidarności. Podczas wydarzenia ogłoszono start konkursu „Wolność jest w nas. Solidarność na Podkarpaciu”. Jest on skierowany do organizacji pozarządowych, które chcą realizować projekty upamiętniające osoby, miejsca i wydarzenia związane z opozycją demokratyczną w regionie.
Inicjatywa ta ma na celu wzmocnienie dumy regionalnej i popularyzację wiedzy o tym, że to właśnie na dzisiejszym Podkarpaciu wykuwały się postulaty, które dały rolnikom podmiotowość obywatelską.
Debata i pieśni Solidarności
Zwieńczeniem oficjalnej części uroczystości była debata historyczna pt. „Przez Solidarność do Niepodległości”, w której udział wzięli przedstawiciele środowisk solidarnościowych, w tym członkowie Niezależnego Zrzeszenia Studentów Uniwersytetu Rzeszowskiego. Oprawę artystyczną zapewnił zespół „Sonanto”, prezentując koncert „Pieśni Solidarności”, który przywołał ducha tamtych przełomowych dni.
W uroczystościach uczestniczyli również wicemarszałkowie Piotr Pilch i Karol Ożóg, wiceprzewodniczący Sejmiku Czesław Łączak oraz podkarpaccy parlamentarzyści, co podkreśliło rangę wydarzenia dla całej wspólnoty regionalnej. (mob)
Czytaj więcej:
Targowisko „Balcerek” w Rzeszowie przeniesione w inne miejsce? Jest sprzeciw mieszkańców
