Ścisłe centrum Rzeszowa przechodzi wyraźną metamorfozę. W lutym miasto wprowadzi nowe zasady ruchu, parkowania i organizacji przestrzeni na kluczowych ulicach i alejach Śródmieścia. Priorytetem ma być więcej miejsca dla pieszych, większe bezpieczeństwo i ograniczenie ruchu samochodów, a także lepsze wyeksponowanie najcenniejszych zabytków.
Jak podkreśla prezydent Rzeszowa Konrad Fijołek, ścisłe centrum ma być przestrzenią spacerów, spotkań i miejskiego życia, a nie tranzytowym skrótem dla samochodów.
Deptaki zamiast parkingów
Jedne z najbardziej klimatycznych fragmentów Rzeszowa, czyli ulica Zamkowa, aleja Lubomirskich i aleja Pod Kasztanami, zyskają zupełnie nową funkcję. To właśnie tu znajdują się perły lokalnej architektury, w tym Letni Pałacyk Lubomirskich oraz kamienice i wille zaprojektowane przez Tadeusza Tekielskiego. Do tej pory przestrzeń ta była w dużej mierze zajęta przez samochody, co skutecznie odbierało jej reprezentacyjny charakter.
Od lutego na wybranych odcinkach zostanie wprowadzony zakaz ruchu, a obszar obejmie strefa zamieszkania. Oznacza to bezwzględne pierwszeństwo pieszych, uspokojony ruch i maksymalną prędkość 20 km/h dla pojazdów uprawnionych do wjazdu. Dozwolony ruch dotyczyć będzie m.in. służb, rowerów, riksz, zaopatrzenia oraz osób posiadających zezwolenia do strefy ograniczonego ruchu B.
Zmiana ma nie tylko poprawić bezpieczeństwo pieszych i rowerzystów, ale też realnie przywrócić tym ulicom funkcję spacerową. To kolejny krok w stronę centrum, w którym samochód przestaje być najważniejszym użytkownikiem przestrzeni.
Zabytki na pierwszym planie
Jednym z kluczowych celów zmian jest lepsze ma być wyeksponowanie zabytkowej architektury. Letni Pałacyk Lubomirskich oraz wille i kamienice projektu Tekielskiego przez lata ginęły wśród zaparkowanych aut i intensywnego ruchu. Po wprowadzeniu nowych zasad przestrzeń wokół nich ma w końcu oddychać.
Mniej samochodów to nie tylko estetyka, ale też realna zmiana w odbiorze tej części miasta. Deptakowy charakter alei i ulic sprawi, że zabytki staną się naturalnym elementem miejskiego krajobrazu, a nie tłem dla ruchu pojazdów. To rozwiązanie znane z wielu europejskich miast, gdzie historyczne centra są sukcesywnie oddawane pieszym.
W praktyce oznacza to, że spacer w tej części Rzeszowa ma stać się nie tylko bezpieczniejszy, ale też bardziej atrakcyjny wizualnie, zarówno dla mieszkańców, jak i turystów.
Parkowanie pod ścisłą kontrolą
Równolegle z nową organizacją ruchu wprowadzone zostaną istotne zmiany w parkowaniu. Liczba miejsc postojowych w newralgicznych punktach zostanie ograniczona, a samochody znikną m.in. ze skrzyżowań Zamkowej, 3 Maja i Lubomirskich oraz z rejonu Lubomirskich, Dekerta i Pod Kasztanami.
Na al. Lubomirskich miejsca postojowe dla uprawnionych będą zlokalizowane tylko po jednej stronie, w pobliżu parkingu Polskiego Radia Rzeszów. Na Zamkowej przewidziano dwa krótkoterminowe miejsca dla zaopatrzenia, a przy al. Pod Kasztanami pozostanie jedynie kilka miejsc postojowych.
Dla mieszkańców posiadających zezwolenia oznacza to konieczność korzystania głównie z parkingów wewnętrznych lub ograniczonej liczby miejsc na wskazanych alejach. Miasto jasno sygnalizuje, że przestrzeń publiczna w centrum nie będzie już w pierwszej kolejności parkingiem, lecz miejscem dla ludzi.
Zmiany na Placu Farnym
Zmiany obejmą także plac Farny, który zyska większą, wolną od samochodów przestrzeń. Będzie ona wydzielona m.in. za pomocą donic i parkletów, co pozwoli stworzyć bardziej reprezentacyjny i bezpieczny obszar dla pieszych oraz osób uczestniczących w uroczystościach religijnych.
Postój dla taksówek i przewoźników pozostanie jednak w dotychczasowym miejscu, co wynika z uwarunkowań historycznych i uzgodnień z konserwatorem zabytków. Jednocześnie ograniczony zostanie przejazd przez plac Farny w kierunku ul. 3 Maja i Kościuszki – z tej możliwości skorzystają wyłącznie osoby posiadające odpowiednie zezwolenia.
W zachodniej części placu powstanie także wyznaczone miejsce do zawracania, co ma uporządkować ruch i ograniczyć niepotrzebne manewry w samym sercu miasta.
Centrum przyjazne dla gastronomii
Zmiany w organizacji ruchu uwzględniają także potrzeby lokalnych przedsiębiorców. Na ul. Kopernika, na wniosek restauratorów, zostanie wyznaczone dodatkowe miejsce dla zaopatrzenia. To ważny sygnał, że miasto próbuje łączyć interesy pieszych, mieszkańców i biznesu.
Jak podkreśla Artur Gernand z Kancelarii Prezydenta Miasta Rzeszowa, podobne rozwiązania funkcjonują już przy ul. Matejki i Dymnickiego, co pokazuje, że ograniczanie ruchu samochodowego nie oznacza paraliżu dla dostaw. Lepsza organizacja ma usprawnić funkcjonowanie lokali, porządkując tym samym przestrzeń publiczną.
W praktyce może to przełożyć się na jeszcze żywsze centrum, w którym kawiarnie i restauracje zyskają bardziej atrakcyjne otoczenie, a piesi większy komfort poruszania się.
Luty przełomowy dla Śródmieścia
Wszystkie zmiany mają wejść w życie w lutym, po zakończeniu montażu nowego oznakowania. To kolejny etap dużej transformacji rzeszowskiego centrum, która stopniowo zmienia jego charakter z samochodowego na pieszy i rekreacyjny.
Po zamknięciu ul. Matejki, przebudowie Grunwaldzkiej, uspokojeniu ruchu na Jagiellońskiej i poszerzeniu stref pieszych w rejonie Rynku, teraz przyszedł czas na najbardziej reprezentacyjne aleje. Jeśli plan się powiedzie, Śródmieście Rzeszowa może w krótkim czasie zyskać zupełnie nową jakość. Mieszkańcom pozostaje poczekać na rzeczywiste efekty tych zmian i ich respektowanie przez użytkowników pojazdów.
Czytaj więcej:
Nowy most na Wisłoku coraz bliżej? Są cztery warianty przeprawy przez rzekę [MAPY]
