Prokuratura Regionalna w Rzeszowie chce postawić zarzuty Bogdanowi Święczkowskiemu, że jako prokurator krajowy przekroczył swe uprawnienia służbowe i nie dopełnił obowiązków, podejmując arbitralną decyzję o wyborze i kupnie przez PK systemu Hermes.
Na Rzeszów News śledziliśmy postępy w sprawie Hermesa: Śledczy z Rzeszowa badają nowe wątki ws. systemu Hermes. Analizują 46 tys. logów.
Przebieg zakupu oprogramowania i wielotomowe śledztwo
Śledztwo w sprawie zakupu i użytkowania przez Prokuraturę Krajową systemu Hermes prowadzi od marca 2024 r. Prokuratura Regionalna w Rzeszowie. 20 listopada 2020 r. Prokuratura Krajowa kupiła za 15,56 mln zł system o handlowej nazwie Hermes do analizy danych z otwartych źródeł internetowych (OSINT). Miał służyć jako narzędzie wspomagające przeprowadzanie analizy kryminalnej. Z oprogramowania PK korzystała od 19 stycznia 2021 r. do 13 marca 2024 r. W tym okresie wykonano 398 analiz kryminalnych.
Jak poinformował w środę w komunikacie prokurator regionalny w Rzeszowie prok. Jaromir Rybczak, prokuratura uzyskała opinię m.in. biegłego dotyczącą oceny prawidłowości realizacji zamówienia publicznego w aspekcie obowiązujących przepisów i procedur wewnętrznych oraz zgodności z zasadami racjonalności, efektywności i gospodarności wydatków publicznych.
Uzyskała także opinię w zakresie oceny oferty systemu Hermes i innych tego rodzaju systemów.
– Po dokonaniu analizy wskazanych opinii na podstawie zebranego obszernego materiału dowodowego (liczącego 68 tomów akt głównych oraz 459 tomów załączników) (…) stwierdzono, że zachodzą podstawy – w rozumieniu przepisu art. 313 par. 1 k.p.k. – do przedstawienia Bogdanowi Święczkowskiemu w związku z pełnioną przez niego funkcją Prokuratora Krajowego w okresie od dnia 2 kwietnia 2020 roku do dnia 1 lutego 2022 roku zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 231 par. 1 k.k. – czytamy w komunikacie.
Zarzuty przekroczenia uprawnień i pominięcie procedur
Prokuratura chce mu postawić zarzut, że kierując Prokuraturą Krajową, przekroczył swoje uprawnienia służbowe i nie dopełnił ciążących na nim obowiązków, podjął arbitralną decyzję o wyborze oferty i nabyciu przez Prokuraturę Krajową systemu Hermes niezgodnie z przepisami prawa z pominięciem obowiązujących procedur.
Miał tego dokonać, powierzając to „nieuprawnionej osobie i akceptując jej czynności podejmowane” w związku z udzieleniem zamówienia publicznego.
Pominął także osoby do tego powołane: dyrektora i pracowników Biura Administracyjno-Finansowego Prokuratury Krajowej, pracowników Biura Informacji i Analiz oraz Biura Bezpieczeństwa Wewnętrznego Prokuratury Krajowej.
W efekcie 16 listopada 2020 r. została zawarta umowa między Prokuraturą Krajową a firmą Q Cyber Technologies SARL z siedzibą w Luksemburgu jako dystrybutorem, na zakup licencji tego produktu. Święczkowski podpisał tę umowę w imieniu Prokuratury Krajowej, co skutkowało zaniechaniem wdrożenia trybu konkursowego umożliwiającego wybór najkorzystniejszej oferty.
Brak weryfikacji bezpieczeństwa i wyciek danych
Ponadto nie została m.in. przeprowadzona weryfikacja działania systemu Hermes, źródeł i sposobów pozyskania danych, algorytmów przetwarzania danych, „co do których istniały uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że umożliwiały one dostęp do danych, które nie miały charakteru ogólnodostępnego i wykraczały poza zakres analiz kryminalnych”.
Ponadto nie zweryfikowano systemu Hermes pod kątem bezpieczeństwa danych przetwarzanych w Prokuraturze Krajowej, objętych tajemnicą prowadzonych postępowań przygotowawczych. Skutkowało to brakiem zabezpieczenia systemu przed ryzykiem transferowania na zewnątrz danych przetwarzanych w ramach prowadzonych sprawdzeń.
Nie została także przeprowadzona szczegółowa analiza potrzeb i wymagań prokuratury „w zakresie niezbędności korzystania z systemu”, konsultacje w zakresie możliwości nabycia tego systemu na korzystniejszych warunkach od dystrybutora posiadającego siedzibę na terenie RP. Nie została też przygotowana specyfikacja warunków zamówienia, a umowa nabycia systemu została skonstruowana niekorzystnie z punktu widzenia interesów majątkowych Prokuratury Krajowej.
Ponadto nie została zweryfikowana funkcjonalność systemu Hermes poprzez przeprowadzenie odpowiednich testów i porównanie ich wyników z innymi, analogicznymi produktami. Doprowadziło to „do wyłączenia możliwości racjonalnego wyboru najlepszego rozwiązania informatycznego z punktu widzenia rzeczywistych potrzeb Prokuratury”.
Zarzuty za Hermesa? Wniosek o uchylenie immunitetu sędziego TK
Jak dodał w komunikacie prok. Rybczak, w związku z tym zwrócono się we wtorek, 3 listopada, za pośrednictwem Prokuratora Krajowego do Prokuratora Generalnego, aby wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o wyrażenie zgody na pociągnięcie Bogdana Święczkowskiego, obecnie sędziego Trybunału Konstytucyjnego, do odpowiedzialności karnej.
– Należy zaznaczyć, że niezależnie od tych działań, w ramach postępowania przygotowawczego będą podejmowane kolejne zaplanowane czynności procesowe zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich wątków objętych śledztwem – zapewnił szef Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie.
We wtorek prokurator generalny Waldemar Żurek poinformował, że skierował do Trybunału Konstytucyjnego kolejny, szósty już wniosek o uchylenie immunitetu Bogdanowi Święczkowskiemu. Podano, że wnioski z piątku i wtorku dotyczą m.in. spraw systemów Pegasus i Hermes. (am / PAP)
Czytaj więcej:
Cztery dożywotnie zakazy i blisko 3 promile. Rekordzista Podkarpacia wpadł i dostał ekspresowo wyrok
