Bieszczady stały się prawdziwym królestwem żubra. Jeszcze kilkanaście lat temu spotkanie tego majestatycznego ssaka było rzadkością, dziś turyści i leśnicy mówią o prawdziwym „oblężeniu”. Jak to się stało, że podkarpacka populacja rośnie w tak zawrotnym tempie?
Król Bieszczadów opanowuje Podkarpacie – tak można już śmiało mówić o żubrze, który stał się w naszym regionem osobnikiem często spotykanym. Zgodnie z najnowszymi danymi z inwentaryzacji przeprowadzonej przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krośnie, liczba żubrów na Podkarpaciu przekroczyła już 800 osobników.
Dlaczego żubrów jest coraz więcej?
Składa się na to kluczowych czynników. Bieszczady stały się dla żubrów “ziemią obiecaną”. Nie mają naturalnych wrogów, z którymi by walczyły, a to kluczowy aspekt przy powiększaniu populacji. Choć wilki czy niedźwiedzie sporadycznie atakują młode lub schorowane sztuki, dorosły, zdrowy żubr praktycznie nie ma w lesie przeciwnika.
Rozległe, niezamieszkane obszary nadleśnictw takich jak Baligród (gdzie żyje najwięcej żubrów), Komańcza czy Lutowiska, zapewniają im spokój i obfitość pożywienia. Ważnym aspektem jest również dokarmianie zimowe, monitoring zdrowotny oraz budowa wodopojów i paśników na terenie całych Bieszczadów, przez co przeżywalność cieląt jest niezwykle wysoka.
O unikalności bieszczadzkiej populacji żubra mówił m.in. prof. Kajetan Perzanowski, wieloletni opiekun naukowy stad bieszczadzkich. – Żubry bieszczadzkie są zdecydowanie najsilniejszą populacją w Karpatach. To wielki sukces. Po raz pierwszy od kilkuset lat mamy żubra po południowej stronie gór. Trzeba pamiętać, że żyje tu linia nizinno-kaukaska, jedyna taka w Polsce, która dzięki domieszce krwi żubra z Kaukazu świetnie radzi sobie w trudnym, górzystym terenie.
W Bieszczadach żyje linia żubra nizinno-kaukaska (jedyna taka w Polsce), która świetnie przystosowała się do trudnych, górskich warunków. Obserwatorzy zaznaczają, że osobniki te są dzikie i nieobliczalne, a ich największe stada można obserwować zimą.
Kiedy nastąpił największy „przeskok”?
Największy wzrost odnotowano w ostatniej dekadzie, a konkretnie w okresie między 2015 a 2024 rokiem. Jeszcze na początku 2012 roku eksperci odnotowali ok. 250 osobników na terenie Bieszczadów. W 2026 roku ta liczba już przekracza 800.
Najbardziej spektakularny “skok” miał miejsce między 2019 a 2024 rokiem, kiedy to populacja zwiększyła się o ponad 260 osobników w ciągu zaledwie pięciu lat. To efekt kumulacji kilku łagodnych zim oraz sukcesu programu ochrony gatunku.
Żubry stworzą realne zagrożenie?
Tak dynamiczny wzrost liczebności niesie ze sobą również problemy. Naukowcy alarmują, że bieszczadzkie lasy stają się dla żubrów… za ciasne. Pierwotne założenia planistyczne mówiły o optymalnej liczbie 400 osobników dla tego regionu – obecny stan dwukrotnie przekracza tę normę.
Żubry coraz częściej wychodzą z lasów na pola uprawne, co budzi sprzeciw lokalnych rolników. Te potężne zwierzęta coraz częściej pojawiają się także w pobliżu dróg, co stwarza realne niebezpieczeństwo dla kierowców.
W kontekście ostatnich wydarzeń w Zagrodzie Pokazowej w Mucznem, gdzie wykryto gruźlicę, głos zabrała wojewoda podkarpacka Teresa Kubas-Hul: Musimy podejmować bardzo trudne decyzje, ale konieczne. Mamy na względzie ratowanie żubrów, które żyją na wolności. Musimy chronić populację przed chorobą, która jest nieuleczalna i niezwykle groźna – mówiła wojewoda w grudniu 2025 roku.
Obecna liczba populacji żubra rośnie tak szybko, że obecnie największym wyzwaniem nie jest już samo „ratowanie przed wyginięciem”, ale umiejętne zarządzanie populacją, by nie padła ofiarą własnego zagęszczenia. (mt)
Czytaj więcej:
Zimowa aktualizacja w PCLA. Co słychać na placu budowy? [WIDEO]
Czytasz Rzeszów News? Twoje wsparcie pozwoli nam działać sprawniej.
