Zestaw historycznych okularów i przeznaczonych do nich fotografii z powojennego fotoplastykonu wzbogaciły zbiory jarosławskiego muzeum. W przyszłości będzie je można oglądać w specjalnie skonstruowanym urządzeniu.
Zdaniem muzealników atrakcja może się cieszyć dużą popularnością.
Stereoskopia i trójwymiarowy obraz
W rozmowie z Polską Agencją Prasową Piotr Kaplita, kierownik Działu Edukacji i Upowszechniania Muzeum w Jarosławiu – Kamienicy Orsettich, poinformował, że początki fotoplastykonów sięgają połowy XIX wieku. Właśnie wtedy popularność zyskała stereoskopia. Jest to technika tworzenia iluzji trójwymiarowego obrazu odbieranego przez widza na podstawie dwuwymiarowych obrazów przeznaczonych osobno do każdego oka.
Fotoplastykony umożliwiały oglądanie przez wiele osób przestrzennych trójwymiarowych obrazów fotograficznych o różnorodnej tematyce.
Bawiły na jarosławskich odpustach od prawie 70 lat
– Były częstą rozrywką na jarmarkach i odpustach, a z czasem zakładano je również w odrębnych lokalach. Ich ogromna popularność wynikała z faktu dawania zwyczajnym ludziom możliwości poznawania świata na kolorowych przezroczach – wyjaśnił Kaplita.
Dodał, że jeden z najmłodszych jarosławskich fotoplastykonów otwarto 4 grudnia 1957 roku w kamienicy pod obecnym adresem ul. Wąska 2, przy jarosławskim Rynku. Zakład prowadził Henryk Parzniewski, emerytowany pracownik PKP. Przechował on fragmenty urządzenia: historyczne okulary i przeznaczone do nich fotografie, m.in. o tematyce religijnej prezentujące francuskie Lourdes.
Zachowany zestaw przekazał do muzeum syn Henryka Parzniewskiego, Jacek. Niestety, do naszych czasów nie przetrwała oryginalna konstrukcja urządzenia.
Eksponat będzie można obejrzeć
Jak zapewnił dyrektor jarosławskiego muzeum Konrad Sawiński, fotografie będzie można jednak w przyszłości oglądać.
– Na potrzeby muzealnej ekspozycji powstał już czterostanowiskowy prototyp fotoplastykonu, który skonstruował pracownik muzeum. W nieodległej przyszłości planowana jest dalsza rozbudowa tego ciekawego eksponatu i powstanie pełnowymiarowy fotoplastykon – zapowiedział Sawiński.
Chociaż fotoplastykon został oficjalnie przekazany do muzeum dopiero w tym roku, był już wcześniej pokazywany, np. podczas Nocy Muzeów oraz na lekcjach muzealnych.

– Z naszych obserwacji wynika, że atrakcja w dalszym ciągu może się cieszyć taką samą popularnością jak kilkadziesiąt lat temu – wyrazili przekonanie muzealnicy.
(PAP)
Czytaj więcej:

![Huk śmigłowca nad bieszczadzkimi szczytami. Służby przeszły specjalistyczne szkolenie [ZDJĘCIA, WIDEO] Black Hawk w Bieszczadach](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/10/Black-Hawk-w-Bieszczadach-KWP-Rzeszow-15-218x150.jpg)
![Sprzedawał opony w sieci, stracił oszczędności. Policja publikuje wizerunek oszusta [ZDJĘCIA] poszukiwany za oszustwo](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/10/poszukiwany-KPP-Brzozow-1-1-e1792932910489-218x150.jpg)


![Nocny alarm dla strażaków na Podkarpaciu. Ogień zniszczył budynek mieszkalny i gospodarczy [ZDJĘCIA] gaszenie pożaru w Cierplicach](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/10/pozar-OSP-KSRG-Orzel-Sieniawa-5-1-e1792924045952-218x150.jpg)

![Ostatnie pożegnanie strażaka z Niska. Bartłomiej Pieróg pośmiertnie odznaczony przez prezydenta [FOTORELACJA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/10/pogrzeb-strazak-bartlomiej-pierog-psp-nisko-18-218x150.jpeg)









![Kolejne zmiany na S19 pod Rzeszowem. Już 10 km w układzie 2+2 [ZDJĘCIA, WIDEO]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/10/s19-wezel-sokolow0-218x150.jpg)

![Śmigłowiec LPR lądował przy słynnym „Zakręcie motocyklistów”. Czy w tym miejscu Podkarpacia nie działa fizyka? [FILM]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/10/zakret-motocyklistow-helikopter-218x150.png)
![Moto Halloween: trzy dni grozy pod Rzeszowem. Statek piracki i zlot poprzebieranych aut: już za tydzień! [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/10/Moto-Halloween-Hermanowa-20-1-218x150.jpeg)


![756 mieszkań i 55-metrowe wieżowce? Tak może zmienić się Staromieście w Rzeszowie [WIZUALIZACJE]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/10/bloki-staromiescie-rzeszow-wizualizacja-218x150.jpg)




![Jest umowa na strefę rekreacji pod Rzeszowem. Plaża, skatepark i pomosty nad Wisłokiem [WIZUALIZACJE]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/06/strefa-rekreacji-gmina-trzebownisko1-218x150.jpg)

![Rzeszów wyremontuje 15 zabytkowych kapliczek. Gdzie się znajdują? [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/10/kapliczki-rzeszow-218x150.jpg)
![Drewniany kościół z Podkarpacia Cudem Polski 2026. Zabytek UNESCO zachwycił Polaków [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/10/haczow-kosciol-fotkrystianklysewicz1-218x150.jpg)








![Autobusy w Rzeszowie: Wszystkich Świętych. 10 linii specjalnych i zmiana organizacji ruchu [TRASY, ROZKŁADY, BILETY]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/10/ZTM-rzeszow-autobus-218x150.png)

![Huk śmigłowca nad bieszczadzkimi szczytami. Służby przeszły specjalistyczne szkolenie [ZDJĘCIA, WIDEO] Black Hawk w Bieszczadach](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/10/Black-Hawk-w-Bieszczadach-KWP-Rzeszow-15-100x70.jpg)

