Zestaw historycznych okularów i przeznaczonych do nich fotografii z powojennego fotoplastykonu wzbogaciły zbiory jarosławskiego muzeum. W przyszłości będzie je można oglądać w specjalnie skonstruowanym urządzeniu.
Zdaniem muzealników atrakcja może się cieszyć dużą popularnością.
Stereoskopia i trójwymiarowy obraz
W rozmowie z Polską Agencją Prasową Piotr Kaplita, kierownik Działu Edukacji i Upowszechniania Muzeum w Jarosławiu – Kamienicy Orsettich, poinformował, że początki fotoplastykonów sięgają połowy XIX wieku. Właśnie wtedy popularność zyskała stereoskopia. Jest to technika tworzenia iluzji trójwymiarowego obrazu odbieranego przez widza na podstawie dwuwymiarowych obrazów przeznaczonych osobno do każdego oka.
Fotoplastykony umożliwiały oglądanie przez wiele osób przestrzennych trójwymiarowych obrazów fotograficznych o różnorodnej tematyce.
Bawiły na jarosławskich odpustach od prawie 70 lat
– Były częstą rozrywką na jarmarkach i odpustach, a z czasem zakładano je również w odrębnych lokalach. Ich ogromna popularność wynikała z faktu dawania zwyczajnym ludziom możliwości poznawania świata na kolorowych przezroczach – wyjaśnił Kaplita.
Dodał, że jeden z najmłodszych jarosławskich fotoplastykonów otwarto 4 grudnia 1957 roku w kamienicy pod obecnym adresem ul. Wąska 2, przy jarosławskim Rynku. Zakład prowadził Henryk Parzniewski, emerytowany pracownik PKP. Przechował on fragmenty urządzenia: historyczne okulary i przeznaczone do nich fotografie, m.in. o tematyce religijnej prezentujące francuskie Lourdes.
Zachowany zestaw przekazał do muzeum syn Henryka Parzniewskiego, Jacek. Niestety, do naszych czasów nie przetrwała oryginalna konstrukcja urządzenia.
Eksponat będzie można obejrzeć
Jak zapewnił dyrektor jarosławskiego muzeum Konrad Sawiński, fotografie będzie można jednak w przyszłości oglądać.
– Na potrzeby muzealnej ekspozycji powstał już czterostanowiskowy prototyp fotoplastykonu, który skonstruował pracownik muzeum. W nieodległej przyszłości planowana jest dalsza rozbudowa tego ciekawego eksponatu i powstanie pełnowymiarowy fotoplastykon – zapowiedział Sawiński.
Chociaż fotoplastykon został oficjalnie przekazany do muzeum dopiero w tym roku, był już wcześniej pokazywany, np. podczas Nocy Muzeów oraz na lekcjach muzealnych.

– Z naszych obserwacji wynika, że atrakcja w dalszym ciągu może się cieszyć taką samą popularnością jak kilkadziesiąt lat temu – wyrazili przekonanie muzealnicy.
(PAP)
Czytaj więcej:
![Dramatyczne chwile na Solinie. Służby wyciągnęły z wody pięć osób [ZDJĘCIA] wywrócona łódka Solina](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/08/wywrocona-lodka-Bieszczadzkie-WOPR-FB-5-218x150.jpg)

![“Grafficiarz” na dachu 11-piętrowego bloku. Policjanci obawiali się najgorszego [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/08/grafficiarz-jaslo4-218x150.jpg)

![Kulisy nocnej obławy na uciekinierów. Obława w podczerwieni: sceny jak z Predatora [ZDJĘCIA] obława podkarpacie](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/08/zatrzymanie-uciekinierow-podkarpacie-218x150.png)
![Zderzenie dwóch samochodów na DK84 na Podkarpaciu. Są ranni [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/08/wypadek-stefkowa-osp-stefkowa0-218x150.jpg)

![Niepowetowane straty w skansenie. W nocy spłonął kościół pw. św. Mikołaja [ZDJĘCIA] pożar w skansenie sanok](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/08/pozar-skansenu-kosciola-sanok-03-218x150.jpeg)











![218 km/h na Moście Mazowieckiego w Rzeszowie. Jest nagranie z bolidu Igora Polaka [WIDEO]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/08/igor-polak-formula4-218x150.jpg)









![150 macew, 1500 zamordowanych i prawie 50 wolontariuszy. Żydowski cmentarz uporządkowany [ZDJĘCIA, WIDEO]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/08/ulanow-cmentarz-zydowski-1-218x150.jpg)


![Pierwsze takie muzeum na świecie. Podkarpacka perła turystyczna przejdzie wielką metamorfozę [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/08/muzeum-bobrka-modernizacja-218x150.jpg)







![Zmiany w rzeszowskiej komunikacji miejskiej już od 1 września. Którędy pojadą autobusy? [TRASY]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/08/autobus-rzeszow1-218x150.jpg)
![Dramatyczne chwile na Solinie. Służby wyciągnęły z wody pięć osób [ZDJĘCIA] wywrócona łódka Solina](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/08/wywrocona-lodka-Bieszczadzkie-WOPR-FB-5-100x70.jpg)


