Zestaw historycznych okularów i przeznaczonych do nich fotografii z powojennego fotoplastykonu wzbogaciły zbiory jarosławskiego muzeum. W przyszłości będzie je można oglądać w specjalnie skonstruowanym urządzeniu.
Zdaniem muzealników atrakcja może się cieszyć dużą popularnością.
Stereoskopia i trójwymiarowy obraz
W rozmowie z Polską Agencją Prasową Piotr Kaplita, kierownik Działu Edukacji i Upowszechniania Muzeum w Jarosławiu – Kamienicy Orsettich, poinformował, że początki fotoplastykonów sięgają połowy XIX wieku. Właśnie wtedy popularność zyskała stereoskopia. Jest to technika tworzenia iluzji trójwymiarowego obrazu odbieranego przez widza na podstawie dwuwymiarowych obrazów przeznaczonych osobno do każdego oka.
Fotoplastykony umożliwiały oglądanie przez wiele osób przestrzennych trójwymiarowych obrazów fotograficznych o różnorodnej tematyce.
Bawiły na jarosławskich odpustach od prawie 70 lat
– Były częstą rozrywką na jarmarkach i odpustach, a z czasem zakładano je również w odrębnych lokalach. Ich ogromna popularność wynikała z faktu dawania zwyczajnym ludziom możliwości poznawania świata na kolorowych przezroczach – wyjaśnił Kaplita.
Dodał, że jeden z najmłodszych jarosławskich fotoplastykonów otwarto 4 grudnia 1957 roku w kamienicy pod obecnym adresem ul. Wąska 2, przy jarosławskim Rynku. Zakład prowadził Henryk Parzniewski, emerytowany pracownik PKP. Przechował on fragmenty urządzenia: historyczne okulary i przeznaczone do nich fotografie, m.in. o tematyce religijnej prezentujące francuskie Lourdes.
Zachowany zestaw przekazał do muzeum syn Henryka Parzniewskiego, Jacek. Niestety, do naszych czasów nie przetrwała oryginalna konstrukcja urządzenia.
Eksponat będzie można obejrzeć
Jak zapewnił dyrektor jarosławskiego muzeum Konrad Sawiński, fotografie będzie można jednak w przyszłości oglądać.
– Na potrzeby muzealnej ekspozycji powstał już czterostanowiskowy prototyp fotoplastykonu, który skonstruował pracownik muzeum. W nieodległej przyszłości planowana jest dalsza rozbudowa tego ciekawego eksponatu i powstanie pełnowymiarowy fotoplastykon – zapowiedział Sawiński.
Chociaż fotoplastykon został oficjalnie przekazany do muzeum dopiero w tym roku, był już wcześniej pokazywany, np. podczas Nocy Muzeów oraz na lekcjach muzealnych.

– Z naszych obserwacji wynika, że atrakcja w dalszym ciągu może się cieszyć taką samą popularnością jak kilkadziesiąt lat temu – wyrazili przekonanie muzealnicy.
(PAP)
Czytaj więcej:
Czytasz Rzeszów News? Twoje wsparcie pozwoli nam działać sprawniej.






![Pożar karczmy w Kraczkowej. Ogień znów uderzył w znane miejsce przy trasie Rzeszów – Łańcut [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/04/pozar-karczma-pod-strzecha-osp-218x150.jpg)






![Rzeszów centrum odbudowy Ukrainy? Kluczowa konferencja przyciągnie światowych liderów i biznes [PROGRAM]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/04/fijolek-konrad-rzeszow-218x150.jpg)

![Nowa atrakcja dla aktywnych w Rzeszowie. Trwają prace w lesie na Słocinie [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/04/slocina-prace-las-218x150.jpg)


![Inżynieryjny majstersztyk na Podkarpaciu. Imponujący zbiornik retencyjny przy trasie S19 [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/04/s19-babica-jawornik-zbiornik-retencyjny3-218x150.jpg)
![Dramatyczne starcie z prawami fizyki na łuku drogi. Kolejny wypadek motocyklisty [ZDJĘCIA] motocyklista](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/04/motocyklist-wypadl-z-drogi-03-218x150.jpg)
![Chmielnicki Sprint pod Rzeszowem. Każdy kierowca może wystartować, trwają zapisy [PROGRAM]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/03/chmielnicki-sprint2026-218x150.jpg)






![Zrób zakupy i bezpłatnie sprawdź stan zdrowia. „Zdrowie pod Kontrolą” w sobotę w Galerii Rzeszów [ZDJĘCIA] zdrowie pod kontrolą galeria rzeszów](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/04/zdrowie-pod-kontrola-03-218x150.jpg)


![W hołdzie nauczycielce z Rzeszowa. Wyjątkowa ławeczka w Ogrodach Bernardyńskich [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/04/aaaaaa-218x150.jpg)
![Ogólnopolska parada „Turki 2026” na Podkarpaciu. Impreza przyciągnęła tłumy [WIDEO, ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/04/turki55-218x150.jpg)
![Partyzanci znalezieni w podkarpackim lesie doczekają się pochówku. Zginęli z rąk Niemców [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/04/szczatki-partyzantow5-218x150.jpg)

![Wyjątkowy tunel w powiecie rzeszowskim objęty ochroną. To turystyczna perełka [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/03/tunel-szklary1-218x150.jpg)








![Zrób zakupy i bezpłatnie sprawdź stan zdrowia. „Zdrowie pod Kontrolą” w sobotę w Galerii Rzeszów [ZDJĘCIA] zdrowie pod kontrolą galeria rzeszów](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/04/zdrowie-pod-kontrola-03-324x235.jpg)
![Nowa atrakcja dla aktywnych w Rzeszowie. Trwają prace w lesie na Słocinie [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/04/slocina-prace-las-324x235.jpg)