Północne Podkarpacie może czekać kolejowa rewolucja, która zmieni sposób podróżowania między największymi miastami regionu. Tarnobrzeg, Stalowa Wola, Nisko i Sandomierz mają zostać połączone w ramach Czwórmiejskiej Kolei Aglomeracyjnej, a projekt zakłada również znacznie lepsze skomunikowanie tego obszaru z Rzeszowem.
Samorządowcy właśnie wykonali ważny krok w kierunku realizacji tej koncepcji.
Czwórmiasto chce własnej kolei
W Tarnobrzegu odbyła się konferencja „Kolej regionalna podstawą rozwoju lokalnych samorządów”, poświęcona przyszłości i rozbudowie Czwórmiejskiej Kolei Aglomeracyjnej. Gospodarzami wydarzenia byli prezydent Tarnobrzega Łukasz Nowak oraz wicestarosta tarnobrzeski Wojciech Śmiech. Samorząd województwa podkarpackiego reprezentowali marszałek Władysław Ortyl, wicemarszałek Piotr Pilch oraz radna województwa Ewa Draus. Obecny był także wiceprezydent Miasta Rzeszowa Maciej Ulita.
Najważniejszym wydarzeniem spotkania było podpisanie listu intencyjnego dotyczącego budowy 4KA. Koncepcja zakłada zintegrowanie Tarnobrzega, Stalowej Woli, Niska i Sandomierza, a jednocześnie stworzenie lepszego połączenia tego obszaru z Rzeszowem oraz sąsiednimi województwami. Oznacza to, że planowana kolej ma mieć znaczenie znacznie szersze niż wyłącznie lokalne.
Dokument podpisali przedstawiciele trzech województw: marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl, wicemarszałek województwa świętokrzyskiego Grzegorz Socha oraz wicemarszałek województwa lubelskiego Piotr Breś. Projekt ma bazować na doświadczeniach Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej, która już pokazała, że mieszkańcy regionu są zainteresowani szybkim i regularnym transportem kolejowym.
Podkarpacka Kolej Aglomeracyjna Plus
Marszałek Władysław Ortyl podczas konferencji zwrócił uwagę, że planowana inwestycja może być kolejnym etapem rozwoju kolei aglomeracyjnej na Podkarpaciu. Podkreślił również znaczenie momentu, w którym samorządy rozpoczynają przygotowania do projektu.
– Mogę w skrócie nazwać tę inicjatywę „Podkarpacka Kolej Aglomeracyjna Plus”. Ta inicjatywa będzie bowiem swoim zasięgiem wyjeżdżała poza Podkarpacie, czyli będzie czymś szerszym w sensie idei niż istniejąca PKA. Ten moment jest istotnie ważny dlatego, że przed nami nowa perspektywa finansowa. Obecnie gotowość projektowa jest absolutnie niezbędna, aby samorządy mogły skutecznie ubiegać się o środki i liczyć na alokację – mówił marszałek Władysław Ortyl.
Właśnie przygotowanie projektu ma być jednym z kluczowych elementów najbliższego etapu. Samorządy chcą wykorzystać nową perspektywę finansową i odpowiednio wcześnie przygotować się do ubiegania o środki. Podpisany list intencyjny rozpoczyna więc prace koncepcyjne nad rozwiązaniem, które w przyszłości może objąć zarówno Podkarpacie, jak i ważne ośrodki położone w sąsiednich województwach.
Milion więcej pasażerów PKA
O tym, jak szybko rośnie zainteresowanie koleją w regionie, mówił wicemarszałek Piotr Pilch. Jak poinformował, w ramach przewozów regionalnych w województwie uruchamianych jest obecnie codziennie 317 pociągów. Szczególnie mocno wzrosła liczba pasażerów korzystających z Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej.
Od 2022 roku liczba podróżnych korzystających z PKA zwiększyła się o milion. To pokazuje skalę zmian w sposobie przemieszczania się mieszkańców i jednocześnie stanowi argument za dalszym rozwijaniem transportu szynowego. – Mieszkańcy Podkarpacia chcą jeździć koleją i naszym obowiązkiem jest zapewnienie im możliwości podróżowania, a to wymaga też zakupu nowego taboru – argumentował Piotr Pilch.
Rozwój Czwórmiejskiej Kolei Aglomeracyjnej będzie więc oznaczał nie tylko przygotowanie infrastruktury, ale również konieczność odpowiedniego zaplanowania taboru. Rosnąca liczba pasażerów PKA pokazuje, że przy projektowaniu nowego systemu trzeba brać pod uwagę realne zainteresowanie mieszkańców koleją.
350 tysięcy mieszkańców
Radna województwa podkarpackiego Ewa Draus zwróciła uwagę na potencjał obszaru, który ma zostać objęty projektem. Czwórmiasto tworzy aglomerację liczącą około 350 tysięcy mieszkańców, a jego znaczenie wykracza poza kwestie transportowe.
Lepsze połączenia kolejowe mogą ułatwić mieszkańcom dojazdy do pracy, szkół i uczelni, a także poprawić dostępność gospodarczą poszczególnych miast. W praktyce chodzi więc o stworzenie sprawniejszego systemu komunikacyjnego dla dużego obszaru północnego Podkarpacia i jego sąsiedztwa.
Projekt ma mieć również znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa. – Ważny jest też aspekt logistyczny. Na tym terenie mamy dużo usytuowanego wojska, rozwijają się poligony. Zatem budowa i rozbudowa tych kolei powinna uwzględniać to podwójne zastosowanie i spełniać te wszystkie parametry techniczne – stwierdziła Ewa Draus.
1,5 mln osób rocznie
Skala zainteresowania koleją została przedstawiona również przez Joannę Szozdę, dyrektor Departamentu Dróg i Transportu Publicznego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Podkarpackiego. Jak wynika z zaprezentowanych danych, liczba pasażerów przewożonych w ramach PKA wzrosła trzykrotnie i obecnie sięga półtora miliona osób rocznie.
Tak duży wzrost oznacza jednocześnie ogromne wyzwanie organizacyjne. – Mam nadzieję, że w ramach kolei czwórmiejskiej przeprowadzimy dokładne analizy, abyśmy mogli uwzględnić wszystkie dotychczasowe doświadczenia od zapotrzebowania na tabor, modernizacji infrastruktury, jak również uwzględniając koszty i czas na realizację całego projektu – zaznaczyła Joanna Szozda.
Planowana kolej ma być również znacznie bardziej zintegrowana z pozostałymi środkami transportu. Jednym z kolejnych kroków powinno być połączenie przewozów kolejowych z komunikacją autobusową oraz wprowadzenie wspólnego, zintegrowanego biletu. Dla pasażera oznaczałoby to łatwiejsze przesiadki i możliwość korzystania z różnych form transportu w ramach jednego systemu.
Cztery miasta „bliżej” Rzeszowa
Dla mieszkańców północnego Podkarpacia jednym z najważniejszych efektów projektu może być poprawa połączeń z Rzeszowem. Czwórmiejska Kolej Aglomeracyjna ma bowiem nie zamykać się w obrębie czterech głównych miast, ale zostać powiązana z regionalną siecią transportową i istniejącą Podkarpacką Koleją Aglomeracyjną.
To właśnie doświadczenia PKA mają być punktem wyjścia do tworzenia kolejnego systemu. Jeżeli projekt zostanie odpowiednio przygotowany i znajdzie finansowanie, mieszkańcy Tarnobrzega, Stalowej Woli, Niska i Sandomierza mogą zyskać sprawniejszy dostęp do większego rynku pracy, edukacji i usług, w tym także do Rzeszowa.
Na razie nie jest to jednak gotowa inwestycja, lecz początek procesu przygotowawczego. Podpisany w Tarnobrzegu list intencyjny formalnie rozpoczyna prace koncepcyjne dotyczące powołania i uruchomienia kolei aglomeracyjno-regionalnej dla północnej części Podkarpacia oraz istotnych ośrodków sąsiednich województw.
Analizy i przygotowanie projektu
Podsumowaniem konferencji było formalne podpisanie listu intencyjnego w sprawie rozpoczęcia prac koncepcyjnych nad Czwórmiejską Koleją Aglomeracyjną. Kolejnym etapem mają być analizy dotyczące m.in. potrzeb taborowych, infrastruktury, kosztów oraz czasu niezbędnego do realizacji przedsięwzięcia.
Projekt jest dopiero na początku drogi, ale jego założenia pokazują kierunek, w którym ma rozwijać się transport kolejowy na Podkarpaciu. Doświadczenia PKA, rosnąca liczba pasażerów oraz współpraca trzech województw mają stworzyć podstawę do budowy większego systemu, który połączy północną część regionu i poprawi jej komunikację z Rzeszowem.
Jeżeli koncepcja przejdzie kolejne etapy przygotowania i uda się pozyskać finansowanie w nowej perspektywie, Czwórmiejska Kolej Aglomeracyjna może stać się jednym z najważniejszych projektów transportowych dla północnego Podkarpacia.
Czytaj więcej:
Rzeszów dostaje wielką imprezę. Mistrzostwa Polski po raz pierwszy na Podkarpaciu [ZDJĘCIA]
