7 lipca ulicami miasta przejdzie Marsz Pamięci w hołdzie zamordowanym Żydom z rzeszowskiego getta. Uroczystości rozpoczną się o godz. 17:00 na placu Ofiar Getta.
Stowarzyszenie Rajsze organizuje marsz upamiętniający likwidację rzeszowskiego getta. 7 lipca 2025 r. minie dokładnie 83 lata od deportacji, która rozpoczęła się tego dnia w 1942 roku. Wtedy z Rzeszowa wyruszył pierwszy transport ludności żydowskiej do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Bełżcu.
W kolejnych dniach i miesiącach nastąpiły dalsze deportacje i egzekucje rzeszowskich Żydów.
Relacje świadków i modlitwa za zmarłych
Uroczystości rozpoczną się przy Kamieniu Pamięci na placu Ofiar Getta. Organizatorzy przywołają relacje świadków eksterminacji i oddadzą głos potomkom rzeszowskich Żydów. W intencji ofiar odmówią modlitwę za zmarłych.
Następnie uczestnicy przejdą w milczeniu ulicami Kopernika, Grunwaldzką, Matejki, Moniuszki, Cieplińskiego i Pułaskiego do dworca PKP Staroniwa.
Wstążki z imionami ofiar
W czasie marszu symbolami pamięci będą artefakty – wstążki z imionami i nazwiskami rzeszowskich Żydów, a także afisze i szyldy przedwojennych żydowskich warsztatów, sklepów i stowarzyszeń.
– Z ich pomocą z anonimowego zbioru ofiar przywołamy konkretne postaci, które dla naszych przodków były znajomymi, sąsiadami, współpracownikami, tworzącymi wraz z nimi tamten bezpowrotnie utracony Rzeszów – mówią organizatorzy.
Światło w synagodze przez całą noc
Po zakończeniu marszu w Synagodze Staromiejskiej przez całą noc będzie palić się światło przypominające współczesnym mieszkańcom Rzeszowa o żydowskich obywatelach tego miasta.
Organizatorzy podkreślają, że pamięć o zagładzie tysięcy mieszkańców Rzeszowa jest historyczną i moralną powinnością.
Patronat honorowy nad wydarzeniem objął prezydent Miasta Rzeszowa Konrad Fijołek.
Od 13 do 22 tys. deportowanych
Przed II wojną światową w Rzeszowie mieszkało ponad 13 tys. Żydów, którzy stanowili około 30 proc. mieszkańców miasta. Przed rozpoczęciem przez Niemców eksterminacji w mieście przebywało około 23 tys. Żydów – zarówno rodowitych rzeszowian, jak i przesiedlonych mieszkańców Łodzi, Kalisza czy Śląska.
W getcie w Rzeszowie zamknęli także żydowskich mieszkańców podrzeszowskich miasteczek z już zlikwidowanych gett w Czudcu, Głogowie, Kolbuszowej, Leżajsku, Sędziszowie Małopolskim, Strzyżowie czy Tyczynie. W kolejnych miesiącach Niemcy sprowadzili do Rzeszowa również grupy Żydów z Krosna, Jasła i Sanoka.
Pierwsza akcja deportacyjna w rzeszowskim getcie rozpoczęła się 7 lipca i trwała do 13 lipca 1942 roku. W tej oraz kolejnych deportacjach lipcowych do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Bełżcu wywieziono około 10-12 tys. osób, około 2-3 tys. rozstrzelano w lesie pod Głogowem, a wielu innych straciło życie w samym getcie.
Kolejne najliczniejsze wywózki miały miejsce w sierpniu oraz listopadzie 1942 roku. Historycy szacują, że z rzeszowskiego getta do Bełżca deportowano od 15 do 22 tys. Żydów.
(rem)
Czytaj więcej:
Europejski Stadion Kultury 2025: Koncert Główny za nami. Zobaczcie co się tam działo! [ZDJĘCIA]
