– Wszyscy jesteśmy szczeblami tej drabiny – mówił po uroczystym odsłonięciu drabiny Jerzy Fąfara. Happening odbył się w piątek, dwa dni przed 100. rocznicą urodzin Józefa Szajny.
Zdjęcia: Sebastian Stankiewicz / Rzeszów News
Drewniana drabina ma siedem metrów i 14 szczebli. Do kilku z nich przymocowano stare, zniszczone buty, które “wspinają” się do góry. W piątek przed południem drabina została ustawiona przed wejściem głównym do II Liceum Ogólnokształcącego przy ulicy ks. Jałowego. To była jednodniowa instalacja.
W ten sposób szkoła uczciła 100. urodziny Józefa Szajny, malarza, scenografa, wybitnego artysty, jednego z największych polskich reżyserów teatralnych drugiej połowy XX wieku, prof. ASP w Warszawie. Szajna był absolwentem II LO, urodził się w Rzeszowie 13 marca 1922.
– Chcemy pamiętać o tym kim był, co robił i skąd wzięła się jego twórczość – mówił Sławomir Gołąb, nauczyciel w II LO i rzeszowski radny. – Chcemy, żeby profesor był znany nie tylko w środowisku szkolnym, ale żeby wiedzieli o nim wszyscy rzeszowianie, bo jest postacią trochę zapomnianą – uważa Andrzej Szymanek, dyrektor liceum.
Odwołanie do wojny na Ukrainie
Jednym z najważniejszych okresów życia Józefa Szajny były czasy II wojny światowej. Najpierw został wywieziony do obozu w Auschwitz, później trafił do Buchenwaldu. Przeżycia obozowe miały wpływ na jego twórczość. Jednym z powtarzających się motywów w jego twórczości była drabina, po której idą zniszczone buty.
– To droga do nieba nas wszystkich – tłumaczył Szajna. – Ta drabina symbolizuje to, co się teraz dzieje na Ukrainie. Ludzie poszli do nieba, a buty zostały – mówił Jerzy Fąfara, rzeszowski literat, który napisał biografię Szajny, a w piątek spotkał się z uczniami II LO.
Bądź na bieżąco.
– Szajna całą swoją sztuką zmuszał nas do myślenia. Mówił do nas, żebyśmy nie byli tacy spokojni, bo to tylko chwila i tragedia gotowa. Że to przyjdzie jeszcze raz do nas, i że to będzie bardzo blisko. Dlatego nigdy nie powinniśmy zapomnieć o Szajnie i jego sztuce – podkreślał Fąfara.
Performance z inspiracji Szajny
Jednodniowa instalacja przed II LO to był pierwszy urodzinowy akcent, kolejne w niedzielę (13 marca) i we wtorek (15 marca).
W niedzielę, a więc dokładnie w 100. rocznicę urodzin Szajny, przy rzeźbie „Przejście 2001”, połączą się drogi artystyczne dwóch niezwykłych twórców teatru. Prace Leszka Mądzika wkomponowane w przestrzeń placu Cichociemnych zaistnieją wobec głębokiego przesłania Szajnowskiej rzeźby-symbolu.
Prologiem do wystawy będzie etiuda teatralna pt. „Faktura czasu” przygotowana przez aktorów Teatru Przedmieście według koncepcji Leszka Mądzika. Początek o godz. 18.00.
Z kolei we wtorek, o godz. 18:00, w Teatrze im. W. Siemaszkowej performance inspirowany twórczością Józefa Szajny. Reżyser Barbara Napieraj zapowiada: “To nie jest prelekcja, akademia czy imieniny u cioci. Wspominamy wielkiego człowieka, artystę Teatru. Cytujemy jego teatralną twórczość, i tę myśl: „Człowiek zaniedbuje siebie, zaniedbuje swoje człowieczeństwo”.
(la)
redakcja@rzeszow-news.pl
Czytasz Rzeszów News? Twoje wsparcie pozwoli nam działać sprawniej.
![Sześć osób w szpitalu po zatruciu czadem. Dramatyczna interwencja strażaków [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/01/sedziszow-mlp-czad-ospsedziszowmlp2-218x150.jpg)

![Nieprzytomny 34-latek w samochodzie. Konieczne było wybicie szyby [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/01/kanczuga-akcja-218x150.jpg)




![Straż pożarna postawiona na nogi. Płonęły budynki gospodarcze [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/01/Nowy-projekt-8-218x150.jpg)
![Pożar budynku mieszkalnego na Podkarpaciu. Kolejnego dnia ogień pojawił się znowu [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/01/pozar-posada-jasliska-osp-tylawa-218x150.jpg)





![Rzeszów sprzedaje nazwę miejskiego basenu. Kto zostanie tytularnym sponsorem obiektu? [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/01/matuszczaka-basen-rzeszow-2026-4-218x150.jpg)
![Nowy most na Wisłoku coraz bliżej? Są cztery warianty przeprawy przez rzekę [MAPY]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/01/most-trzebownisko0-218x150.jpg)



![Rzeszowski talent błysnął na Rajdzie Barbórka. Adrian Rzeźnik piąty w kultowych zmaganiach [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2025/12/rajd-barborka-adrian-rzeznik-materialy-prasowe5-218x150.jpg)


![Czy Rzeszów stał się miastem apartamentowców? To oferują najdroższe mieszkania w mieście [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/01/Nowy-projekt-1-2-218x150.jpg)











![Zamek w Łańcucie otwiera sezon. Możecie już podziwiać turystyczną perełkę Podkarpacia [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/01/zamek-lancut-zima1-218x150.jpg)







![Parkingowy chaos przy Hali Podpromie w Rzeszowie. “To problem w całym centrum miasta” [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/01/parking-podpromie-zima2026_news-218x150.jpg)
![Sześć osób w szpitalu po zatruciu czadem. Dramatyczna interwencja strażaków [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/01/sedziszow-mlp-czad-ospsedziszowmlp2-100x70.jpg)


![Rzeszów sprzedaje nazwę miejskiego basenu. Kto zostanie tytularnym sponsorem obiektu? [ZDJĘCIA]](https://rzeszow-news.pl/wp-content/uploads/2026/01/matuszczaka-basen-rzeszow-2026-4-324x235.jpg)