Blisko 1000 osób przyszło w środę do Filharmonii Podkarpackiej w Rzeszowie, żeby wziąć udział w spotkaniu z najwybitniejszymi twórcami polskiej kultury – ks. prof. Michałem Hellerem oraz prof. Krzysztofem Zanussim.
Spotkanie zorganizowała Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie w ramach obchodów 20-lecia swojego istnienia. Moderatorem dyskusji między ks. prof. Hellerem, wybitnym fizykiem i kosmologiem, a reżyserem prof. Zanussim był Artur Sporniak, redaktor Tygodnika Powszechnego.
Obie sale Filharmonii zostały wypełnione po brzegi. Byli zarówno dorośli, jak i młodzież. Sporniak na początku przedstawił w skrócie dokonania obu gości. Zaczął od prof. Krzysztofa Zanussiego wymieniając m.in. 84 wyreżyserowane przez niego filmy, zdobycie 41 nagród (w tym Złoty Lew na festiwalu w Wenecji), 14 napisanych książek i wiele doktoratów honorowych w różnych państwach.
O ks. prof. Hellerze, autorze 65 książek, Artur Sporniak mówił: – Jest mało księży, którzy są jednocześnie naukowcami i mają tak wybitne osiągnięcia. Największe z nich to nagroda Templetona za pracę na rzecz zbliżenia nauki i wiary – dodał. Ks. prof. Heller otrzymał ją w 2008 r., jej wartość – 1,6 mln dolarów – w całości przekazał na powstanie i rozwój Wydawnictwa Copernicus Center Press.
Religia przedstawia wielki dramat
Wykład ks. prof. Hellera „Kosmiczny Dramat. Mój prywatny scenariusz” dotyczył powstania Wszechświata. Zaczął się od przytoczenia słów prof. Zanussiego, który w swojej książce napisał: „Życie po życiu jest poza czasem. Nie widać, by dziś teolog zajmował się tym od strony logiki, szukał sformułowań, odpowiedzi na pytania ostateczne, które dotyczą tego, co jest poza czasem i przestrzenią. One leżą (same odpowiedzi) poza czasem i przestrzenią. Ale tu w teologii jest prawie kompletne milczenie i dlatego młodzież ma poczucie, że religia operuje myśleniem z innej epoki, jest wiarą babci i dziadka, a przecież to jest błąd.”
Ks. prof. Heller przytoczył jeszcze jeden fragment książki znanego reżysera: „Chciałoby się, żeby instrumentarium tych dzisiejszych nauk pomogło nam zrozumieć to, co innym, prostszym językiem do pasterzy i rzemieślników mówił w Galilei człowiek imieniem Jezus dwa tysiące lat temu”
– Zaraz po tym, jak ta książka się ukazała, prof. Zanussi wysłał mi ją razem z odnośnikiem do strony z tym cytatem. Podjąłem tę prowokację – wyjaśnił ks. prof. Heller.
– Nauka dzisiejsza niewątpliwie przedstawia pewien dramat kosmiczny. Ale religia także przedstawia pewien wielki dramat – zwrócił uwagę wybitny fizyk. Potem przeszedł do prezentacji swojej wizji kosmicznego dramatu.
Wszechświat począł się z Miłości
Dużą część wykładu poświęcił racjonalności. – Istnienie jest nierozerwalnie związane z niezmiernie skomplikowaną siecią struktur, które – przynajmniej w znacznej mierze – dają się modelować matematycznie – tłumaczył ks. prof. Heller. – Nie jest tak, że coś może istnieć, ale nie być racjonalne. Jeżeli jest nieracjonalne, jest niczym.
Ks. prof. Michał Heller mówił także o tym, że nie mamy pewności czy faktycznie to Wielki Wybuch zapoczątkował istnienie Wszechświata. Poruszył również kwestię Prawdy i Dobra.
– My dziś rozdzielamy: Prawda i Dobro. Że należą do dwu różnych porządków. Nauka docieka Prawdy, ale obszary Dobra są dla niej niedostępne. Dobro i zło to teren działalności człowieka. Najwięksi myśliciele byli skłonni utożsamiać Prawdę i Dobro. I dodawali jeszcze Piękno, bo czyż samo utożsamienie Prawdy i Dobra nie jest Piękne? – pytał ks. prof. Heller.
– Jeżeli poszukamy w ludzkim języku wyrazu, który swoim znaczeniem najbardziej zbliżałby się do tego, co się wówczas stało, znajdziemy ten jeden – Miłość. Wszechświat począł się z Miłości – prezentował swoją wizję ks. prof. Heller.
Więcej Harry’ego Pottera niż Einsteina
Poruszył również kwestię zła. – Zło musi być wielkim dramatem, dramatem na skalę kosmiczną, skoro wymagało aż tak kosztownej naprawy. Biblia mówi, że śmierć i cierpienie są konsekwencją zła, a cierpiący i umierający Logos wyrównaniem i przeważeniem – opowiadał ks. prof. Heller.
– Jeżeli Logos przez swoje Pierwsze Wcielenie jest we wszystkim, to cierpi i umiera w każdym cierpieniu i każdym umieraniu. Wszystkie cierpienia i wszystkie śmierci skoncentrowały się w Krzyżu Logosu. Ale i odwrotnie, nasze cierpienia i nasze umieranie nie są tylko nasze. On cierpi i umiera w nas. On jest krzyżowany we wszystkim, co nas boli i co w nas umiera. Umieranie na krzyżu jest aktem całego Kosmosu – tłumaczył dalej.
Po zakończeniu wykładu rozpoczęła się dyskusja między ks. prof. Hellerem, a prof. Zanussim. Rozmawiali m.in. o tym, jak można w kontekście racjonalności świata tłumaczyć możliwość działania modlitwy, interwencji Boga. Poruszyli również kwestię niepokojącego narastania we współczesnym świecie irracjonalności.
– Jeden z myślicieli powiedział, że w mediach jest dziś więcej Harry’ego Pottera niż Einsteina – zauważył prof. Zanussi. Dyskutowali także nad problemem cudów oraz sposobem zero-jedynkowego rozumowania świata.
Wielcy ludzie, bardzo skromni
Uczestnicy spotkania z prof. ks. Hellerem i prof. Zanussim byli zachwyceni poziomem dyskusji. – Spodziewałem się, że to będzie intelektualna uczta – opowiadał po spotkaniu jeden z jego uczestników Mateusz Mazurek.
– Rewelacyjnie. To była żywiołowa, interesująca rozmowa zahaczająca o wiele kontrowersyjnych tematów. Ks. prof. Heller ma dar przekazywania wiedzy bez negatywnych emocji – dzielił się swoimi wrażeniami Marek Wanat.
Pochwał nie szczędziła też m.in. Elżbieta Świerk. – Wielcy ludzie, bardzo skromni – mówiła.
– Wykład poruszał tematy, których w szkole nie przerabiamy, a z którymi mamy przecież styczność na co dzień. Dla mnie taką rzeczą do rozważań, coś o czym będę teraz myślała po tym spotkaniu jest to, że Wielki Wybuch mógł wcale nie być początkiem – zaznaczyła licealistka Anna Bocheńska.
Podczas spotkania wiele osób skorzystało z kupna najnowszej książki prof. Krzysztofa Zanussiego – „Strategie życia”, a także różnych publikacje Wydawnictwa Copernicus Center Press. Po wykładzie nie zabrakło chętnych do zdobycia autografów i dedykacji od ks. prof. Hellera i prof. Zanussiego.
(ak)
redakcja@rzeszow-news.pl
