Zmasowany rosyjski atak na Ukrainę, polskie i sojusznicze myśliwce w powietrzu i dwa powiadomienia z Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) – tak wyglądał czwartkowy poranek na Podkarpaciu. Pierwszy komunikat dotarł do odbiorców w tym samym regionie z nawet 10-minutową rozbieżnością czasową. Tak ogromna zwłoka oznacza, że komunikat może przyjść już po uderzeniu rakiet.W realiach nowoczesnego konfliktu zbrojnego, w którym rakiety balistyczne potrzebują zaledwie kilku minut na pokonanie setek kilometrów, taka zwłoka oznacza, że państwowe ostrzeżenie przychodzi w momencie, kiedy cel został zniszczony jest już „po ptakach”.
Rakieta leci kilka minut, SMS na Podkarpacie dziesięć
Podczas czwartkowego alarmu część mieszkańców Podkarpacia otrzymała pierwszy SMS od RCB o godzinie 04:16, a inni – znajdujący się na tym samym obszarze – dopiero o 04:26. Podobnie było z powiadomieniem odwołującym alarm (05:28 vs 05:39).Aż 10-minutowa rozbieżność staje się krytyczna, gdy zestawimy ją z parametrami uzbrojenia stosowanego przez Rosję:
- rakiety manewrujące (np. Ch-101): poruszają się z prędkością ok. 700–800 km/h. Ich czas lotu z przestrzeni powietrznej Rosji lub Ukrainy w rejon polskiej granicy wynosi od 30 do 60 minut ze względu na skomplikowane trasy programowane w celu ominięcia obrony powietrznej.
- jednak rakiety balistyczne i hipersoniczne (np. Iskander, Kindżał, Oriesznik): pędzą z prędkością od kilku do kilkunastu tysięcy kilometrów na godzinę (nawet 10 Machów i więcej); czas ich lotu z rosyjskich obszarów przygranicznych lub baz w głębi kraju na zachód Ukrainy i w rejon granic Polski wynosi zaledwie 5 do 15 minut.
W przypadku ataku pociskami balistycznymi lub hipersonicznymi, opóźnienie rzędu 10 minut sprawia, że tradycyjny SMS z Alertu RCB dociera do obywateli już po ewentualnej eksplozji.
Więcej o nocnych wydarzeniach oraz fali wątpliwości wokół komunikatów pisaliśmy w materiale Myśliwce w powietrzu, dwa alerty RCB i irytacja alarmami.
Radny Rafał Kulig: potrzebujemy Cell Broadcast
Na problem niewydolności obecnego systemu od dawna zwraca uwagę radny Rady Miasta Rzeszowa, Rafał Kulig (klub Razem dla Rzeszowa). W swojej niedawnej interpelacji do władz miasta pisał jednoznacznie:
„Dodatkowo zwracam się z prośbą o skierowanie tej informacji do Wydziału Zarządzania Kryzysowego i Ochrony Ludności by tenże wydział wystąpił do operatorów sieci komórkowej o możliwość wdrożenia technologii Cell Broadcast. Jest to alternatywna metoda do istniejącej tj. Alert RCB, która jednak ma swoje wady z uwagi na przepustowość sieci komórkowej podczas wysyłania masowych wiadomości SMS. Wiadomym jest również, że polskie władze skupiają się na rozwijaniu powiadomień push w aplikacji mObywatel, natomiast i ta technologia uzależniona jest od dostępu internetu, więc nie dla każdego w zależności od miejsca przebywania” – pisał radny Rafał Kulig.
W rozmowie z portalem Rzeszów News radny zaznacza, że czwartkowe wydarzenia są ostatecznym dowodem na konieczność reformy. Poranna rozbieżność między data dotarcia do telefonu jednego z czytelników portalu a telefonem radnego wynosiła aż 10 minut (tak!).
Sygnał w telefonie w ułamku sekundy
Radny podkreśla, że jeżeli powiadomienie dociera z tak dużym opóźnieniem, to w razie realnego zagrożenia alert przyjdzie po czasie ataku. Standardowy SMS opiera się na wysyłaniu osobnej wiadomości do każdego numeru.
– W sytuacji prawdziwego kryzysu i paniki operatorzy będą mieli całkowicie zapchane serwery, a na internet nie ma co liczyć – mówi radny Rafał Kulig. Rozwiązaniem jest technologia Cell Broadcast, która działa jak fali FM – nadajnik wysyła jeden sygnał radiowy w ułamku sekundy do wszystkich urządzeń w zasięgu, bez kolejkowania, przerywając tryb cichy w telefonie. Musimy dotrzeć z tym tematem do Sejmu, bo w czasach zagrożenia wojennego obecny system SMS jest po prostu nieskuteczny.
Oficjalne stanowisko RCB – tylko dla Rzeszów News
W związku z tym krytycznym opóźnieniem na Podkarpaciu, redakcja Rzeszów News zapytała o wyjaśnienia RCB. Rzecznik prasowy RCB, Piotr Błaszczyk, przyznał wprost, że tradycyjne SMS-y nie dają gwarancji natychmiastowego dotarcia.
– Infrastruktura wykorzystywana do wysyłki ma określoną przepustowość – mówi Błaszczyk. – Przy ogromnej liczbie odbiorców wiadomości są dostarczane sukcesywnie. W technologii SMS nie można zagwarantować jednego czasu doręczenia do 100 proc. urządzeń. Wpływają na to m.in. obciążenie sieci i warunki techniczne po stronie operatorów telekomunikacyjnych – tłumaczy rzecznik RCB.
Zapewnia też, że RCB pracuje nad “zwiększeniem przepustowości” obecnego systemu, ale – co najważniejsze w kontekście postulatów rzeszowskiego radnego – potwierdza, że rewolucyjna zmiana technologii ponoć jest już “na stole”.
– Równolegle analizujemy możliwość wykorzystania technologii Cell Broadcast w systemie ostrzegania ludności. Oceniamy korzyści, koszty wdrożenia oraz współpracę z obecnymi kanałami. Celem jest określenie, czy i w jakim zakresie Cell Broadcast może w przyszłości wzmocnić obecny system Alertu RCB – podsumowuje dla Rzeszów News Piotr Błaszczyk.
MSWiA też zapowiada zmiany
Szef MSWiA Marcin Kierwiński wyjaśniał w zeszłym tygodniu, że wysyłanie alertów przy podrywaniu myśliwców to nowa procedura wynikająca z ryzyka, że rakieta lecąca na zachodnią Ukrainę może zmienić tor. Minister zapowiedział również przeniesienie zarządzania kryzysowego do Państwowej Straży Pożarnej, budowę nowej aplikacji oraz prace nad technologią broadcastową. Szczegóły rządowych stanowisk przedstawiamy w artykule Alertów RCB będzie więcej? Szef MSWiA: „Jest niebezpieczeństwo, że rakieta zmieni tor”.
Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski opowiada się za wprowadzeniem systemu alarmowego na telefon w przypadku zagrożenia. Chodzi o system Cell Broadcast, który jest wykorzystywany m.in. na Ukrainie.
– Ja jestem zwolennikiem (…) wprowadzenia powiadomienia takiego na telefon, gdzie telefon ci cały alarmuje – powiedział na początku sierpnia wicepremier Gawkowski w TOK FM, pytany, w jaki sposób można poprawić informowanie Polaków o zagrożeniu.
Sprecyzował, że chodzi o system Cell Broadcast. – Uważam, że MSWiA w tym kierunku powinno działać, a Ministerstwo Cyfryzacji będzie pomagało, bo to jest dobra metoda – dodał.
“Jeżeli byśmy się wyrobili w tym roku, byłoby bardzo dobrze”
Gawkowski dopytywany o to, kiedy takie rozwiązane mogłoby wejść w życie, powiedział, że „im szybciej, tym lepiej, ale pewnie trzeba na to chwilę czasu”. – Uważam, że jeżeli byśmy się wyrobili w tym roku, byłoby bardzo dobrze, ale też ta perspektywa potrzeby zainstalowania całego procesu chwilę może potrwać – ocenił szef Ministerstwa Cyfryzacji.
Szef MSWiA Marcin Kierwiński również informował na początku sierpnia w TVN24, że w ciągu kilkunastu najbliższych tygodni zostanie uruchomiona specjalna aplikacja regulująca kwestie ostrzegania ludności. Jak zaznaczył, priorytetem jest systematyczne uzupełnianie zaległości i budowa nowoczesnego, skutecznego systemu reagowania na zagrożenia.
Czytaj więcej:
150 ton ziemniaków zniknęło z pola przez plotkę. Prokuratura umorzyła śledztwo, ale to nie koniec
