Rok 2027 przyniesie sporą zmianę administracyjną dla czterech podkarpackich gmin. Nadanie praw miejskich miejscowościom Czudec, Gorzyce, Wielopole Skrzyńskie oraz Żołynia oznacza nie tylko awans, ale przede wszystkim zmianę statusu samorządów na gminy miejsko-wiejskie.
O tym, że na Podkarpaciu ma przybyć nowych miast, pisaliśmy na Rzeszów News w już w sierpniu: Cztery nowe miasta na Podkarpaciu od 2027 roku. Rząd podjął decyzję, wsie zmienią status.
Z opublikowanego 29 października 2026 r. raportu Urzędu Statystycznego w Rzeszowie wynika, że po tej zmianie w województwie podkarpackim będzie funkcjonować łącznie 58 miast. Każdy z tych ośrodków wnosi do miejskiej rodziny specyficzny potencjał dochodowy oraz odmienne priorytety inwestycyjne.
Finanse nowych miast: Liderzy dochodów i rekordowe inwestycje
Z analizy wskaźników budżetowych za 2025 rok wyłania się zróżnicowany obraz kondycji finansowej przyszłych miast:
- Gmina Czudec: Zgromadziła najwyższe dochody ogółem sięgające 94,5 mln zł (w tym 50,8 mln zł dochodów własnych), co przekłada się na 8,2 tys. zł dochodu na jednego mieszkańca. Wydatki budżetowe zamknęły się kwotą 100,2 mln zł, z czego aż 20,7 mln zł przeznaczono na inwestycje majątkowe.
- Gmina Gorzyce: Zbudowała najsilniejszą bazę dochodów własnych wynoszącą 60,6 mln zł przy łącznych dochodach 92,1 mln zł (7,4 tys. zł na osobę). Jako jedyna w tym zestawieniu wygenerowała nadwyżkę budżetową – jej dochody przewyższyły wydatki (87,7 mln zł) o 4,4 mln zł, przy wydatkach inwestycyjnych na poziomie 14,9 mln zł.
- Gmina Wielopole Skrzyńskie: Osiągnęła najwyższy dochód w przeliczeniu na 1 mieszkańca – aż 9,2 tys. zł (dochody ogółem 70,9 mln zł, dochody własne 26,7 mln zł). Gmina postawiła na intensywny rozwój, przeznaczając na cele inwestycyjne aż 22,8 mln zł przy wydatkach ogółem wynoszących 73,5 mln zł.
- Gmina Żołynia: Dysponowała budżetem zamkniżytym dochodami na poziomie 56,0 mln zł (w tym 27,8 mln zł dochodów własnych), co w przeliczeniu daje 8,2 tys. zł na mieszkańca. Wydatki gminy wyniosły 56,5 mln zł, z czego 12,3 mln zł skierowano na inwestycje.
Wyzwanie demograficzne: Spadek liczby mieszkańców
Choć formalny awans do rangi miasta otwiera przed samorządami nowe możliwości pozyskiwania funduszy i rozwoju infrastruktury, raport Urzędu Statystycznego w Rzeszowie zwraca uwagę na wspólne dla całego regionu wyzwanie demograficzne. We wszystkich czterech gminach na koniec 2025 roku odnotowano ubytek ludności w porównaniu z rokiem poprzednim:
- Gorzyce pozostają najliczniejszym z przyszłych miast z populacją 12,4 tys. mieszkańców (spadek o 88 osób),
- Czudec liczy 11,4 tys. mieszkańców (spadek o 48 osób),
- Wielopole Skrzyńskie zamieszkuje 7,7 tys. osób (ubyło 47 mieszkańców),
- Żołynia skupia 6,8 tys. mieszkańców (spadek o 106 osób).
Uzyskanie praw miejskich w 2027 roku stanowić będzie dla władz tych miejscowości impuls do wdrożenia nowych strategii rozwojowych, które pomogą przyciągnąć inwestorów oraz powstrzymać odpływ mieszkańców. (am)
Czytaj więcej:
Pożar postawił straż pożarną na nogi. Ciężki sprzęt i liczne zastępy w akcji [ZDJĘCIA]
