Sprawa, którą rozstrzygał Sąd Apelacyjny w Rzeszowie dotyczy zorganizowanej grupy przestępczej, która miała zajmować się kradzionymi samochodami, fałszowaniem ich tożsamości i wywożeniem za granicę.
Wśród oskarżonych znaleźli się dwaj funkcjonariusze Straży Granicznej, którym zarzucono m.in. przyjmowanie korzyści majątkowych i pomaganie w omijaniu kontroli na granicy z Ukrainą.
Strażnicy graniczni wśród oskarżonych
Jednym z najpoważniejszych wątków sprawy są zarzuty dotyczące dwóch funkcjonariuszy Straży Granicznej – Daniela C. i Witolda W. Według oskarżenia mieli oni wykorzystywać swoje stanowiska do ułatwiania działalności przestępczej, w tym przemytu samochodów i wyrobów akcyzowych przez granicę z Ukrainą. Do procederu miało dochodzić w latach 2012 – 2015.
Prokuratura zarzucała im m.in. przyjmowanie korzyści majątkowych w zamian za naruszanie przepisów i niedopełnianie obowiązków służbowych. Wśród zarzutów znalazło się również ujawnianie osobom nieuprawnionym informacji o miejscach pełnienia służby przez funkcjonariuszy SG, a także o działaniach grupy operacyjnej Straży Granicznej i urzędu kontroli skarbowej.
W praktyce takie informacje mogły pozwalać przestępcom na unikanie kontroli. Oskarżonym funkcjonariuszom zarzucono także pomaganie w przewożeniu z Ukrainy wyrobów akcyzowych bez zgłoszenia celnego, co spowodowało narażenie Skarbu Państwa na znaczne starty finansowe.
Co istotne, Sąd Apelacyjny w Rzeszowie uchylił wyrok skazujący Daniela C. i Witolda W. i przekazał ich sprawę do ponownego rozpoznania. Póki co nie oznacza to zatem prawomocnego skazania oskarżonych funkcjonariuszy.
Kradzione samochody z nową „tożsamością”
Głównym celem grupy przestępczej miało być przyjmowanie, kupowanie i pomaganie w sprzedaży samochodów pochodzących z kradzieży. Chodziło o pojazdy znacznej wartości, których przestępcy mieli pozbywać się przy wykorzystaniu fałszywych dokumentów i fikcyjnych transakcji.
Jak przekazali śledczy, mechanizm zakładał między innymi podrabianie i przerabianie dokumentacji samochodów, a także wyłudzanie poświadczeń nieprawdy podczas ich rejestracji w wydziałach komunikacji na terenie całego kraju. Pojazdy miały być rejestrowane na osoby, które w rzeczywistości nie były ich właścicielami. Urzędnicy mieli być wprowadzani w błąd co do legalności nabycia samochodów i autentyczności przedstawianych dokumentów.
Kolejnym elementem procederu było pozorowanie legalnego obrotu gospodarczego. Wszystko po to, aby utrudnić ustalenie, skąd pochodziły samochody. W zarzutach znalazło się również pomaganie w przerabianiu oryginalnych numerów identyfikacyjnych VIN oraz fałszowanie dokumentów mających upozorować przeniesienie własności pojazdów.
Kary dla sześciu oskarżonych
Pierwszy wyrok w tej części sprawy wydał Sąd Okręgowy w Przemyślu 1 lipca 2022 roku. Skazanych zostało sześciu oskarżonych: Marcin P., Daniel C., Witold W., Gerard W., Czesław J., a także obywatel Ukrainy Anatoliy T.
Najsurowszą karę łączną otrzymał Marcin P. Sąd wymierzył mu trzy lata pozbawienia wolności oraz 70 tys. zł grzywny. Wykonanie kary więzienia zostało jednak warunkowo zawieszone na siedem lat. Orzeczono również przepadek 37 tys. zł jako równowartości osiągniętej korzyści majątkowej.
Daniel C. i Witold W. usłyszeli kary po dwa lata pozbawienia wolności, również z warunkowym zawieszeniem ich wykonania na pięć lat. Pierwszy miał zapłacić 20 tys. zł grzywny, a drugi 25 tys. zł. Sąd orzekł wobec nich także przepadek korzyści majątkowych oraz pięcioletni zakaz zajmowania stanowiska funkcjonariusza Straży Granicznej.
Anatoliy T. został skazany na dwa lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na cztery lata i 15 tys. zł grzywny. Gerard W. otrzymał rok i 10 miesięcy więzienia w zawieszeniu na cztery lata oraz 7,5 tys. zł grzywny. Najniższą karę wymierzono Czesławowi J. – cztery miesiące pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata i 300 zł grzywny.
Wobec wszystkich skazanych orzeczono dozór kuratora w okresie próby. Prokuratura nie zgodziła się jednak z rozstrzygnięciem i złożyła apelacje.
Drugi proces ws. dziewięciu osób
Do Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie trafiła również druga sprawa, która dotyczyła kolejnych dziewięciu oskarżonych: Krzysztofa B., Pawła Cz., Huberta G., Michała K., Jakuba M., Bartosza P., Roberta R., Piotra Rz. i Mirosława S.
W tym przypadku zarzuty dotyczyły udziału w zorganizowanej grupie przestępczej poprzez przyjmowanie samochodów pochodzących z przestępstw oraz podejmowanie działań, które miały znacznie utrudnić ustalenie ich przestępczego pochodzenia.
Sąd Okręgowy w Przemyślu wydał wyrok w tej sprawie 28 czerwca 2024 roku. Oskarżeni otrzymali kary od roku i dwóch miesięcy do dwóch lat pozbawienia wolności. Wszystkie zostały warunkowo zawieszone na cztery lata.
Najwyższą karę, dwa lata więzienia w zawieszeniu, otrzymał Michał K. Pozostali zostali skazani na rok i dwa miesiące pozbawienia wolności w zawieszeniu. Grzywny wynosiły od 10 tys. do 25 tys. zł. Wobec Huberta G. dodatkowo orzeczono przepadek 500 zł jako równowartości osiągniętej korzyści majątkowej.
W tym postępowaniu apelację prokuratura złożyła w przypadku Michała K. Wobec pozostałych ośmiu oskarżonych odwołania wnieśli ich obrońcy.
Rzeszowski sąd uchylił wyroki
Obie sprawy zostały połączone i rozpoznane przez Sąd Apelacyjny w Rzeszowie. Rozprawa odbyła się 27 października 2026 roku, ale ze względu na zawiłość sprawy sąd odroczył ogłoszenie wyroku. Ostateczne rozstrzygnięcie zapadło 3 listopada.
Najważniejsza decyzja dotyczyła uchylenia wyroków Sądu Okręgowego w Przemyślu wobec aż 13 oskarżonych. Wśród nich znaleźli się Marcin P., funkcjonariusze Straży Granicznej Daniel C. i Witold W., a także Michał K., Mirosław S., Jakub M., Piotr Rz., Paweł Cz., Robert R., Hubert G., Bartosz P. i Krzysztof B.
Sąd zdecydował, że w tym zakresie sprawa zostanie ponownie rozpoznana przez Sąd Okręgowy w Przemyślu. Rozstrzygnięcie objęło również pięciu kolejnych oskarżonych: Yaroslava K., Yana P., Adama K., Mirosława S. i Franciszka Z.
To szczególnie istotne w kontekście funkcjonariuszy Straży Granicznej. Dotychczasowy wyrok, w którym zostali skazani na dwa lata więzienia w zawieszeniu i zakaz pełnienia służby przez pięć lat, został uchylony. Ich sprawa będzie rozpatrywana ponownie, a dotychczasowe rozstrzygnięcie nie jest prawomocnym skazaniem.
Część wyroku utrzymano
Sąd Apelacyjny nie uchylił jednak całego wyroku z 2022 roku. W przypadku Anatoliya T., Gerarda W. i Czesława J. zdecydował o zmianach w podstawach prawnych poszczególnych rozstrzygnięć.
W przypadku Anatoliya T. sąd między innymi obniżył jedną z orzeczonych kar pozbawienia wolności do trzech miesięcy. Dokonał również zmian w podstawach prawnych skazań i wymiaru kar, uwzględniając przepisy obowiązujące w odpowiednim czasie.
W odniesieniu do Gerarda W. zmieniono podstawy prawne skazania i wymiaru kary. Z kolei w przypadku Czesława J. skorygowano podstawę prawną skazania oraz wymiaru kary pozbawienia wolności i grzywny.
Oznacza to, że w odniesieniu do tych trzech oskarżonych wyrok pozostał w mocy poza wskazanymi zmianami. Natomiast w przypadku funkcjonariuszy Straży Granicznej i pozostałych osób objętych uchyleniem wyroków sprawa wróci do ponownego rozpoznania w Przemyślu.
Czytaj więcej:
Śmierć noworodka w szpitalu pod lupą prokuratury. Czy doszło do błędu podczas porodu?
