Na skwerze przy moście Lwowskim pod koniec września br. pojawi się nowy szklany pomnik. Będzie on przedstawiał ks. Józefa Hermana Osińskiego, pierwszego polskiego elektryka, który uczył się w dzisiejszym I Liceum Ogólnokształcącym w Rzeszowie.
Pomnik ks. Osińskiego stanie na skwerze na rogu ulicy 8 Marca i al. Piłsudskiego. Upamiętnienie pierwszego polskiego elektryka będzie się składało z dwóch szklanych brył o wysokości 2,2 m i szerokości 1,5 m, które będzie przedzielać ścieżka pieszo-rowerowa.
Na jednej części pomnika znajdziemy podobiznę ks. Józefa Hermana Osińskiego wraz z datą jego urodzenia i podpisem, kim jest postać. Na drugiej będą informacje o zasługach ks. Osińskiego. Na szklanych taflach pojawi się także motyw instalacji odgromowej i wyładowań atmosferycznych. Pomnik będzie także odpowiednio oświetlony.
– Impulsem do stworzenia upamiętnienia ks. Osińskiego była rozmowa podczas 105-lecia Energetyki Podkarpackiej z prof. Grzegorzem Masłowskim z Politechniki Rzeszowskiej, który podsunął pomysł, aby zająć się w Rzeszowie tą zapomnianą postacią. Sam profesor dużo miejsca poświęcił ks. Osińskiemu we wstępie do swojej pracy habilitacyjnej z zakresu instalacji odgromowych i wyładowań atmosferycznych – mówi Bolesław Pałac, wiceprezes rzeszowskiego oddziału Stowarzyszenia Elektryków Polskich.
Skwer, na którym stanie pomnik ks. Osińskiego, w ciągu dwóch lat ma zostać także zmodernizowany. – Mamy już gotowy projekt, który zakłada wykonanie alejek parkowych, postawienie nowych ławek, koszy na śmieci. W planie są także nowe nasadzenia – mówi Bolesław Pałac.
Koszt rewitalizacji całego skweru im. ks. Osieńskiego oszacowano na około 500 tys. zł. Odsłonięcie pomnika zaplanowano na 29 września o godz. 15:00 w 280. rocznicę urodzin ks. Osińskiego.
Ks. Józef Herman Osiński żył w latach 1738-1802. Uznawany jest za pioniera techniki odgromowej, ponieważ to on stworzył pierwszy polski podręcznik elektrotechniczny pt. „Sposób ubezpieczający życie i majątek od piorunów”. – Ks. Osiński był trochę takim polskim Benjaminem Franklinem [ojciec-założyciel Stanów Zjednoczonych, a także wybitny wynalazca – przyp. red.] – porównuje Bolesław Pałac.
Pierwszy polski elektryk w latach 1757-1759 był uczniem Kolegium Pijarskiego, dzisiejszego I Liceum Ogólnokształcącego w Rzeszowie. Następnie, jako nauczyciel do kolegium pijarskiego powrócił w latach 1778 i 1783-1786.
Ks. Osiński był także organizatorem pierwszej pracowni chemicznej w Collegium Nobilium w Warszawie oraz jednym z założycieli Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1800), nagrodzonego przez króla Stanisława Augusta medalem „Merentibus”. Pierwszy polski elektryk zostawił po sobie wiele prac z zakresu fizyki, chemii, botaniki, metalurgii i elektrotechniki.
joanna.goscinska@rzeszow-news.pl
