Budowa drogi ekspresowej S19 Rzeszów Południe – Babica wkracza w kolejny etap. Maszyna TBM „Karpatka”, pierwsza tego typu w województwie podkarpackim, po wykonaniu pierwszej nitki tunelu została obrócona o 180 stopni, aby rozpocząć drążenie drugiej nawy.
Operacja ta wymagała niezwykłej precyzji, zaawansowanej technologii i współpracy ponad 110 osób – od inżynierów po operatorów maszyn i pracowników fizycznych. To jedno z najbardziej imponujących wydarzeń drogowych w Polsce w 2025 roku.
Przygotowanie „Karpatki” do obrotu
Cały proces obrotu TBM (tunnel boring machine), specjalnej maszyny do drążenia ogromnych tuneli, został podzielony na kilka etapów. Najpierw przygotowano dedykowaną przestrzeń operacyjną, czyli betonowe płyty, kołyskę odbiorczą i kołyski parkingowe, które zapewniają stabilność dla poszczególnych modułów maszyny. Wyznaczono także trasę przejazdu dla systemu „Air Mover”, który odpowiada za przenoszenie elementów TBM, minimalizując ryzyko i tarcie.
Sama „Karpatka” została rozdzielona na pięć kluczowych modułów. Najważniejszą częścią jest tarcza drążąca, obejmująca głowicę skrawającą oraz przednią i tylną część tarczy. Pozostałe cztery moduły to Gantry 1-4, czyli bramownice zaplecza technicznego z systemami elektrycznymi, hydraulicznymi i transportowymi niezbędnymi do pracy maszyny. Każdy z tych komponentów był przemieszczany indywidualnie, co pozwoliło zachować pełne bezpieczeństwo operacji.
️Na #S19 #Rzeszów Płd. – Babica trwa jeden z najbardziej wymagających technicznie procesów – obrót o 180 stopni maszyny #TBM #Karpatka, która po wykonaniu pierwszej nitki tunelu przygotowywana jest do rozpoczęcia drążenia nitki drugiej. To precyzyjna operacja… pic.twitter.com/sMszC4pm5x
— GDDKiA Rzeszów (@GDDKiA_Rzeszow) February 4, 2026
Air Mover – gigantyczna „lewitacja” tysięcy ton
Najbardziej spektakularnym momentem była praca tarczy TBM na systemie Air Mover 2500. Urządzenie to składa się z dziesięciu stalowych „półkołysek” w pięciu sekcjach i 80 poduszek pneumatycznych, każda o nośności 400 kN. Dzięki temu możliwe jest unoszenie tarczy TBM ważącej tysiące ton oraz jej przesuwanie na cienkiej warstwie powietrza, niemal jak w procesie „lewitacji”.
Operatorzy kontrolują cztery strefy ciśnienia, dbając o idealne wyważenie tarczy podczas ruchu. Po przetransportowaniu tarczy, Air Mover przebudowywany jest do przesuwania kolejnych modułów, bramownic Gantry, które trafiają do kołyski startowej, gotowe do ponownego połączenia z tarczą TBM. Cała operacja odbywa się pod stałym nadzorem technicznym i wymagała współpracy wyspecjalizowanych inżynierów i operatorów.
Kontrola i bezpieczeństwo – priorytet na S19
Operacja obrotu TBM wymaga ciągłego monitoringu układu powietrza, szczelności przewodów i systemów bezpieczeństwa. W przypadku wykrycia nieprawidłowości możliwe było natychmiastowe obniżenie ciśnienia i bezpieczne zatrzymanie transportu. Na placu budowy w kulminacyjnym momencie pracuje około 110 osób, które odpowiadały zarówno za logistykę, jak i obsługę maszyn.
Bądź na bieżąco.
Obserwuj nas na Instagramie!
Po zakończeniu obrotu TBM, który potrwa najprawdopodobniej do końca lutego, rozpocznie się szczegółowy przegląd maszyny, w tym kontrola łożyska głównego, przenośnika ślimakowego oraz głowicy skrawającej i osłony tylnej. Dopiero po tych pracach tarcza TBM oraz zaplecze zostaną ustawione w kołysce startowej na portalu północnym, a maszyna będzie gotowa do drążenia drugiej nawy tunelu dla jezdni prawej.
S19 wśród najważniejszych inwestycji
Rok 2025 był dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad rekordowy. Prace zakończono z liczbą niemal 400 km nowych dróg, a ponadto ogłoszono przetargi na kolejne 390 km tras. To jednak właśnie budowa podkarpackiej części trasy Via Carpatia w ramach drogi ekspresowej S19 jest jednym z najbardziej spektakularnych przedsięwzięć.
Najbardziej efektownym wydarzeniem na Podkarpaciu była według ekspertów budowa tunelu na odcinku Rzeszów Południe – Babica. TBM „Karpatka” przebiła pierwszą nawę usytuowaną pod wzgórzem Grochowiczna w grudniu 2025 roku. W styczniu rozpoczęto jej obracanie, aby rozpocząć drążenie drugiej nawy. To pierwszy tego typu tunel w województwie podkarpackim, który stawia region w czołówce nowoczesnych inwestycji drogowych w Polsce.
Głosowanie na najważniejsze wydarzenie trwa
Dodajmy, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad ogłosiła konkurs na najważniejsze wydarzenie drogowe w 2025 roku. Do 27 lutego głosować na poszczególne opcje mogą wszyscy internauci.
Wśród kandydatur (obok przebicia pierwszej nawy tunelu na S19 Rzeszów Południe – Babica) są: oddanie do ruchu S7 Obwodnicy Metropolii Trójmiejskiej (OMT), zakończenie budowy drogi ekspresowej S3 od węzła Świnoujście Łunowo do węzła Międzyzdroje, zakończenie realizacji szlaku Via Baltica na terenie Polski, narodziny dziecka na S7 Południowej Obwodnicy Gdańska, udostępnienie najbardziej malowniczej drogi w Polsce na odcinku S1 Przybędza – Milówka, powołanie Forum inwestycyjnego GDDKiA, ogłoszenie przetargów na rozbudowę autostrady A2 Łódź – Warszawa, przekroczenie półmetka dofinansowania z Programu FEnIKS, a także rozpoczęcie budowy pierwszej drogi z wykorzystaniem BIM, czyli południowo-zachodniej obwodnicy Zatora w ciągu DK28. Głosowanie trwaj TUTAJ.
Czytaj więcej:
Gdzie najlepiej rodzić na Podkarpaciu? Ranking porodówek 2025 wybrały same mamy
Czytasz Rzeszów News? Twoje wsparcie pozwoli nam działać sprawniej.
