Seria zmian w nauczaniu od 1 września br. Nowe zasady sięgną także stołówek szkolnych i jadłospisów. Podczas piątkowej konferencji w Rzeszowie politycy PiS krytykowali reformę, wskazując m.in. na koszty, które mają ponosić samorządy. Sprawdziliśmy, co dokładnie zmieni się w jadłospisach dzieci.
W piątek w Rzeszowie parlamentarzyści i samorządowcy PiS krytykowali zmiany, które od września czekają polskie szkoły. O konferencji, podczas której mówili m.in. o reformie „Kompas Jutra”, pisaliśmy już na łamach Rzeszów News: Podkarpacki PiS krytykuje „cichą” reformę edukacji od 1 września.
Ewa Leniart zwróciła wówczas uwagę również na nowe zasady żywienia dzieci. Jej zdaniem oznaczają one dodatkowe obowiązki i koszty dla organów prowadzących szkoły.
– Wiąże się to z dodatkowymi kosztami po stronie organów prowadzących szkoły. Na to szkoły nie otrzymują żadnych środków finansowych – mówiła posłanka.
Na Podkarpaciu nowe zasady obejmą placówki prowadzone zarówno przez duże miasta, jak Rzeszów, Przemyśl, Krosno czy Tarnobrzeg, jak i przez mniejsze gminy. Dla samorządów rozpoczyna się więc kolejny rok z nowymi zadaniami. Tym razem także przy szkolnym talerzu.
Raz w tygodniu bez produktów odzwierzęcych
Od 1 września zacznie obowiązywać rozporządzenie ministra zdrowia zmieniające zasady żywienia zbiorowego w szkołach i przedszkolach. Nowe regulacje będą obowiązywać w całym kraju, a więc również w placówkach na Podkarpaciu.
Jedna z najważniejszych zmian zakłada, że co najmniej raz w tygodniu w ramach obiadu musi pojawić się potrawa na bazie nasion roślin strączkowych bez produktów pochodzenia zwierzęcego.
Zupy co najmniej dwa razy w tygodniu mają być przygotowywane na wywarach warzywnych. Nie oznacza to jednak zakazu używania wywarów mięsnych – takie zupy nadal mogą pojawiać się w pozostałe dni.
Mięso nie znika ze szkolnych stołówek. Przepisy przewidują w tygodniowym jadłospisie m.in. dwie porcje świeżego mięsa i co najmniej jedną porcję ryby. Ograniczona zostanie również liczba potraw smażonych – do maksymalnie dwóch w tygodniu.
Państwo daje przepisy, ale nie osobną dotację
Nowe wymagania oznaczają konieczność dostosowania jadłospisów, zakupów i organizacji pracy stołówek. W przypadku części placówek może to oznaczać również zmianę umów z firmami cateringowymi.
Państwo przygotowało dla szkół wsparcie, ale przede wszystkim organizacyjne. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej udostępnia bezpłatne jadłospisy, przepisy i materiały, które mają pomóc placówkom w przygotowaniu posiłków zgodnie z nowymi zasadami.
Nie przewidziano natomiast osobnej dotacji na wdrożenie nowych wymogów. Ewentualne dodatkowe koszty organizacji żywienia będą więc musiały zostać pokryte w ramach funkcjonujących budżetów placówek i ich organów prowadzących.
Czy oznacza to automatycznie droższe obiady dla dzieci? Tego przepisy nie przesądzają. Będzie to zależało od sposobu organizacji stołówki, cen produktów i tego, jak duże zmiany trzeba będzie wprowadzić.
Czy dzieci będą chciały to jeść?
Nowe przepisy określają, co powinno znaleźć się na talerzu, ale pozostaje pytanie, czy uczniowie rzeczywiście będą chcieli po takie posiłki sięgać? To nie jest problem nowy. W TVN24, w materiale dotyczącym szkolnych stołówek, Agata Gawska ze Szkoły na Widelcu zwracała uwagę: „Posiłki w szkole muszą być smaczne i zbilansowane. Bo ich przygotowanie i podanie to lekcja, która przydatna będzie przez całe życie”.
W materiale podkreślano również problem akceptacji szkolnych posiłków przez dzieci – dlaczego część dań trafia nietknięta do kosza i jak przekonać uczniów do zdrowszego jedzenia.
Sama zmiana receptury nie gwarantuje, że dziecko zje zdrowy obiad. W publicznie dostępnych materiałach dotyczących nowych przepisów redakcja Rzeszów News nie znalazła informacji o konsultacjach z uczniami dotyczących tego, jakie nowe dania byłyby przez nich akceptowalne.
Problem z żywieniem zaczyna się bardzo wcześnie
Zwolennicy zmian wskazują przede wszystkim na zdrowie dzieci. Polska Agencja Prasowa, opisując wyniki badania PITNUTS 2024, zwracała uwagę na zbyt małe spożycie m.in. warzyw, ryb i roślin strączkowych oraz niedobory błonnika, wapnia i witamin D i E. Jednocześnie problemem jest nadmierne spożycie cukru.
– Ta preferencja smaku słodkiego u małych dzieci jest zupełnie naturalna. Każde dziecko chętnie zje coś słodkiego, ale to utrudni prawidłowe bilansowanie diety – mówiła PAP dr n. med. Anna Liber z Instytutu Matki i Dziecka.
– Im więcej słodkich posiłków w diecie, tym trudniej dziecko namówić na zjedzenie warzyw, mięsa, ryb czy roślin strączkowych – mówiła ekspertka.
To ważny kontekst dyskusji o nowych przepisach. Nie chodzi bowiem o całkowite wyeliminowanie mięsa z diety dzieci. Eksperci wskazują na potrzebę różnorodności – obok warzyw i strączków dieta dziecka powinna dostarczać również m.in. ryb, jaj i chudego mięsa.
Nie tylko stołówki
Zmiany w jadłospisach to tylko jeden z elementów zmian, które od 1 września obejmą polskie szkoły.
Uczniowie rozpoczną obowiązkową edukację zdrowotną, wdrażane będą również kolejne elementy reformy programowej „Kompas Jutra”. Zmieniać mają się także zasady korzystania z telefonów w szkołach.
To kolejny rok dużych zmian w polskiej edukacji. W poprzednim roku szkolnym jedną z najbardziej dyskutowanych była rezygnacja z obowiązkowych prac domowych. Teraz zmiany obejmą nie tylko program nauczania, ale także to, co dzieci będą jadły w szkolnych stołówkach. (mob)
Czytaj więcej:
