Ponad 16 tysięcy nieważnych głosów w tegorocznej edycji Rzeszowskiego Budżetu Obywatelskiego zmusiło rzeszowski samorząd do refleksji nad bezpieczeństwem procedury głoswania. Podczas wtorkowej (27 października) sesji Rady Miasta Rzeszowa radni jednogłośnie przyjęli apel do Prezydenta Miasta o wprowadzenie weryfikacji tożsamości mieszkańców biorących udział w przyszłorocznym głosowaniu.
Przypomnijmy, że na Rzeszów News pisaliśmy o kontrowersyjnych wynikach tegorocznego głosowania w RBO na projekt Balcerka: Balcerek miał najwięcej głosów, a przegrał. 16 tys. odrzuconych głosów miasto nazywa sukcesem.
Rzeszowski Budżet Obywatelski. Ultradziurawy system i tysiące nieważnych głosów
Tegoroczna edycja Rzeszowskiego Budżetu Obywatelskiego ujawniła szereg mankamentów technicznych, które od dłuższego czasu niepokoiły zarówno mieszkańców, jak i rady osiedli. Jak podnoszono podczas obrad Rady Miasta, obecny system głosowania nie wymagał zaawansowanego potwierdzania tożsamości – wystarczyło wpisanie dowolnych danych i autoryzacja kodem SMS (niejednokrotnie z jednego numeru telefonu). Stwarzało to podatny grunt do nadużyć, tworzenia fikcyjnych kont oraz zorganizowanego dopisywania głosów przez osoby spoza Rzeszowa.
Sytuację ostro skomentował obecny na sesji przedstawiciel Rady Osiedla Tysiąclecia, Tomasz Paja:
– Obecnie jest sytuacja taka, że w trakcie głosowania do budżetu obywatelskiego na Facebooku zawiązują się grupy z różnych miast, gdzie ludzie z jednych miast głosują na budżety w innych miastach i z wzajemnością, gdzie się w ten sposób wspierają. Oprócz tego istnieją też instytucje, gdzieś miejsca, które posiadają szereg, że tak powiem baz danych mieszkańców czy też ludzi. I tutaj musiałbym użyć właściwego zwrotu. W mojej opinii szereg głosów, nawet uznanych przez państwa za ważne, to nie są głosy, które powiedzmy powinny być oddane – alarmował. – Ten system jest ultradziurawy tak naprawdę. Każdy może wpisać, co chce. Ta uchwała jest po prostu konieczna.
mObywatel, profil zaufany i aplikacja „Rzeszów ToMy”
Wychodząc naprzeciw tym problemom, Komisja Współpracy Lokalnej przygotowała projekt uchwały-apelu, który ma na celu poprawę sytuacji przed edycją RBO na 2027 rok. Radni domagają się od prezydenta wprowadzenia rozwiązań gwarantujących, że jeden numer PESEL odpowiada jednemu realnemu głosowi.
W szczególności postulat rady obejmuje:
- wykorzystanie miejskiej aplikacji mobilnej „Rzeszów ToMy”;
- obowiązek potwierdzania tożsamości przy głosowaniu elektronicznym za pomocą aplikacji mObywatel, profilu zaufanego lub bankowości elektronicznej (poprzez Krajowy Węzeł Identyfikacji Elektronicznej login.gov.pl);
- analizę prawną dotyczącą ewentualnego przywrócenia obowiązku podawania numeru PESEL.
Równocześnie autorzy apelu zadbali o to, by cyfryzacja nie wykluczyła starszych czy mniej obeznanych z technologią mieszkańców – w wyznaczonych punktach miasta nadal ma być zachowana tradycyjna forma głosowania papierowego z weryfikacją tożsamości.
Miasto już prowadzi rozmowy techniczne
Przedstawiciele rzeszowskiego Ratusza potwierdzili, że trwają już prace nad integracją systemów. Sekretarz miasta poinformował radnych o trwających konsultacjach z dostawcami oprogramowania:
– W pełni niezależnie od tej uchwały, sprawdzamy możliwości techniczne i prawne głosowania wśród naszej aplikacji. Wczoraj odbyło się spotkanie z firmą, która obsługuje tę aplikację zarówno u nas, jak i w wielu innych miastach. Jesteśmy umówieni na kolejne spotkanie z informatykami, z zespołem od spraw, który dziś prowadzi ten temat, aby ewentualnie zintegrować system i dać ostateczną odpowiedź, czy jest to możliwe – przekazał sekretarz.
Choć dyskusja dotyczyła m.in. kwestii doprecyzowania zapisów czasowych w tekście uchwały, ostatecznie radni nie mieli wątpliwości co do kierunku zmian. Po wycofaniu wniosku formalnego o odroczenie dyskusji, uchwała została podjęta jednogłośnie (20 głosów „za”). Nowe, bezpieczniejsze reguły mają ukrócić nadużycia i sprawić, że Rzeszowski Budżet Obywatelski będzie realnym odzwierciedleniem woli mieszkańców. (am)
Czytaj więcej:
Jeden brakujący głos zdecydował. Co dalej z wyższymi podatkami od nieruchomości w Rzeszowie?
