Piąta edycja Międzynarodowych Zawodów Robotów XChallenge w podrzeszowskiej Jasionce połączyła widowiskowe starcia maszyn z ważnymi deklaracjami dla przyszłości regionu. Na arenach ZEN.COM Expo autonomiczne humanoidy pokonywały tory przeszkód, a roboty bojowe krzesały iskry w zamkniętej klatce. Samorząd województwa oraz Fundacja Wspierania Edukacji przy Stowarzyszeniu „Dolina Lotnicza” podpisały list intencyjny gwarantujący rozwój imprezy do 2029 roku.
Hala wystawiennicza w Jasionce po raz piąty stała się miejscem spotkania konstruktorów, programistów i pasjonatów nowych technologii z Polski oraz zagranicy. Rozmach wydarzenia najlepiej widać było z perspektywy antresoli – rozległą, niebieską posadzkę obiektu wypełniły dziesiątki zróżnicowanych pól startowych, odgrodzonych od tłumów widzów barierkami i taśmami bezpieczeństwa.
Jubileuszowa odsłona zawodów, których historia sięga 2013 roku i akademickiego konkursu ROBO~motion na Politechnice Rzeszowskiej, zgromadziła dotychczas we wszystkich edycjach łącznie ponad 1800 zawodników i 1200 konstrukcji.
Bitwy robotów
Największą nowością tegorocznej edycji była pionierska w skali Europy konkurencja Humanoid Quest, przygotowana we współpracy z dr. inż. Tomaszem Żabińskim z Politechniki Rzeszowskiej. Wydzielona dla niej strefa, ogrodzona banerami z logotypami partnerów i ustabilizowana workami z piaskiem, przypominała zaawansowane laboratorium testowe.
Wewnątrz ustawiono metalowe regały z drewnianymi półkami, na których rozmieszczono czerwone i czarne obiekty oraz specjalne znaczniki wizyjne (markery). Niewielki, dwunożny robot humanoidalny poruszał się pomiędzy konstrukcjami całkowicie autonomicznie – bez ingerencji operatora musiał rozpoznać otoczenie, podjąć decyzję i wykonać zadanie, podczas gdy przy bandzie na swoją kolej czekała większa maszyna oznaczona na korpusie symbolem „ALF”.
Starcia robotów Sumo i Mini Sumo
Zupełnie inna dynamika towarzyszyła zmaganiom w ramach ROBO~motion. Główną część hali zajęły charakterystyczne, podwyższone platformy o trapezowych, wyłożonych czerwoną wykładziną bokach, na których szczycie umieszczono czarne koła dohyo z wyraźną białą obwódką. To właśnie na nich – m.in. na Arenie nr 10 – rozgrywały się błyskawiczne starcia robotów Sumo i Mini Sumo.
Obok zaawansowanych, niskoprofilowych konstrukcji na ringach walczyły również barwne roboty zbudowane z klocków LEGO. Przed każdym pojedynkiem młodzi zawodnicy klęczeli na krawędzi podestów, z zegarmistrzowską precyzją ustawiając swoje maszyny na linii startowej pod czujnym okiem sędziów w czerwonych koszulkach. Dla większych jednostek przygotowano natomiast obszerne, ogrodzone drewnianymi bandami areny, a w sąsiedniej części hali piętrzyły się wielopoziomowe, czarne tory do konkurencji szybkościowych i nawigacyjnych.
Strefa Smash Bots
Najwięcej emocji wśród publiczności budziła jednak zamknięta strefa Smash Bots. Zdalnie sterowane roboty bojowe toczyły tam bezpardonowe pojedynki wewnątrz solidnej klatki o metalowej konstrukcji i kratkowanej podłodze, zabezpieczonej grubymi ścianami z przezroczystego poliwęglanu.
Zwinne, klinowe konstrukcje zderzały się na środku areny, podczas gdy ich operatorzy – w tym zawodnicy w odblaskowych kamizelkach z napisem „PILOT” – sterowali maszynami z zewnątrz, stojąc tuż przy szybach na oczach gęsto zgromadzonego tłumu.
Zaplecze konstruktorów i nauka dla całych rodzin
Równie intensywna rywalizacja jak na arenach toczyła się na zapleczu. Strefa serwisowa przypominała tętniący życiem warsztat inżynieryjny – na długich drewnianych stołach, pośród plątaniny kabli, przedłużaczy, lutownic, kluczy płaskich, kombinerek i otwartych laptopów, zespoły do ostatnich minut przed startem kalibrowały czujniki i dokręcały elementy swoich konstrukcji. Wśród nich wyróżniały się zaawansowane roboty mobilne na aluminiowych ramach, wyposażone w przegubowe ramiona i chwytaki przygotowane do punktowanych zadań w konkurencji Task Hunters.
XChallenge 2026 to jednak nie tylko zawody, ale także rozbudowana strefa popularnonaukowa. Odwiedzający mogli odwiedzić Piknik Kosmiczny z mobilnymi planetariami i symulatorami, wziąć udział w rodzinnych eksperymentach fizycznych Dziecięcego Uniwersytetu Technicznego, a także z bliska obejrzeć osiągnięcia studentów Politechniki Rzeszowskiej – w tym wyścigowy bolid E07 zespołu PRz Racing, w którego kokpicie chętnie zasiadali najmłodsi goście.
Program uzupełnił panel „Dobro(wolne) Dyskusje” pod hasłem „Mądrzy czy zależni? Czego się uczyć, skoro AI wie wszystko?”, poświęcony wpływowi sztucznej inteligencji na edukację i kompetencje przyszłości, a całość zwieńczył koncert zespołu The ThreeX, łączącego muzykę klasyczną z humorem i nowoczesnymi aranżacjami.
Strategiczny sojusz dla kadr przyszłości
Zanim jednak na areny wyjechały pierwsze maszyny, otwarcie wydarzenia stało się okazją do przypieczętowania długofalowej współpracy na rzecz edukacji technologicznej. Podczas briefingu prasowego członek Zarządu Województwa Podkarpackiego Małgorzata Jarosińska-Jedynak oraz prezes Fundacji Wspierania Edukacji przy Stowarzyszeniu „Dolina Lotnicza” Andrzej Czarnecki parafowali list intencyjny dotyczący współorganizacji i promocji kolejnych edycji XChallenge aż do 2029 roku.
– Widzimy w XChallenge ogromny potencjał – nie tylko w zakresie kształcenia kadr przyszłości, ale również promowania Podkarpacia jako regionu innowacyjnego i otwartego, który potrafi łączyć naukę, biznes, administrację samorządową i młodych ludzi. Chcemy pokazywać, że Podkarpackie to nie tylko piękne Bieszczady i turystyka, ale również nowoczesna gospodarka, innowacje i sektory o największym potencjale rozwojowym – podkreśliła Małgorzata Jarosińska-Jedynak. Jak dodała, kompetencje z zakresu programowania, automatyzacji i sztucznej inteligencji wpisują się w regionalne inteligentne specjalizacje (lotnictwo, kosmonautykę, motoryzację i IT) oraz są fundamentem do budowy nowego obszaru gospodarczego – Doliny Dronowej.
Partnerami strategicznymi wydarzenia są Województwo Podkarpackie, Rzeszów – Stolica Innowacji oraz Pratt & Whitney. (mob)
Czytaj więcej:
Nowy park handlowy przy ul. Lubelskiej w Rzeszowie. Jedna trzecia Galerii Rzeszów nad Wisłokiem
