25. rocznica powstania Euroregionu Karpackiego – wywiad z Dawidem Laskiem, Wiceprezesem Zarządu Stowarzyszenia Euroregion Karpacki Polska
25. rocznica powstania Euroregionu Karpackiego skłania do refleksji. Co według Pana było największym osiągnięciem tego ćwierćwiecza?
Sam fakt, że inicjatywa przetrwała i że, co równie ważne, wykazała zdolność do adaptacji. A to, w sytuacji ciągłych zmian otoczenia społeczno-politycznego, kluczowe kryterium oceny skuteczności działania. Gdy 25 lat temu w Debreczynie na Węgrzech podpisywano w obecności ministrów spraw zagranicznych Polski, Węgier i Ukrainy akt powołania Euroregionu Karpackiego, obraz Europy Środkowej dopiero przybierał ostrych kształtów po półwieczu socjalistycznego surrealizmu. Formowały się nowe, zorientowane na współpracę z Zachodem państwa. Przeprowadzano reformy, zmiany miały stworzyć podstawy społeczeństw obywatelskich funkcjonujących w otwartych demokratycznych systemach. I wtedy na obrzeżach głównego nurtu politycznych i ekonomicznych zdarzeń, pojawiła się inicjatywa stworzenia mechanizmu koordynującego współpracę na rzecz Karpat.
Jakie były cele tej współpracy?
Oczywiście wielorakie i bardzo kontekstowe. Od politycznych, takich jak stabilizacja newralgicznych i potencjalnie niestabilnych regionów „nowej” Europy, poprzez gospodarcze, takie jak wsparcie rozwoju zapóźnionych regionów, po społeczne: jak budowanie wspólnoty obywateli różnych państw skupionych wokół wspólnego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. Zaproponowanie i próba wdrożenia znanego w Europie Zachodniej od lat 50-tych modelu euroregionu miało charakter eksperymentu, który nosił znamiona próby generalnej przed przystąpieniem państw karpackich do wspólnot europejskich. Oczywiście rozbudzone wtedy nadzieje i ekscytacja promotorów euroregionu przerosła realne możliwości wsparcia tej inicjatywy, ale pomimo późniejszych problemów, jedno jest pewne: Karpaty otrzymały strukturę, dzięki której miały szansę na rozwój.
A dzisiaj?
Bardzo wiele się zmieniło. Euroregion przechodził przez różne okresy. Kryzysy, zmiany formalno-prawne, punkty zwrotne, konflikty. Ale ze wszystkich perypetii wychodził wzmocniony, lepiej przygotowany do wyzwań współczesności. Dzisiaj Stowarzyszenie Euroregion Karpacki Polska to najbardziej doświadczona i profesjonalna, wyspecjalizowana instytucja współpracy transgranicznej w Karpatach. Żadna inna struktura terytorialna nie może się poszczycić statusem jednostki wdrażającej komponenty programów transgranicznych UE i rekordową liczbą ponad 360 dofinansowanych projektów. Działamy również w przestrzeni europejskiej, traktując w szczególności obszar alpejski jako niezwykle ważny rezerwuar wzorów i dobrych praktyk. Jesteśmy bardzo aktywni w ramach tzw. Konwencji Karpackiej. Od października ubiegłego roku pełnimy funkcję Karpackiej Platformy Turystyki Zrównoważonej, co daje nam możliwość jeszcze skuteczniejszego działania na rzecz rozwoju Karpat.
A przyszłość?
Dziś Karpaty to pole gry, może nie o strategicznym charakterze, ale na pewno ważniejsze niż kiedykolwiek. Tworzona jest strategia makroregionalna, postępuje budowa korytarza transportowego VIA Carpathia. A jutro? Dla Euroregionu Karpackiego najważniejsza jest nasza inicjatywa tworzenia Marki Karpackiej. Marki, która narodziła się dzięki współpracy z Instytutem Turystyki w Sierre, w Kantonie Valais w Szwajcarii. To dzięki marce CARPATHIA obszar Karpacki stanie się w przeciągu dekady pożądanym i popularnym celem podróży turystów z całego Świata. Doświadczenia szwajcarskie, czy innych turystycznych regionów – lokomotyw światowej turystyki, jak i prowadzone przez nas badania dowodzą, że czas Karpat jako światowej, dojrzałej destynacji nadchodzi.
Czyli stawiamy na Markę Karpacką?
To swego rodzaju strategia karpacka, pokazująca drogę wszechstronnego rozwoju obszaru w oparciu o potencjał przyrodniczy i kulturowy. To koncept społeczno-gospodarczy dla partnerów sektora publicznego, prywatnego i pozarządowego, operacja, która stworzy system współpracy na rzecz rozwoju turystyki w Karpatach. Turystyka na świecie to dynamicznie rozwijająca się gałąź gospodarki, wielomilionowe obroty i synergiczne efekty. Karpaty pozostają wciąż nieodkryte, ale też obarczone defragmentyzacją akcji promocyjnych i oczywiście ryzykiem nierównego poziomu usług i jakości produktów turystycznych. Marka CARPATHIA to porządkuje, proponuje sprawdzone w innych częściach świata rozwiązania, proponuje skuteczne, biznesowe modele współpracy, synchronizuje polityki rozwojowe na poziomie lokalnym i regionalnym. Przede wszystkim prezentuje spójny, oparty o endogenny potencjał, obraz Karpat. Markę budujemy na czterech kluczowych elementach: autentyczności, wielokulturowości, doznaniu przestrzeni oraz pokorze wobec natury. To kompletna obietnica dla światowego klienta, CARPATHIA to przeżycie duchowe, bardzo osobiste, zmieniające człowieka. Aby jednak ta ambitna obietnica mogła być złożona i zrealizowana potrzeba spójnej wizji destynacji, dyscypliny we współpracy, perfekcjonizmu w jakości i skutecznej promocji wraz z kanałami sprzedaży produktów. To właśnie niesie ze sobą nasza Marka – CARPATHIA.
Kiedy będziecie gotowi wysłać turystę na karpackie szlaki?
Klient Marki Karpackiej trafi tam niedługo. W lipcu planujemy inaugurację, odsłonięcie pierwszego „entry pointu” do CARPATRHII – submarki „CARPATHIA hiking”. Kończymy projekt współfinansowany ze środków Programu INTERRG V-A Polska-Słowacja pod nazwą „Wędrowanie bez plecaka” i efekty tego projektu w postaci pakietów i produktów zaprezentujemy w Sanoku w dniach 6 – 7 lipca 2018 roku. To będzie wielkie święto karpackiego wędrowca! Zapraszamy wszystkich zainteresowanych.
CARPATHIA to coś więcej niż marka terytorialna, to sposób myślenia o Karpatach. Przyłącz się do nas, aby współtworzyć gospodarczy znak jakości Karpat, który skupia najlepsze produkty, atrakcje i usługi o charakterze karpackim.
Więcej informacji o CARPATHII uzyskasz:
Stowarzyszenie Euroregion Karpacki Polska
www.karpacki.pl
www.visitcarpathia.com
www.wedrowaniebezplecaka.visitcarpathia.com
